Fróði - 01.01.1914, Blaðsíða 48

112
FRóDl
juigist og kvölum, og þessi dauSdagi hlýtur að vera þeim hrylli-
legri, en nokkur annar. Og svo aS hugsa til þess, að á dómsdegi
koma allar þessar millíónir fram að ásaka mann.
Ég ætla ögn að minnast á annan hópinn, eða annað af þess-
um mörgu deildum eða stórfélögum, er í manninum búa, það er
miltað. Miltað! kann margur maðurinn að spyrja, hvað er
merkilegt við það? Ég veit ekki til þess, að það gjöri manninum
nokkuð gott. En læknar og líffræðingar hafa nú á hinum sein-
ustu árum orðið þess vísari, að miltað er aðal verkstofan, þar
sem þær eru búnar til hinar hvítu cellur, pólitíin, hermennirnir,
sem elta beinlínis uppi hina skaðnæmu yrmlinga, pólitíin, sem
koma þjótandi að úr öllum líkamanum, þegar skyndileg hætta er
á ferðum, þegar maðurinn hefur orðið fyrir sári, eða meiðsli og
þúsundir af bakteríum vilja komast inn í sárið úr loftinu. Þá
hljómar kallið um allan líkamann, rétt eins og þegar eldklukkum
er hríngt, og þær þjóta allar á stað úr hinum fjarlægustu pörtum
hvítu cellurnar, og þær villast ekki, þær vita hvert þær eiga að
fara, og hafi bakteríur komist inn í sárið og út í holdið til dæmis,
þá vita þær það, og vita hvar þær eiga að leita. Því þær fara
út um æðaveggina, sem þó eru svo þéttir, að þar kemst ekkert
blóðkorn út um. þar fara þær út og inn í vöðvann á eftir bak-
Veríunum, og þegar þær ná þeim, þá gleypa þær óvini sína. Ver-
ur með lífi og hreyfing og skynjun og hugrekki, því að oftlega
leggja þær lífið í sölurnar til að bjarga manninum. Hinn hvíti
gröftur í sárum og kýlum, sem vér svo oft höfum séð, er aðallega
ekki annað, en líkin af þessum hraustu og hugrökku borgurum.
Þeir hafa látið lífið til þess, að bjarga manninum og verja hann
fyrir óvinunum.
Og þarna og í öllum kyrtlunum, en mest þarna er verkstofan
þar sem þau hafa upptök sín hin hvítu blóðkorn. Hugsum oss
nú það, að með öllu mannsins viti og öllum hans lærdómi, þá er
enginn maður svo lærður, að hann geti búið til eitt einasta hvítt
blóðkorn, eða eina einustu miltis cellu. Þeir kunna ekki að búa
til sálirnar í þær, og kunna jafnvel ekki að búa til líkama þeirra
eða opsóninið sem þær brúka í viðureign sinni við bakteríurnar,
ekki heldur hvernig þeir geta gjört líkama, örsmáan, kringlóttan,
sem geti gjört sig að örmjóum þræði eftir vild og farið í gegnum