Tímarit um menntarannsóknir - 01.01.2005, Blaðsíða 45

45
Tímarit um menntarannsóknir, 2. árgangur 2005
í viðskiptafræði eða tölvunarfræði, fjórir voru
enn í námi, en tíu hættir. Þeir 14 sem voru
enn í námi eða hættir höfðu að meðaltali
lokið 52 einingum. Meðalaldur þátttakenda
var 23 ár við upphaf rannsóknarinnar og hafði
meirihlutinn (70%) útskrifast sem stúdentar
árið 2001 eða 2000. Af þátttakendum höfðu
70% útskrifast úr menntaskóla, 26% úr
fjölbrautaskóla og 4% úr verkmennta- eða
iðnskóla og komu flestir nemendur af málabraut
(58%). Stærsti hópurinn var með stúdentspróf
úr Verzlunarskólanum (27%) og næststærsti
hópurinn úr Menntaskólanum við Hamrahlíð
(15%). Meðalfjöldi eininga á stúdentsprófi var
145 og reiknuð meðaleinkunn á stúdentsprófi,
að frátöldum einkunnum í íþróttum, var 7,5
(staðalfrávik 0,7).
Mælitæki: Til að mæla hugræna getu var
notað próf sem mælir almenna hugræna getu,
Wonderlic Personnel Test (WPT) (Wonderlic
Inc., e.d.). Fjórða útgáfa þessa prófs er til í
tilraunaútgáfu á íslensku og er þessi rannsókn
liður í þróun hennar á nýju tungumáli, sem
höfundur vinnur að. Prófið er hannað með það
fyrir augum að vera ekki mjög háð tilteknu
námsefni eða menntunargráðu og það er
einkum notað í starfsmannavali á almennum
vinnumarkaði.
Í WPT eru 50 spurningar, sem reyna á
málfærni (27 spurningar), talnaleikni (16
spurningar) og rökhugsun (7 spurningar),
en niðurstöður prófsins eru þó ekki sundur-
liðaðar í þessa flokka. Spurningarnar eru
ýmist fjölvalsspurningar eða opnar. Sem
dæmi um málfærnispurningar á WPT má
nefna spurningar um andstæður orða, hvaða
orð eiga ekki heima í runu og hvort tveir
málshættir séu svipaðrar eða andstæðrar
merkingar. Talnaleiknispurningarnar byggjast
á hugarreikningi eða ályktunum út frá gefnum
talnasettum og dæmum úr aðstæðum daglegs
lífs og auk þess eru tvær rúmfræðispurningar.
Rökhugsunarspurningar eru flestar þannig að
gefnar eru 3 fullyrðingar og spurt hvort sú
þriðja sé sönn ef fyrstu tvær eru sannar. Þetta
próf er lagt fyrir með tímamælingu og fá
þátttakendur einungis 12 mínútur til að taka
prófið. Mjög fáir ná að ljúka prófinu, enda ekki
til þess ætlast.
Rannsóknir útgefandans (Wonderlic Inc.,
e.d., Wonderlic, 1992) sýna að þetta próf hefur
góðan áreiðanleika (innri stöðugleiki, alpha, er
0,88–0,94) og einnig hátt réttmæti, þar sem það
spáir mjög vel fyrir um frammistöðu í starfi í
ólíkum starfsgreinum og spáir einnig fyrir um
hversu langt menn ná í skólakerfinu.
Framkvæmd: Tilkynning um rannsóknina var
send til Persónuverndar áður en gagnasöfnun
hófst og bárust engar athugasemdir. Komið var
að máli við nemendur í skyldunámskeiðum á 1.
ári í viðskiptafræði og tölvunarfræði. Greint var
frá markmiðum rannsóknarinnar og nemendur
beðnir að taka þátt í rannsókn á þáttum sem spá
fyrir um árangur í háskólanámi. Þeim var sagt
að með því að rita kennitölu sína á prófblaðið
samþykktu þeir að niðurstaðan yrði tengd
við árangur í námi og stúdentsprófseinkunn.
Áttatíu og sjö manns luku við prófið og gáfu
allir nema tveir heimild til að nota það í
rannsókninni, með því að merkja prófblöð sín
með kennitölu. Þátttakendur fengu 12 mínútur
til að svara prófinu. Gögn voru slegin inn í
gagnagrunn undir þátttakandanúmeri.
Stúdentsprófseinkunnir voru fengnar úr
umsóknargögnum í nemendabókhaldskerfi
HR og var miðað við meðaleinkunn í öllum
greinum að undanskilinni líkamsrækt. Gögn
um einkunnir á stúdentsprófi vantaði fyrir
4 þátttakendur. Upplýsingum um árangur í
háskólanáminu var safnað úr nemendabókhaldi
sumarið 2005, þremur og hálfu ári eftir að
prófið var lagt fyrir, þegar flestir þátttakendur
voru útskrifaðir. Einkunnir í háskóla voru
skráðar sem meðaleinkunn hvers nemanda í
öllum teknum námskeiðum yfir allan námstíma
þeirra í skólanum.
Reiknuð var fylgni og síðan gerð fjölbreytu-
aðhvarfsgreining í tveimur skrefum, þar sem
stúdentsprófseinkunnin var ein sett inn í fyrsta
skrefi og síðan bæði stúdentsprófseinkunn og
einkunn á WPT-prófinu. Stúdentsprófseinkunn
var sett inn fyrst þar sem það er sú forspárbreyta
sem nú er aðgengilegust og nú þegar mest
notuð við val á stúdentum inn í háskóla. Ekki
Gildi stúdentsprófseinkunnar og hugrænnar getu