Réttur


Réttur - 01.01.1960, Síða 36

Réttur - 01.01.1960, Síða 36
36 R É T T U R í menningarmálum, stjórnmálum, blaðamennsku eða skáldskap. Fyrirferðarmest verður ádeilan á lélega blaðamennsku og ásókn fólks í ómerkilegt lestrarefni. Páll Jónsson, blaðamaður, er auk unnustu hans sú persóna sögunnar, sem höfundur lýsir bezt. Hann er eins og Jakob Benediktsson kemst að orði í ritdómi: „fulltrúi ,’þeirra ófáu Islendinga, sem voru — og eru — seinir að átta sig á breyttum þjóðfélagsháttum þessa lands, skilja ekki, að fornar dyggðir skipa ekki lengur þann virðingarsess í þjóðfélaginu, sem hrekklaus almenningur telur sjálfsagt og eðlilegt. Hlutleysi Páls Jónssonar verður þannig táknrænt um hugarfar fjölda Islendinga, hins óspillta fólks, sem hefur sig ekki upp í að taka afstöðu til vaxandi spillingar þjóðfélagsins og reynir í lengstu lög að láta hana ekki koma sér við." Páll Jónsson er boðberi hugsjóna höfuðstaðarins, en mér er ekki fyllilega ljóst, hvert höfundurinn ætlar honum — á því stigi sem hann er — að vera fulltrúi liðna tímans eða maður fram- tíðarinnar. Hann horfir gjarnan með tregablöndnum söknuði aft- ur til hins einfalda, sanna lífs í sveitinni. En er þetta ekki úrelt rómantík? Ef menn ætla sér að gerast þegnar höfuðborgarinnar, verða þeir að vera henni heilir, en lifa ekk.i í afturvirkum hilling- um liðna tímans. En máski er Páll alveg eðlilegur á því þróunar- stigi, sem hann er í þessari sögu. Framhald sögunnar mun leiða það í ljós. Því neitar víst enginn, að margt fer miður í hinni ný íslenzku borgmenningu, en það er líka varhugavert að mikla hlutina um of fyrir sér. Svo er t. d. með hið létta lestrarefni í óbundnu máli svo og danslagatexta. Þetta hefur alltaf verið til. Samhliða hinum sígildu fornsögum (íslendingasögunum) voru fornaldarsögur, hin- ar ferlegustu lygisögur, sem á sínum tíma hafa vafalaust verið vinsælli af alþýðu manna en íslendingasögurnar. Síðar komu riddarasögur. Samhliða rímum voru danskvæði og víkivakar ort undir miklu óvandaðra formi. Víða er þarna að finna tæran skáld- skap, þótt margt risti fremur grunnt. Það hefur verið reynt að kveða þetta niður. Snorri Sturluson samdi Eddu sína til verndar hefðbundnum virðulegum fornum innlendum kveðskap, en óvönd- uðum innfluttum bragarháttum til óþurftar. Guðbrandur Þor- J
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112

x

Réttur

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Réttur
https://timarit.is/publication/319

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.