Úrval - 01.04.1944, Síða 95

Úrval - 01.04.1944, Síða 95
ÞRÓUN SKYNFÆRANNA 93 að hlusta, en þeir hafi að öðru leyti ekki neitt við heyrn að gera, þá hljóta eyrun að gegna einhverju öðru hlutverki. — En hver ju ? Merkilegustu tímamótin í þróunarsögu skilningarvitanna áttu sér stað, þegar apamaður- inn fór ofan úr trjánum, niður á jörðina og tók að nota hend- ur sínar og ímyndunarafl til að búa til hluti. Og það urðu ekki aðeins vopn og verkfæri, til þess að auka notagildi vöðvanna, heldur einnig hlutir og efni, sem orkuðu á skynfærin, svo sem ilmsmyrsl, lostæti, skrautgripir og klæðnaður. Eitt af einkenn- um skynáhrifarma er það, að þau vekja hjá mönnum annað hvort unað eða ógeð, og þessi tilfinning er svo eðlisrík, að við ruglum henni oft saman við sjálf skynáhrifin, og hugsum um unaðinn, þegar við tölum um skynáhrifin. Löngunin til að njóta unaðar leiddi auðvitað til þess, að maðurinn reyndi að auka lífsþægindi sín jafnframt því, sem hann endurbætti vopn sín og verkfæri. í sambandi við þetta er vert að minnast á þann þátt, sem ilmanin á í makaleit og tímgun dýranna. Makaleit flestra lægri dýrategunda, svo sem snígla og fiðrilda, fer nálega eingöngu fram að tilvísun þeffæranna. Næmieiki þessara dýra á lykt er furðuleg. Það eru til hundruð tegunda af náttfiðrildum og jafnvel færustu skordýrafræð- ingar eiga erfitt með að þekkja þær að. En þessi fiðrildi virðast ekki í neinum vandræðum að finna sér maka meðal þeirra þúsimda, sem sveima um í skóg- arrökkrinu. Hjá okkur mönnun- um gætir þessa einnig nokkuð, þó að ,,odor feminæ“ (hinn kvenlegi ilmur) sé nú orðið meira að þakka sápunni, púðr- inu og ilmvötnunum, en líkam- anum sjálfum. Einnig í þessu efni hefir tækninni, eins og á ýmsum öðrum sviðum, verið beitt til að örfa skynáhrifin. Sú tækni, sem mennirnir beittu til að örfa skynáhrifin, var þannig upphaflega í því fólgin, að auka fjölbreyttni áhrifanna, en ekki í því að auka þá reynslu, sem skilningarvitin létu í té. Slík aukning verður ekki fyrr en vestræn tækni- menning tekur að þróast fyrir tveim til þrem öldum. Hægt væri að skrifa stóra bók um það efni, en hér verður látið nægja að minnast á tæki eins og gler-
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132

x

Úrval

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Úrval
https://timarit.is/publication/1841

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.