Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.02.2004, Síða 123

Tímarit Máls og menningar - 01.02.2004, Síða 123
Þeir sem geta alt, alt ... baki við heiminum. Þetta er annað dæmi um það hve lítinn áhuga ævi- sagnaritarinn hefur á sögu og samfélagi Halldórs Laxness og hvernig ein- staklingurinn sem lýst er virðist fær um að móta samfélag sitt en vera ómótaður af því og í grundvallaratriðum ónæmur á það. Halldór hættir við að verða munkur, fer til Ameríku og sýnir það enn og aftur að karlmenn milli tvítugs og þrítugs eiga það til að tengja sig við kvenfólk í tíma og ótíma. Hann fer síðan heim og giftist Ingu Laxness og skrifar Sölku Völku. Fram að því hefur trúarafstaða Halldórs Laxness fengið mikið rými í bók Hannesar. Ef til vill á áherslan á sterka trúarþörf Laxness sér þá skýringu að höfundur ætli sér í öðru bindinu að setja fram þá frumlegu kenningu að kommúnismi Halldórs hafi verið knúinn áfram af trúarþörf og þannig mætti hugsanlega fyrirgefa honum vinstri villuna. Það kemur í ljós. En hvernig er sú mynd af Halldóri Laxness sem lesandi hefur fengið eftir lestur þessa fyrsta bindis af ævisögunni? Hver var Halldór Laxness? Konungurinn og ég ? Sá Halldór sem við lesum um í fyrsta bindi þessarar ævisögu er kvensam- ur en líka örlítið meiri kvenhatari en við eigum að venjast enda Steinn Elliði stundum færður upp á hann og Halldóri ætluð viðhorf hans og reynsla - en með því skilst mér að höfundur ætli sér að skapa stemningu. Það er reyndar fyrsta boðorð bókmenntafræðinema að rugla ekki saman höfundi og persónum og einfalda aldrei hið flókna samband þar á milli. Halldór Hannesar Hólmsteins hefur meiri fyrirlitningu á heimskum bændum og öðrum fátækum körlum heldur en venja hefur verið, hann er held ég ívið montnari en við eigum að venjast, óbilgjarnari og árekstr- ar hans við samfélagið harðari. Trúin verður sterkari þáttur í fari hans en áður var. Hinn heimspekilegi og blíði höfundur Kvœðakvers hefur dregið sig í hlé og þessi Laxness líkist einhverjum öðrum sem ég veit ekki alveg hver er. Þetta er þó ekki ný mynd af Halldóri. Sú mynd sem við höfðum fyrir hefur sætt einhverri úrvinnslu, svolítið svipað ljósmynd sem er lag- færð í tölvu. Rödd Hannesar Hólmsteins er mjög dauf í verkinu og ákaflega erfitt að sjá hvaða afstöðu hann tekur til viðfangsefnisins eða hvar hann dreg- ur línurnar á milli sín sem túlkanda og Halldórs Laxness sem viðfangs. Hannes hefur sjálfur sagt í Morgunblaðinu að hann hafi ekki ætlað sér að leggja fram neina sérstaka túlkun. Hann hafi einungis ætlað sér að leggja efnið fram að dæmi höfunda íslendingasagna og láta lesendur síðan um að draga ályktanir. Það verður að segjast eins og er að í þessu tilviki er sú TMM 2004 • 1 121
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132

x

Tímarit Máls og menningar

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.