Vikan


Vikan - 07.12.1967, Blaðsíða 83

Vikan - 07.12.1967, Blaðsíða 83
hlutar að bera þau á borð fyrir (s- lenzka útvarpshlustendur. Sumpart stafar það af því, að löndin og út- varpsstöðvarnar þar teygja sig anzi langt til að hlynna að sínum höfundum, og flytja þess vegna margt, sem hvergi annars staðar væri talið hæfa. Svo eru aftur höfundar, sem hafa skrifað fjöldann allan af leikritum, sem flutt hafa verið hér og þar, en fyrir minn smekk — og ég hef ekki annað eftir að fara — hef ég ekki fundið neitt það við þau, sem rétt- lætti að leggja fé og vinnu ( að taka þau. Svo kemur líka hitt fyr- ir, að maður tekur verk, sem manni siólfum finnst gott, en það misferst allt í meðförunum. Annaðhvort hef- ur mér sjálfum missýnzt um verk- ið. nú eða þó leikstjórinn eða ein- hver leikendanna, einn eða fleiri, hitta ekki tóninn í verkinu. Þó kem- ur það út sem ekkert, eða lélegt verk. Þetta er nokkuð, sem við verðum því miður stundum að horf- ast í augu við. Nú, og ég þykist hafa orðið þess óskynia af viðtöl- um mínum við fólk, að þau verk, sem öllum • almenningi falla bezt, eru tiltölulega gamlir sjónleikir eft- ir meiri hóttar höfunda: Ibsen, O'Neil, Bernard Shaw, Galsworthy, Arthur Miller og fleiri af þeirri línu; með öðrum orðum leikrit, þar sem töluvert gerist. Aftur á móti töluvert flnleg og vel skrifuð seinni tíma verk fara fram hjó mörgum. Nú, enda náttúrlega megum við ekki gleyma því, að við erum á þessu sviði, eins og flestum öðr- um, ókaflega fótæk, og okkar leik- arahópur of fámennur, til þess að hægt sé að setja ævinlega réttan mann [ rétt hlutverk. Ég hef oft undrazt, og það er annað hvort af því að fólk gerir sér ekki grein fyr- ir því eða hefur svo mikinn skiln- ing, aS það skuli nenna að hlusta og horfa ó okkur þessa sömu leik- ara ór eftir ár. — Það má kannski segja, að neyðin kenni, þar eins og annars staðar. Það er ekki öðrum til að dreifa. — Nei, það er ekki öðrum til að dreifa, og þefta verðum við aS gera, sem betur fer held ég aS okk- ur muni samt á næstu árum bætast allstór hópur ungra og efnilegra leikara, og er mikil ástæSa til að fagna því. En ég segifyrir mig, aSég hef lagt til hliSar góS leikrit, sem mig hefði langað afskaplega mik- ið til að koma til fólksins, af því að ég hef bara þótzt sjá, að þau myndu ekki takast. Ég hef ekki á- litið aS neitt okkar leikaranna hér gæti farið með þau. Þetta er ekki vegna þess að viS eigum ekki marga góða leikara, heldur af því aS viS eigum stundum ekki ,,rétta" leikarann f hlutverkiS sem gera mundi gæfumuninn. Þetta gildir líklega fyrst og fremst um sterkar tragedíur, sem útheimta genfala leikara, sem eru óhræddir við að gefa allt, sem þeir eiga tll. — Er þaS ekki einkenni íslenzkra leikara, aS þeir jaSri við að vera reserveraðir? Að þeir geti ekki slepp't sér, hvorki í kómedíu né tragedfu né neinu þar á milli? — Jú, líklega er það ekki fjarri sanni, og það liggur að mínu viti töluvert í því, hvað við höfum ver- ið fátækir af leikstiórum. Þvf í þvf er pund leikstjórans fyrst og fremst fólgið: Að rífa leikarann upp og tæta hann í sundur og fó út úr honum allt mögulegt, sem hann býr yfir, en þorir aldrei að koma með. Til slfkra hryðjuverka þarf leikstjóra sem hefur mikla leikstjórnarhæfi- leika og ég^ neita því ekki aS þeir eru til meSal okkar. En misskildu mig ekki, góSur leikstjóri þarf auS- vitaS líka aS hafa til aS bera mýkt og nærfærni, þar sem það á við. En það er eins og margir hér geri sér ekki Ijóst að leikstiórn og leikur er alveg tvennt, þótt það séu auðvitað skyld fög. Poul Reumert var einhvern tíma beðinn að setia á svið leikrit. Svar hans var stutt og laggott: "Nei, ég er leikari". — Ég held líka að það sé vænlegra til árangurs að leik- stiórinn sé leikurunum ekki alltof handgenginn. En hér hagar svo til, að leikstjórinn verður oftast einn af leikurunum hverju sinni, þetta eru ekki menn sem hafa lagt sér- staka stund á leikstiórn og orðið sér úti um mikla þjálfun í því fagi, þeir síðarnefndu geta vakið með leikurunum ótrúlega virðingu fyrir því, sem þeir eru að gera, og brð- ið til þess, að leikararnir þori að koma með það, sem þeir luma ó. — Nú deilir þú ó sjólfan þig iafnt _og kollegana, þvf enn stýrir þú mörgum útvarpsleikritum. — Ég deili ekki á neinn. Það eru ekki nema tæpir tveir áratugir síð- an leiklist hjá okkur var á því stigi að þessi tilhögun var bæði eðlileg og siálfsögð. Hitt er annað mál að algert stefnuleysi í þessum efnum eins og fleirum síðan við eignuð- umst atvinnuleikhús er miög ámæl- isvert. En út í þá sálma skulum við ekki fara hér, það er miklu stærra mál. — Já, þú sagðir að ég stýrði enn mörgum útvarpsleikritum. Það er nú ekki rétt. Það verður varla sagt að ég hafi stjórnað neinu leik- riti í mörg ár, mesta lagi einu til tveimur ó óri, og ekki dettur mér í hug aS halda því fram aS ég hafi verið góður leikstjóri. í seinni tíð hef ég aðeins við viss tækifæri ver- ið með leikstjórnina sjálfur, sérstak- lega ef ég hef fært nokkra kafla úr fslenzkum skóldverkum í leikbúning, til dæmis úr sögum Halldórs Lax- ness og fleiri. Að öðru leyti er ég að mestu hættur því. Til þess hef ég einfaldlega engan tíma. Það fer miklu meira en nógur tími hjá mér í að leika með, sem ég geri mjög oft, svo sem kunnugt er. Og miklu oftar en ég vildi. Það stafar iSu- lega af því, að leikstjórarnir leggja að mér með þaS, og kemur þar stundum til mannafæSin, sem ég minntist á. Og ég ætlast til þess af þeim, aS þeir komi með leikinn eins vel úr garði gerðan og þeir framast geta, og þá hef ég ekki Hariitíiai'kat'Íi? IJTI BÍLSKÚRS HLRÐIR ýhHi- & tftihufiit h ö VILHJALMSSON RANARGDTU 12 5IMI 19S69 VIKAN-JÓLABLAÐ 83
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112

x

Vikan

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vikan
https://timarit.is/publication/368

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.