Múlaþing: byggðasögurit Austurlands - 01.01.2001, Blaðsíða 19

Minningarbrot um Einar J. Long
Ég rifja hér upp ýmislegt frá fyrstu árun-
um sem ég man eftir Einari Long. Hvenær
þessar myndir byrjuðu að festast í huga
manns skiptir litlu máli, en hafa má í huga
árin fyrir og upp úr 1940. Þetta eru árin
þegar Einar gætti mín og Hjörleifs tvfbura-
bróður míns á Hallormsstað, hafði ofan af
fyrir okkur með sögum, kenndi okkur að
lesa og draga til stafs og rölti með okkur
upp í Húsmæðraskólann á Hallormsstað þar
sem allt iðaði af öðruvísi lífi en á æsku-
heimili okkar þar á staðnum.
Við tvíburarnir vorum tengdir Einari
afar sterkum böndum og má því segja að
hann hafi deilt uppeldishlutverkinu með
móður okkar. Svo stóran þátt átti Einar í
uppeldi og umsjá með okkur á þessum árum
að ég hygg að við höfum verið mun hænd-
ari að honum en föður okkar. Nafngiftin
„fóstri“ er í samræmi við þennan veruleika.
Við vorum áreiðanlega ekki háir í loftinu
þegar móðir okkar bað Einar að hafa ofan af
fyrir okkur stund og stund. Mér finnst rök-
rétt að ætla að fæðing Lofts bróður í apríl
1938 hafi valdið hér nokkrum þáttaskilum;
við Hjörleifur, þá tveggja ára og fimm
mánaða, og Margrét systir, fimm og hálfs
árs. Það var því í mörg horn að líta hjá
móður okkar og sjálfsagt foreldrunum báð-
um. Vinnukonur höfðu líka nóg annað að
sýsla og mikilvægt að einhver gæti létt
undir með móður okkar og þeim við bama-
gæslu part úr degi. Hér hafði Einar fengið
nýtt hlutverk í stað vinnumennsku sem
hann áður stundaði.
Einar Long uppábúinn. Líklega skömmu áður en
hannflutti til Reykjavíkur 1957. Ljósm. óþekktur.
Hvernig leit Einar út?
Einar var fríður maður, beinn í baki og
spengilegur þótt kominn væri hátt á sjötugs-
aldur þegar hér var komið sögu. Hárið var
tekið að þynnast í hvirflinum en hann
greiddi snyrtilega yfir skallann. Grátt
skeggið og loðnar augabrúnir gerðu mann-
inn mikilúðlegan og höfðinglegan í senn.
Einar var vel meðalmaður á hæð, sívalur á
vöxt, óvenju siginaxla og dálítið feitlaginn
á skrokkinn en þó án ístru. Ennið var hátt og
hvelft og nefið fallega lagðað. Vegna höku-
skeggsins virtist andlitið dálítið niðurmjótt
og ekki laust við að hann væri kinnfiska-
soginn. Augun voru brún og í þeim sérstak-
ur glampi sem bar vott um skerpu og fhygli,
en stundum brá þar fyrir samblandi af háði
og glettni.
Kompan hans Einars
Þegar ég man fyrst eftir Einari hafði
hann til umráða lítið kvistherbergi í nýju
álmu hússins sem byggt var 1928. Þessi
litla skonsa var gjarnan kölluð Einarskompa
og hún varð snemma einskonar barnaheim-
ili okkar yngri systkinanna. Upp í þetta her-
bergi lá brattur stigi. Við vorum áreiðanlega
ekki há í loftinu þegar við fórum að príla
upp þennan stiga. Þegar upp á skörina kom
var kompa Einars á vinstrihönd. Þetta var
sannkölluð kompa, stærðin ekki nema á að
giska 2 x 2,5 metrar, klædd blámáluðum
panel. Kytran var að mestu leyti undir súð
en kvistgluggi, sem vissi mót suðvestri,
bjargaði því að fullorðnir gátu vel staðið
uppréttir undir kvistinum. I herberginu var
fábrotin innrétting og ekki margir hús-
munir. Ekki var pláss fyrir stól og sat Einar
17