Vikan


Vikan - 07.12.1967, Blaðsíða 30

Vikan - 07.12.1967, Blaðsíða 30
Nei, góða mín, sagði ég. Mér liggur ekki á kaffi, en mig vantar bara soðið vatn til að þvo mér og konUnni, og það þyrfti að vera nokkuð mikið. Þú þarft nú ekki vatn til að þvo þér, svaraði hún. Þú sem ert alveg tandurhrein. Það eru svo sem engar skítalúkur á þér. Ég veit líka að þú hefur ekki háttað án þess að þvo þér, og kon- an þvoði sér í dag — það sá ég . . . ." Þannig héldu þær ófram að þrátta húsfreyj- an og Ijósmóðirin. Við eigum erfitt með að skilja, að nokkur lifandi manneskja skuli sjó eftir heitu vatni handa sængurkonu. En sú gamla hafði sínar ástæður. Eldiviður var ekki aðeins af skornum skammti á bænum, heldur alls eng- inn. Hún hafði ekkert til þess að láta við eldinn nema blauta köggla. Ofangreind frósögn er engin undantekning. Liósmæðurnar nefna mýmörg fleiri dæmi um ör- birgð og illan aðbúnað á afdalakotum. Sigurlína Einarsdóttir, sem getið var hér að framan, segir fró því, að á einum bæ þar sem hún tók ó móti barni hafi göngin verið svelluð innan og allt frosið s'em frosið gat. Þegar kom að því að næra sængurkonuna eftir barnsburð- inn, var ekkert til á bænum matarkyns nema frosinn hafragrautur. Það þarf sterk bein til að þola góða daga, segir máltækið. En það lætur í eyrum eins og hljómandi mólmur og hvellandi bjalla, þegar lesnar eru lýsingar af þessu tagi. Sigurlína sat eitt sinn yfir fátækri konu ó afskekktum dala- bæ. Taka varð barnið með töngum, og var lækn- ir sóttur og konan svæfð. þegar hún var í þann veginn að sofna, kvað hún geigvænlega dimm- um róm þessa vísu: Lífið fátt mér Ijær í hag, lúin þrátt ég glími, koma mátt um miðjan dag mikli háttatími. TÓK SJÁLF Á MÓTI BARNI SÍNU. Guðbjörg Hannesdóttir, liósmóðir í Kolbeins- staðahreppi, átti eitt sinn'von á fæðingu hjá húsfreyjunni á Brúarhrauni. Hún átti fimm börn L gluggi var á vesturhliðinni, og í rúmi sem sneri gafli að glugganum lá ung kona. Ég leit nú í kringum mig þarna inni og leizt fremur illa á húsakynnin og alla aðstöðuna. Rúmkríli var þvert við hitt rúmið, og svaf þar telpa á öðru ári, er þessi hjón áttu. Herbergið var að vísu þiljað innan, en með moldargólfi. Var þarna hræðilega þröngt og loftlaust. Stig- inn upp á loftið gekk inn í þessa litlu kompu. Var þiljað bak á honum, en svo var það gisið, að ég sá fólkið sem um hann gekk svo greini- lega í gegnum rifurnar, að ég gat alltaf þekkt þann sem var á ferð hverju sinni. AgnarKtið borð stóð undir glugganum fyrir framan rúm konunnar. Skæra Ijósrók frá kvöldskininu lagði inn um gluggann og í henni sá ég þykkt og dökkt rykský, en í hvert skipti sem einhver hreyfði sig uppi á loftinu, bættist við ný gusa af ryki. Ég hugsaði margt, en sagði fátt. í hljóði bað ég höfund Iffsins þess heitt og innilega að standa mér við hlið og forSa mér frá því, að slys yrði í mínum höndum. Nú vantaði mig orðið vatn ( skyndi og brá mér þv( fram til að litast um eftir húsmóður- inni. Fann ég hana fljótlega í hlóðaeldhúsi, sem var beint inn af bæjardyrunum. Lftill skaftpott- ur stóð ó fölnuðum glæðunum í einum hlóðun- um. Það er alveg ágætt, sagði ég. Ég sé að þú ert að hita vatn fyrir mig, og mér liggur ein- mitt svo mikið á þvf að fá það fljótt. Já, ég gef þér nú líklega kaffisopa. Það mætti ekki minna vera. Þér veitir ekki af svolftilli hressingu eftir allt volkið, sagði húsfreyjan. 30 VIKAN-JÓLABLAÐ ¦ ¦:.; :¦ .'. .. . ' i ekki missa af jólunum. VIGDÍS DANÍELSDÓTTIR er gift Birni Stefáns- syni Olscn, málarameistara, og búa þau aS Ásbraut 19 í Kópavogi. Þau eiga sjö börn, þrettán ára það elzta og cins árs hiS yngsta. Vigdís eignaSist næst yngsta barn sitt klukkan tuttugu mínútur yfir tótf á aSfangadag 1965. Hún'gat ekki hugsaS sér að eyða jólunum ein á fæSingardeild eða viSlíka stofnun. Henni fannst jólin eyðilögS, ef hún fengi ekki aS dveljast meS manni sínum og börnum. Þess vegna ákvað hún að eiga barn sitt heima, og þaS gekk cillt eins og í sögu. ÞaS gekk auS- veldlega að fá IjósmóSur og fæSingin gekk vel. JólabarniS hennar var stúlka. Nú á dögum þurfa konur naum- ast að kvíða barnsburði á sama hátt og mæður þeirra og ömm- ur. Ytri aðstæður hafa ger- breytzt. Oft bar það við hér áð- ur fyrr, að konur tóku léttasótt, þegar verst gegndi: í mestu manndrápsbyljunum að næt- urlagi eða ef til vill á sjálfa jóla- nótt. í þessari grein segir frá hrakningum Ijósmæðra, sem þurftu að vitja sængurkvenna á jólanótt. Einnig er rætt við fjór- ar nútímakonur, sem hafa alið barn á jólunum.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112

x

Vikan

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vikan
https://timarit.is/publication/368

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.