Tímarit um menntarannsóknir - 01.01.2004, Side 142

Tímarit um menntarannsóknir - 01.01.2004, Side 142
140 í samræmi við fleiri rannsóknir (Jóhanna Einarsdóttir og Sif Einarsdóttir, 2004; Kerka, 2001; Wlodkovvski o.fl, 2001). Það hvort viðmælendur höfðu jákvæða eða neikvæða sögu að se&ja frá æsku sinni virðist ekki hafa úrslitaáhrif, heldur það að telja sér betur borgið að ljúka náminu eins og pabbi og mamma höfðu alltaf hvatt þau til að gera eða til þess að forðast sanrbærilegt líf og þau höfðu upplifað í æsku. Maki (8) getur einnig haft áhrif, þannig mátti sjá að konurnar mátu mikils ef eiginmenn hvöttu þær til námsins. Margir töldu mikilvægt að standa jafnfætis maka og átti það við um flesta karlana ef konurnar höfðu meiri menntun en þeir eða ef þær voru í námi. Skólakerfið getur með aðgengi að námi (9) og námsframboði (2) haft áhrif á hvort fólk fer í nám. Mátti sjá þetta meðal viðmælenda sem bjuggu á landsbyggðinni og einnig hvað öldungadeildin auðveldaði aðgengi að náminu. Þetta er í samræmi við niðurstöður Gerðar G. Oskarsdóttir (1993) sem benti á að framboð nánrs og aðgengi að því geti verið lykilatriði í því að fólk héldi áfram í framhaldsskóla að loknum grunnskóla. Viðmót innan skóla- kerfisins (2) hvatti einstaka viðmælendur í nám. Einn viðmælandinn hafði fengið neikvæðar móttökur og þorði ekki að sækja um inn- göngu fyrr en nokkrum árum síðar. Meðan annar viðmælandi lýsti því að útskriftarræða skólastjóra hefði hvatt hann til að fara í háskólanánr. Sveigjanlegt námsfyrirkomulag (2) kom fram sem mikilvægur þáttur hjá tveimur viðnrælendum sem áttu fjölskyldu og voru líka útivinnandi. Bera má þessar niðurstöður saman við það sem kemur fram hjá Knowles og fleirum (1998) þar sem hann gerir greinarmun á hvatningu sem einkennist af ósk um aukin lífsgæði og starfsánægju og þeirri sem vísar til stöðu á vinnumarkaði og hærri launa. Knowles og fleiri (1998) telja fyrrnefndu þættina skipta meira máli. Sjá nrá að þættir sem Knowles og fleiri nefna eins og betra starf, hærri laun og starfsánægja koma fram í viðtölunum. Starfsánægja flokkast til dænris undir afstöðu til fyrri starfa, betra starf flokkast undir starf og atvinnuöryggi og hærri laun undir fjárhagslegt sjálfstæði (sjá mynd 2). I þessari rannsókn er flokkun nokkuð frábrugðin því sem áður hefur komið fram. Fjölskyldan og skólakerfið getur jafnframt haft hvetjandi áhrif á fullorðið fólk. Bætt einkalíf er yfirleitt ekki hvati til að fara í nám en segja má að það sé mikilvæg viðbót við það sem fólk fær út úr náminu. Hér hefur verið leitast við að varpa ljósi á hvert gildi menntunar er fyrir fullorðið fólk og hvernig sé hægt að meta það. Rannsóknin sýnir að það eru margvíslegar samþættar ástæður fyrir því að fólk fer í nám og langt frá því að von um hærri laun sé þar ein á ferð þótt hún skipti oft máli. Jafnframt hefur verið sýnt að afrakstur menntunar nær til enn fleiri þátta en þeirra sem ýttu undir námið í upphafi. Þættir sem tengjast daglegu lífi fólks skipta þar ekki síður máli en þeir sem lúta að vinnunni sjálfri, þótt oft sé þetta samtengt. Jafnframt var sýnt fram á að menntun og laun eru að öðru jöfnu vel tengd, en á því eru undantekningar og ekki hægt að ganga að því sem vísu að menntun skili sér í hærri launum. Þessi