Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.12.1947, Blaðsíða 131

Tímarit Máls og menningar - 01.12.1947, Blaðsíða 131
UMSAGNIR UM BÆKUR 225 listamaðurinn að teikna myndina með prentsíðuna í huga en ekki eins og mynd sem á að hengja upp á vegg. Prentun og frágangur á textanum er ágætur, prentvillur virðast vera sára- fáar og meinlausar. Bókin er útgefendum til sóma og ætti að verða íslenzkum almenningi vildasta tilefni til aukins og notadrýgri Sturlungulesturs. /. B. SJÁLFSÆVISAGA síra Þorsteins Péturssonar á StaSarbakka. Haraldur Sigurðsson bjó til prent- unar. Rvík 1947. Hlaðbúð. Þetta er fyrirferðarmikið rit, nærri 500 bls. í stóru broti, auk þess víða strembið aflestrar og stíllinn bvergi sérlega aðlaðandi. En sá sem hefur lagt á sig þá fyrirhöfn að brjótast í gegn um það, mun þó ekki sjá eftir því. Hann verður rnargs vísari um ástandið hér á landi á 18. öld, hugsunarhátt manna og lífskjör. AS vísu er öll frásögnin mótuð af skaphöfn höfundar og skoðunum, sem voru að mörgu leyti svo sérstæðar að varasamt er að taka hann sem dæmi um hugarfar presta almennt á þessum tíma. Þorsteinn Pétursson var einn þeirra tiltölulega fáu íslenzku presta sem af heilum hug aðhylltust kenningar píet- ismans hér á landi, og hann leitaðist alla ævi við að framfylgja þeim í starfi sínu sem prestur og prófastur. Píetisminn fékk aldrei mikinn byr meðal ís- lendinga, enda barst hann ekki hingað fyrr en gengi hans var farið að hnigna í Danmörku. Kristján konungur VI, sem var helzti verndari píetista þar í landi, dó árið eftir að Ludvig Harboe kom aftur úr Islandsför sinni, en til- gangur hennar var að koma betri skipun á kirkju- og kennslumál Islendinga í anda píetismans. Breytingar þær sem Harboe kom í kring höfðu minni áhrif en til var ætlazt, að minnsta kosti að því er trúarstefnuna snerti, m. a. vegna áhugaleysis stjómarvalda á þeirri hliÖ málsins þegar frá leið. Áhrif Harboes á Þorstein Pétursson réðu úrslitum um skoðanir hans í trú- málum og kirkjulega starfsemi. Með áminningum, bréfagerðum og málaferl- um leitaðist hann við að framkvæma kenningar píetismans í prófastsdæmi sínu, en frásögn hans sjálfs sýnir það berlega að honum varð ekki sérlega mikið ágengt. Umvöndunarsemi hans hefur vafalaust verið mesta plága þeim prestum sem fyrir henni urðu, og svo virðist sem hún hafi átt djúpar rætur í skapgerð Þorsteins sjálfs, og hafi ekki eingöngu verið sprottin af trúar- áhuga. Fátækt hans og ættsmæð hafa frá öndverðu skapað honunt minni- máttarkennd, sem hefur örvað hann til að láta til sín taka á einhverju sviði og þá helzt í því að vanda um bresti annarra. Einhver samvizkuormur virðist og hafa nagað hann út af bernskusyndum sem aðeins er tæpt á svo að ekki verður séð með vissu við hvað er átt. 15
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.