Læknablaðið

Årgang

Læknablaðið - 15.01.1990, Side 52

Læknablaðið - 15.01.1990, Side 52
50 LÆKNABLAÐIÐ í 10. og 11. grein Codex Ethicus segir enn fremur, »að lækni hlýðir að birta nýjungar í fræðigrein sinni með mikilli gát. Hann má ekki gefa fyrirheit um undralækningar né heldur gefa í skyn, að honum séu kunn lyf eða lækningaaðferðir sem ekki séu á vitorði lækna almennt... og ... lækni er ósæmandi að vekja á sér ótilhlýðilega athygli eða gefa í skyn yfirburði sína yfir aðra lækna með því að hampa eða láta hampa menntun sinni, þekkingu, hæfni, afrekum eða vinsældum, hvort heldur er í auglýsingum, viðtölum, blaðagreinum, ritgerðum, fyrirlestrum, útvarpserindum, sjónvarpi eða á annan hátt. Læknir má ekki leyfa notkun á nafni sínu, aðstöðu eða lærdómstitli í auglýsingum um lyf, sjúkravörur eða neinn þann vaming, sem talinn er lækna eða koma í veg fyrir sjúkdóma eða sjúkkdómseinkenni. Ummæli um lyf eða sjúkravörur í faglegu sambandi, greinum eða fyrirlestrum, teljast ekki til auglýsinga, enda sé þar ekki um fjárhagsvon að ræða.« Hér ber ekki annað á milli en það, að í læknalögum hefir gleymzt (?), að setja inn heimild fyrir lækna til þess að auglýsa starfsemi sína í símaskrá. Hins vegar eru siðareglumar mun nákvæmari en lögin, enda ætlað að leiðbeina um athafnir. Ekki eru opinber stefna og siðareglur lækna alls staðar jafn samhljóma: A. Arið 1979 gaf Federal Trade Commission út tilskipun til Ameríska læknafélagsins (AMA) og tveggja svæðafélaga þess efnis, (6) (to) »cease and desist from restricting, regulating, impeding, declaring unethical, interfering, advising against the advertising... of physician’s services« (5). B. Á Bretlandi hefir það síðan nýverið gerzt, að Monopolies and Mergers Commission hefir úrskurðað, að vissar takmarkanir á auglýsingum á starfsemi lækna séu andstæðar samkeppni og gangi gegn hagsmunum almennings (15). í leiðara brezka læknablaðsins, BMJ, kemst framkvæmdastjóri BMA að þeirri niðurstöðu, að félagið verði að breyta leiðbeiningum sínum um auglýsingar lækna eða eiga ella á hættu »heavy penalties under the restrictive practices legislation« (16). Þessi afstaða er í samræmi við samþykkt Alþjóðafélags lækna um það, að eigin auglýsingar lækna teljist siðferðilega rangar, nema að leyfðar séu í landslögum og siðareglum læknafélags viðkomandi lands (17). 2. Að valda dauða annarrar mannveru »Sem almennur borgari verð ég að fallast á það, að þingið gæti lögleitt dráp á óæskilegum einstaklingum, en sem læknir hlýt ég að vita, að ákveðin atriði, sem tilheyra siðfræði starfsstéttar okkar, verða ekki réttlætt eða gerð viðeigandi með lagasetningu« (17). í þessari tilvitnun felst ekki einungis það, að læknar hafi sérstakar skyldur, að því er varðar það að viðhalda lífi, heldur einnig það, að læknar búi yfir einhverri þekkingu um hlutverk lækna, sem aðrir hafi ekki. Yfirlýsing af þessu tagi er næsta haldlítil. Ætlist starfsstétt til þess, að aðrir taki alvarlega túlkun á siðferðilegum kröfum starfshlutverksins, nægir ekki eingöngu að staðhæfa, að siðferðilegu skorðumar séu heimfæranlegar á þá sem utan stéttarinnar standa, heldur verða þær einnig að vera öðrum skiljanlegar. Ákvörðun um það hvort meðferð skuli hætt eða að hún verði ekki hafin, er tekin fyrir opnum tjöldum og ákvörðunin varðar fleiri en lækna. Því er mikilvægt að fullur skilningur ríki. Löggjöf er víðast sagnafá, en nýlega hafa verið kveðnir upp dómar um líknardauða í Hollandi, sem kveða á um það, að læknir verði ekki lögsóttur, þó að hann eigi aðild að líknardrápi. 3. Að varðveita trúnað í Codex Ethicus segir í grein II.3: »Lækni er skylt að forðast af fremsta megni að hafast nokkuð að, er veikt gæti trúnaðarsamband hans við sjúklinga. Honum er óheimilt að ljóstra upp einkamálum, sem sjúklingar hafa skýrt honum frá eða hann hefur fengið vitneskju um í starfi sínu, nema með samþykki sjúklingsins, eftir úrskurði eða samkvæmt lagaboði. Einnig ber honum að áminna samstarfsfólk um að gæta fyllstu þagmælsku um allt, er varðar sjúklinga hans.« Síðan segir í grein II.4: »Lækni ber að halda til haga gögnum, sem skipt geta máli í samskiptum við sjúklinga eða aðra aðila síðar. Um afhendingu slíkra gagna fer eftir reglum greina 1.9 og II.3 í Codex þessum.« í grein 1.9 er meðal annars þetta að finna: »Lækni ber að vanda til vottorða og

x

Læknablaðið

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Læknablaðið
https://timarit.is/publication/986

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.