Morgunblaðið - 11.04.1987, Blaðsíða 23

Morgunblaðið - 11.04.1987, Blaðsíða 23
MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR 11. APRÍL 1987 ðS Það er aðeins einn Siálf - stæðisflokkur í þessu landi eftirHalldórBlöndal Á dögunum lét ég þau orð falla í góðum hópi sjálfstæðismanna, að brostið hefði á pólitískt gjörninga- veður. Listabókstafir eru tíu talsins. Sá síðasti þannig til kominn, að skattaleg rannsókn á gjaldþroti Hafskips hf. leiddi til þess að Al- bert Guðnrftjndsson sagði af sér embætti iðnaðarráðherra og beitti sér fyrir nýrri flokksstofnun í kjöl- farið. Það er út af fyrir sig ekkert við því að gera þegar menn segja skilið við sinn gamla stjornmála- flokk. Það er ákvörðun, sem þeir geta ekki kennt öðrum um og hljóta að síðustu að bera ábyrgð á einir gagnvart sínum gömlu samherjum. Til slíks uppgjörs þarf þó ekki að koma, en það er óhjákvæmilegt, ef leiðir eiga að liggja saman að nýju. Það er deginum ljósara, að Þor- steinn Pálsson tók mikla og erfiða ákvörðun, þegar hann gerði Albert Guðmundssyni grein fyrir að hann hlyti að segja af sér embætti iðnað- arráðherra, eftir það sem á undan var gengið. Ýmsir hafa viljað færa þetta Þorsteini til lasts, sem vita- Leiðrétting í Morgunblaðinu 9. apríl sl. þar sem sagt var frá breytingum sem gerðar verða á Laugaveginum var rangt farið með nafn verktakafyrir- tækisins sem tekur að sér verkið. Hið rétta nafn fyrirtækisins er Víkurverk hf. Beðist er velvirðingar á þessu. skuld var viðbúið svo skömmu fyrir kosningar. Sagt er að þægilegra hefði verið að láta málið liggja í þagnargildi fram yfir 25. apríl. En atburðarásin stóð ekki til þess, enda hefði slíkur feluleikur verið í al- gjörri mótsögn við skapgerð Þor- steins sem stjórnmálamanns' og persónu. Þorsteinn hlaut að marka sína stefnu sem formaður Sjálf- stæðisflokksins og það gat engum komið á óvart, sem hann þekkti, að hann skyldi ófáanlegur til að sópa þessu viðkvæma og alvarlega máli undir teppið fram yfir kosning- ar. Með slíkri framkomu hefði hann ekki staðið fyrir þeim fyrirheitum, sem hann gaf, þegar hann bauð sig fram í stöðu formanns Sjálfstæðis- flokksins. En stofnun Borgaraflokksins veit ekki aðeins að persónum. Hún snýr einnig að stefnu og lífsskoðun. Og þá kemur fljótt í ljós, að því fer víðs fjarri að hægt sé að setja jafn- aðarmerki milli grundvallarhug- mynda Sjálfstæðisflokksins og Borgaraflókksins. Og kannski ekki að undra í öllum flýtinum, sem á því var að koma Borgaraflokknum saman, þannig að eftir á sér mað- ur, að forystumennirnir virðast hafa gieymt að spyrja hver annan, hvar þeir væru í pólitík. Alvarlegast er kannski, að þeir forystumenn Borgaraflokksins, sem ættaðir eru úr Alþýðubandalaginu, hafa sett mark sitt á stefnuna í ðryggis- og varnarmálum. Um þau mál er fjallað af léttúð, í hálfkveðn- um vísum og líkast því sem flokkur- inn sé reiðubúinn að gera þau að verslunarvöru. Það eru auðvitað Halldór Blöndal „ Alvarlegast er kannski, að þeir f or- ystumenn Borgara- flokksins, sem ættaðir eru úr Alþýðubandalag- inu, haf a sett mark sitt á stef nuna í öryggis- og varnarmálum. Um þau mál er fjallað af léttúð, í hálfkveðnum vísum og- líkast því sem flokkurinn sé reiðubú- inn að gera þau að verslunarvöru. mjög alvarleg tíðindi og óskiljanlegt að einn af forsvarsmönnum Varins lands skuli láta knésetja sig með þessum hætti. Það gefur vísbend- ingu um framhaldið og hlýtur að verka eins og illur fyrirboði gagn- vart sjálfstæðismönnum og þjappa þeim saman. Umfjöllun Borgaraflokksins um efnahags- og atvinnumál er mark- laus, en hins vegar fylgir stefnu- skránni ýtarlegur listi um margvíslegar þarfir þegnanna. Þar er mörgu lofað, sem allt kostar peninga, en þeir eru ekki til. Og allra síst auðvitað, eftir að búið er að leggja skattheimtuna í landinu niður í grófum dráttum. Ég hef heyrt það utan af mér í fjölmiðlum og séð á prenti, að þeir í Borggaraflokknum þykist vera annar Sjálfstæðisflokkur. Ekkert er jafn mikil fásinna. Sjálfstæðis- flokkurinn er aðeins einn í þessu landi og