rannsókn sýnir líka hve margt getur hindrað eða ýtt undir að fólk bæti við sig menntun. Hins vegar er ennþá lítið vitað um þá sem ekki hafa aflað sér meiri menntunar. Er það vegna þess að óskin var ekki nógu sterk eða að aðstæður hafi ekki verið þeim jafn hliðhollar og viðmælendum hér? Rannsóknin undirstrikar hve margbreytilegur afrakstur menntunar getur verið, lfklega oft talsvert umfram það sem fólk hafði gert sér í hugarlund. þótt hann hafi ekki alltaf komið fram í launaumslaginu. Þessi rannsókn vekur margar spumingar um aðstöðu fullorðins fólks til náms; fólks sem ekki hafði aðstæður eða hvatningu til þess að stunda námið á þeim tíma sem kerfið gerði ráð fyrir því. Hún vekur líka athygli á þjóðfélagslegu gildi menntunar auk fjárhagslegs gildis Tímarit um menntarannsóknir, 1. árgangur 2004 J
Side 1
Side 2
Side 3
Side 4
Side 5
Side 6
Side 7
Side 8
Side 9
Side 10
Side 11
Side 12
Side 13
Side 14
Side 15
Side 16
Side 17
Side 18
Side 19
Side 20
Side 21
Side 22
Side 23
Side 24
Side 25
Side 26
Side 27
Side 28
Side 29
Side 30
Side 31
Side 32
Side 33
Side 34
Side 35
Side 36
Side 37
Side 38
Side 39
Side 40
Side 41
Side 42
Side 43
Side 44
Side 45
Side 46
Side 47
Side 48
Side 49
Side 50
Side 51
Side 52
Side 53
Side 54
Side 55
Side 56
Side 57
Side 58
Side 59
Side 60
Side 61
Side 62
Side 63
Side 64
Side 65
Side 66
Side 67
Side 68
Side 69
Side 70
Side 71
Side 72
Side 73
Side 74
Side 75
Side 76
Side 77
Side 78
Side 79
Side 80
Side 81
Side 82
Side 83
Side 84
Side 85
Side 86
Side 87
Side 88
Side 89
Side 90
Side 91
Side 92
Side 93
Side 94
Side 95
Side 96
Side 97
Side 98
Side 99
Side 100
Side 101
Side 102
Side 103
Side 104
Side 105
Side 106
Side 107
Side 108
Side 109
Side 110
Side 111
Side 112
Side 113
Side 114
Side 115
Side 116
Side 117
Side 118
Side 119
Side 120
Side 121
Side 122
Side 123
Side 124
Side 125
Side 126
Side 127
Side 128
Side 129
Side 130
Side 131
Side 132
Side 133
Side 134
Side 135
Side 136
Side 137
Side 138
Side 139
Side 140
Side 141
Side 142
Side 143
Side 144
Side 145
Side 146
Side 147
Side 148
Side 149
Side 150
Side 151
Side 152
Side 153
Side 154
Side 155
Side 156
Side 157
Side 158
Side 159
Side 160
Side 161
Side 162
Side 163
Side 164
Side 165
Side 166
Side 167
Side 168
Side 169
Side 170
Side 171
Side 172
Side 173
Side 174
Side 175
Side 176
Side 177
Side 178
Side 179
Side 180
Side 181
Side 182
Side 183
Side 184
Side 185
Side 186
Side 187
Side 188
Side 189
Side 190
Side 191
Side 192
Side 193
Side 194
Side 195
Side 196
Side 197
Side 198
Side 199
Side 200
Side 201
Side 202
Side 203
Side 204
Side 205
Side 206
Side 207
Side 208
Side 209
Side 210
Side 211
Side 212
Side 213
Side 214
Side 215
Side 216
Side 217
Side 218
Side 219
Side 220
Side 221
Side 222
Side 223
Side 224
Side 225
Side 226
Side 227
Side 228
Side 229
Side 230
Side 231
Side 232
Side 233
Side 234
Side 235
Side 236
Side 237
Side 238
Side 239
Side 240
Side 241
Side 242
Side 243
Side 244
Side 245
Side 246
Side 247
Side 248
Side 249
Side 250
Side 251
Side 252
Side 253
Side 254
Side 255
Side 256
Side 257
Side 258
Side 259
Side 260

x

Tímarit um menntarannsóknir

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit um menntarannsóknir
https://timarit.is/publication/1140

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.