Milli mála - 2023, Blaðsíða 46
MILLI MÁLA
46 Milli mála 15/2/2023
Útdráttur
Menning, staðhættir og saga sem endurspeglast
í föstum orðasamböndum í íslensku,
spænsku og þýsku
Í þessari grein er fjallað um föst orðasambönd í íslensku, spænsku og
þýsku og er hér sjónum beint að því hvernig menning, staðhættir og
saga endurspeglast í föstum orðasamböndum tungumálanna þriggja.
Unnt er að skipta föstum orðasamböndum í tvo flokka eftir því hvort
þau eru alþjóðleg eða algild (e. universal), þ.e. fyrirfinnast í mörgum
tungumálum heims, sértæk eða svæðisbundin (e. particular), þ.e.
koma einungis fyrir hjá afmörkuðum hópi eða þjóð. Þá er fjallað um
flokkun Dobrovol’skij og Piirainen sem skipa menningarfyrirbærum
sem liggja menningarbundnum orðasamböndum til grundvallar í
fimm flokka: (1) samfélagslegir þættir, (2) efnislegir þættir, (3) textar
og tilvitnanir, (4) þættir sem falla undir yfirnáttúruleg fyrirbæri og
(5) þættir sem lúta að ýmsum menningartáknum. Í greininni verður
stuðst við þessar helstu flokkanir og nefnd dæmi um algild föst orða-
sambönd í tungumálunum þremur. Loks er fjallað um sértæk föst
orðasambönd í tungumálunum þremur og hvernig uppruni þeirra
tengist sögu, staðháttum og menningu hvers málsvæðis fyrir sig. Þar
sem um sértæk orðasambönd er að ræða verður litið til uppruna orða-
sambanda í hverju tungumáli fyrir sig, íslensku, spænsku og þýsku.
Lykilorð: fraseólógía, samanburðarmálvísindi, föst orðasambönd,
algild orðasambönd, sértæk orðasambönd., íslenska, spænska, þýska.
MENNING, STAÐHÆTTIR OG SAGA SEM ENDURSPEGLAST Í FÖSTUM ORÐASAMBÖNDUM
Í ÍSLENSKU, SPÆNSKU OG ÞÝSKU
10.33112/millimala.15.2.2