hefur þá sérstöðu, að leggja til grundvallar þetta tvennt: Hann vill gæta öryggis landsins út á við og deila ábyrgð á vörnum frjálsra þjóða með þeim og vera jafningi þeirra. Inn á við leggur hann áherslu á frelsi einstaklinganna til framtaks og þroska og vill gæta efnahagslegs sjálfstæðis þjóðarinn- ar. Þetta eru ekki mörg' orð, en innihald þeirra er mikið og á alltaf jafnbrýnt erindi til þjóðarinnar. Höfuadur skipar 1. sæti á fram- boðslista Sjálfstæðisflokks í Norðuriandskjördæmi eystra. Morgunblaðio/Þorkell Gestur Guðmundsson undirbýr opnun sýningar sinnar. Sýnir í Hafnar- borg GESTUR Guðmundsson opnár í dag, 11. aprfl, kl. 14.00 mál- verkasýningu í Hafnarborg, Strandgötu 34 í Hafnarfirði, og er þetta fjórða einkasýning hans. Á sýningunni eru 10 mál- verk og um 18 teikningar. Gestur er fæddur 1956 og út- skrifaðist úr málaradeild MHÍ 1981. Hann hefur tekið þátt í sam- sýningum í Svíþjóð og á íslandi. Sýningin stendur til 26. apríl og eru flest verkin til sölu. Háskólinn XXII: Húsakostur háskólans eftirÞórð Kristínsson Við upphaf þessara skrifa um Háskóla Islands, sem til hafa orð- ið að tilmælum ritstjóra Morgun- blaðsins, var þess getið að reynt yrði að varpa svolitlu ljósi á vett- vang háskólans og vinnuna sem þar fer fram. í tuttugu og einum pistli hefur verið skyggnst um f níu deildum skólans og fjölmörg- um stofhuhum hans, sem sam- anlagt eru um þrjátíu talsins, vikið að stúdentafjölda og kennara, kennslugreinum og rannsóknum. Inn í myndina hefur slæðst fróð- leikur um ýmislegt fleira sem við kemur háskólastarfinu, þar á meðal er húsnæðið sem skotið hefur upp kolli hingað og þangað í pistlunum. Býsna margt hefur þó orðið útundan sem verðugt er að segja deili á, eins og t.a.m. málefni stúdenta, félags- og stjórnmál þeirra og starfsemi fag- félaga sem mörg hver eru grósku- mikil, gangast fyrir samkomum, fundum og fyrirlestrum og gefa út blöð; en við háskólann starfa ein þrjátíu slík félög. En nú verð- ur botn sleginn í skrifíð með svolítilli umfjöllun í þremur pistl- um um húsnæði Háskólans og Happdrætti Háskóla íslands, en þetta tvennt er samofið og verður ekki aðskilið. Fram hefur komið að á nám- skrá háskólans eru u.þ.b. 1000 námskeið, um 4500 nemendur skráðir til náms og um 30 rann- sóknarstofur tengdar skólanum. Fastar kennarastöður eru um 270, við stofnanir skólans starfa um 90 sérfræðingar og styrkþegar og um 45 manns við stjórnun og skrifstofustörf; samtals um 400 starfsmenn og eru stundakennar- ar þar ekki taldir, né heldur skrifstofufólk á sjálfstæðum stofnunum. Engan þarf að undra að Há- skóli íslands þurfi nokkurn húsakost og önnur gögn og gæði til að halda megi uppi hinni fjöl- þættu starfsemi sem þar fer fram og bundin er í lögum. Haskólanum er skylt að taka við öllum þeim er hafa stúdentspróf og æskja þar inngöngu. í lögum um Haskóla íslands nr. 78, 22. ágúst 1979 í IV. kafla 36. grein, segir svo: „Hver sá sem staðist hefur fulln- aðarpróf frá íslenskum skola, sem heimild hefur til að brautskrá stúdenta, á rétt á að vera skrásett- ur háskólaborgari, gegn því ^að greiða skrásetningargjald." Á ís- landi eru nú a.m.k. 17 skólar sem hafa þessa heimild og útskrifa þeir giska 1600 nýstúdenta á ári. Rétturinn til náms í háskólanum er þó ekki alveg óbundinn, því heimilt er að takmarka fjölda nemenda á fjórum námsbrautum skólans, læknisfræði, tannlækn- ingum, sjúkraþjálfuh og lyfja- fræði lyfsala. Hinsvegar benda almennu ákvæðin skýlaust til þess að vilji löggjafans sé sá að allir þeir sem hafa hæfilegan undir- búning eigi kost á háskólanámi. En lög eru einungis tilkynning um tiltekna breytni eða fram- kvæmd; þau eru m.