Múlaþing: byggðasögurit Austurlands - 01.01.2001, Blaðsíða 55

Ingimar Sveinsson
Um fiskimið, sund
og blindsker við
Djúpavog
Frá fornu fari hafa sjómenn róið til
fiskjar frá ströndum íslands. Þeir hafa
þekkt viss svæði úti fyrir ströndinni
þar sem betur fiskaðist en annarsstaðar.
Þessi svæði voru kölluð mið eða fiskimið
og var þá miðað við ákveðin kennileiti í
landi.
Að sögn sjómanna notuðu ekki allir
sömu kennileiti til að finna sama fiskimið.
Þó voru nokkur alkunn mið almennt notuð
af sjómönnum. Hætt er við að sum þessara
miða gleymist er fram líða stundir með tii-
komu betri og fullkomnari staðsetningar-
tækja. Má líta á það sem eðlilega þróun að
fullkomnari tæki leysi af hólmi eldri að-
ferðir. Þó munu ýmsir segja að eitthvað
glatist þegar örnefni og fiskimið heita ekki
neitt lengur. „Landslag yrði lítilsvirði/ ef
það héti ekki neitt,“ sagði skáldið Tómas
Guðmundsson.
Frá því ég fyrst man eftir hef ég heyrt í
daglegu tali fólks við Berufjörð og
Hamarsfjörð nefnd ákveðin fiskimið. Talað
Sjókort af Berufirði, Hamarsfirði og nágrenni
Papeyjar.
var um að róa út á Ey, út á Lat eða Flesjar
(Mávaflesjar). Var þá miðað við Hvalnes og
að menn væru austan Papeyjar en sunnan
Berufjarðarálsins. Ef róið var út á Norður-
grunn (út úr Berufirði, norðan álsins) var
stundum róið út á Foss (Hvítárfossinn hvarf
undir Strandafjöllin), norður á Fles (Streit-
isflesina bar í Streitisbæinn), út á Óshjalla
(hjallinn utan við Ós í Breiðdal kom
framundan). Farið var út fyrir Boða, út í
Rif og út í Brún. A meðan róið var út úr
Hamarsfirði heyrði ég talað um að róa út í
Á1 (Sandeyjarál eða Skorbeinsál sem líka
voru nefndir Innri- og Ytri-Áll) og suður á
Ámunda. Ámundi er Stapi á sandinunt í
Þvottáreyjaklasanum á milli Eskilseyjar og
Hóleyjar og vísaði á fiskimið í Hrómundar-
bót. Hann var miðaður við ákveðin
kennileiti norðan Hamarsfjarðar. Eg hef
heyrt vísur um fiskimið. Þessi var um
fiskimið í nánd við Papey:
Mávafles ber á Melrakkanes,
mætir Krosshóll Hnjúki.
Flateyjarland á Fagrasand,
færi niður strjúki.
53