Stefnir: tímarit um þjóðmál og fleira. - 01.05.1934, Page 25

Stefnir]
St j ómmá laþættir.
23
miklar og ríflega fé í sjóði. Þetta
kemur ekki vel heim við þá stað-
hæfing Framsóknarmanna, að
allt hafi „verið í rústum", þegar
þéir tóku við!
Framsóknarflokkurinn 1928—31.
Hér taka svo Framsóknarmenn
við.
1928. Frams. byrjaði þegar á
því, alveg að óþörfu, að hækka
skatta og tolla upp í hámark. At-
vinnuvegimir, sem höfðu orðið að
taka nærri sér að greiða fyrri
skuldabaggann, og síðan fengið
yfir sig fjárkreppuna, máttu afar
illa við þessari hækkun. Við þessa
skattaha^jíkun bættist mjög gott
árferði 1928. Tekjurnar urðu því
um 14Yz milljón, eða lang hæstu
tekjur, sem komið höfðu í ríkis-
sjóð að 1925 einu undanskildu.
Tekjuafgangur varð samt ekki
nema um 1 milljón kr., og komst
þó vaxtabyrðin á þessu ári lengst
niður, eða í 696 þús. kr. Þetta var
vaxtabyrði þeirra ’ skulda, sem
Ihaldsflokkurinn skildi eftir. Það
var ekki nema rúmlega helming-
ur þess, sem fjármálaráðherrar
Framsóknar höfðu skilið eftir
1924.
1929 var góðæri, annað í röð-
inni. Tekjumar urðu nú yfir
16V4 milljón kr., hæstu tekjur,
sem nokkru sinni höfðu komið í
ríkissjóð. Samt varð ekki tekju-
afgangur nema tæp 1 milljón,
svo miklu var eytt. Og síðar mun
verða sýnt fram á, að þetta ár var
raunverulega talsverður tekju-
halli, en reikningurinn var gerð-
ur upp svona villandi vegna kosn-
inganna.
Svo kemur 1930, þriðja góðær-
ið fyrir ríkissjóð. Þá verða ríkis-
tekjumar 16.716.552 kr., eða
lang hæstu tekjur, sem í ríkissjóð
hafa komið á einu ári. En svo
ógegndarlega var þá fénu eytt,
að á þessu ári varð yfir 5.000.000
kr. tekjuhalli, því að goldnar
voru 21.834.495 kr. Auk þessa
varð nú að taka svo mikið fé að
láni til framlags bönkum o. fl„
sem ekki er afturkræft (um 10
millj.), að skuldirnar, sem fóru
þegar í stað að hækka eftir að
Framsókn tók við, eru nú í árslok-
komnar upp í 24.000.000 millj-
ónir úr 111/4 millj. — Framsókn-
armenn, sem ranglega vilja telja
allar skuldir, sem stofnaðar hafa
verið fyrir milligöngu ríkissjóðs,
hvort sem hann hefir nokkurn
veg og vanda af þeim eða ekki,
bæta í rauninni ekkert fyrir séi
með því. Eftir þeim reikningi
færast þær úr 27.9 milj. í árslok
1927 upp í 40 milj.