ö.o. til eftir- breytni en ekki breyting sjálf. Háskólinn reynir eftir bestu getu að framfylgja lögunum, en að- stæður sem hann ræður ekki við setja honum nokkrar skorður, fer féleysi þar fremst í flokki og sést vel ef húsnæðið er skoðað. Frá árinu 1911 og næstu 29 árin var háskólinn á neðri hæð Alþingishússins, en í dag er ekki ólíklegt að þegar háskólinn er nefndur detti fólki fyrst í hug aðalbygging skólans sunnan Hringbrautar og austan Suður- götu, enda myndar sú bygging einskonar miðpunkt á háskólalóð- inni og er gjarnan notuð sem samnefnari skólans. Og reyndar er það ekki að ósekju, því Aðal- byggingin er enn í dag einhver veglegasta bygging háskólans þótt byggð sé fyrir 47 árum. Frá upphafi höfðu háskóla- kennarar sífellt verið að vekja athygli á slæmum húsnæðisað- stæðum skólans og gera tillögur um úrbætur. Ýmsar hugmyndir voru uppi, t.a.m. um byggingar fyrir Alþingi og háskólastúdenta á lóð þeirri bakatil við Alþingis- húsið þar sem stóð Góðtemplara- húsið, en nú er stæði fyrir farskjóta þingmanna. Upphaflega var háskólabyggingu hinsvegar ætlaður staður á Arnarhóli, en ekkert varð af því. Þetta var í hámælum árið 1917. En stiklum nú á stóru. Árið 1920 skoraði háskólaráð á ríkisstjórn og Alþingi að tryggja háskólanum lóð undir háskóla- byggingu og stúdentaheimili, án árangurs. Árið 1925 tjáði Magnús Jónsson, lagaprófessor, sem þá var rektor, stjórnvöldum að til vandræða horfði um húsnæði skólans, en engar heimildir eru nú til um viðbrögð. Árið 1928 sagði þáverandi rektor, Ágúst H. Bjarnason, í setningarræðu sinni, eftir að hafa lýst húsnæði skól- ans: „Svo er nú húsrúm það, sem háskólinn ræður yfír, ónógt og „Fráárinu 1911 og næstu 29 árin var há- skólinn á neðri hæð Alþingishússins, en í dag er ekki ólíklegt að þegar háskólinn er nefndur detti fólki fyrst í hug aðalbygg- ing skólans sunnan Hringbrautar og aust- an Suðurgötu, enda myndar sú bygging einskonar miðpunkt á háskólalóðinni og er gjarnan notuð sem samnefnari skólans." takmarkað á allar lundir, að mað- ur tali ekki um það, að ekki er unnt að halda lengur sæmilega vel sóttan fyrirlestur án þess að flýja eitthvað út í bæ með hann." En úr þessu tók málið ögn að hreyfast, einkum fyrir forgöngu Jónasar Jónssonar þáverandi menntamálaráðherra og háskóla- kennaranna sem létu ekki þreyt- ast í málinu. í bréfi til háskólaráðs í ársbyrjun 1929 nefndi Jónas lóð fyrir háskólann frá Skólavörðut- orgi suður að Hringbraut. Háskólaráð sneri sér til bæjar- stjórnarinnar og áleit fasteigna- nefnd bæjarins rétt að ætla skólanum svæðið milli Skólavörð- ustígs og Barónsstígs, en gerði hins vegar ekki tillögu um af- hendingu. Á Alþingi 1930 bar mennta- málaráðherra fram frumvarp til laga um byggingu fyrir Háskóla íslands. Skyldi ríkisstjórnínni heimilað að reisa skólahús á árun- um 1930-1940 á lóðinni við Skólavörðutorg. Skilyrði fyrir því að ríkissjóður legði fram fé til byggingarinnar var að Reykjavík- urbær gæfi háskólanum til sérkvaðalausra afnota um aldur og ævi landssneið frá Skólavörðu- torgi milli lóðar Landspítalans og væntanlegs íþróttavallar niður að Hringbraut og 5 hektara af landi neðanvert við Hringbraut í áfram- haldi af byggingarlóð háskólans. Þingnefndin sem fékk málið til meðferðar vísaði því til umsagnar borgarstjórans í Reykjavík, Knud Zimsens. I umsagnarbréfí sínu til menntamálanefndar efri deildar Alþingis, dags. 29. mars 1930, segir hann lóðina óhentuga fyrir háskólann auk þess sem hún sé ætluð til annarra nota. En hann benti aftur á móti á svæðið austan við Suðurgötu, gegnt íþrfotavell- inum á Melunum, en sunnan við Hringbraut: „Þar hagar svo til, að Reykjavíkurbær á land allt næst fyrir austan Suðurgötu, en þar fyrir neðan taka við erfðafest- ulönd, kálgarðar og tún. Á þessum stað er mögulegt að ætla jafnvel allt að 16,5 hektara stórt sam- fellt land til þarfa háskólans, og megnið af því, sem er ræktað land, þyrfti ekki að kaupa fyrr en háskólinn hefði þess þörf. Aðal- byggingin mundi verða reist efst í landinu, nálægt Suðurgötu, á lóð bæjarins, og öll lóðin yrði ein heild, suður og austur frá bygg- ingunni." Skemmst er frá að segja að þetta gekk eftir, næstum því. Frumvarpið var samþykkt á þing- inu 1932. En engu fé var veitt til haskólabyggingar næstu árin. Þá varð Happdrætti Háskóla ís- lands til. Víkjum að því næst. Höfundur crprófstjóri við Há- skóla Isiands.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.