Morgunblaðið - 28.01.2000, Blaðsíða 45

Morgunblaðið - 28.01.2000, Blaðsíða 45
MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 28. JANÚAR 2000 45 UMRÆÐAN „Reyni maður að gera en vel, getur farið verr betur en illa" EIIýA. Þorsteinsdóttir TILKYNNINGAR um grunsemdir um kynferðisbrot gegn börnum tóku í vaxandi mæli að berast barna- verndaryfirvöldum er líða tók á 9. áratuginn. Nú berast Félagsþjón- ustunni í Reykjavík ár- lega yfir 50 slík erindi. Reynslan sýnir að mál- in eru ólík að eðli, sum eru alvarleg barna- verndarmál, önnur við- ráðanlegri og stundum reynist sem betur fer ekki fótur fyrir grun- semdum. Mikilvægt er að öllum þessum erind- um sé sinnt fljótt og vel, hvert þeirra rannsakað vandlega og barni og fjöl- skyldu veitt viðeigandi aðstoð. Fljótt varð Ijóst hve brýnt var að nokkrir opinberir aðilar hefðu með sér verkaskiptingu og náið samstarf um eftirfarandi atriði: 1.1. Að tryggja barninu strax viðun- andi öryggi. 2. Að kanna hvað gerst hafi og meta afleiðingar þess fyrir barnið. 3. Að veita barni og fjölskyldu stuðn- ing. 4. Að draga þann til ábyrgðar sem misbauð barninu ef sú var raunin. í Reykjavík komst á góð samvinna um þessi atriði milli barnaverndaryf- irvalda, lögreglu og lækna á barna- deild Hringsins. Sú samvinna hélst að mestu óbreytt þar til Barnavernd- arstofa hafði frumkvæði að stofnun Barnahúss sem tók til starfa haustið 1998. Með stofnun Barnahúss urðu kaflaskipti enda staðurinn hugsaður sem samstarfsvettvangur þeirra sem koma að rannsókninni. Auk barnaverndarráðgjafa, lækna og lög- reglu bættust í hópinn tveir starfs- menn Barnahúss sem sérhæfðir eru í skýrslutöku og meðferð barna, auk þess sem ákæruvald og verjandi sak- bornings komu að málum. Með nýj- um og samstilltum vinnubrögðum var stefnt að mikilvægum markmið- 1. Rannsóknarferill málanna stytt- ist. 2. Rannsóknaraðferðir og niður- stðður yrðu áreiðanlegri. 3. Réttarstaða meints brotaþola og sakbornings batnaði. 4. Rannsóknin yrði samfelldari, ein- faldari og átakaminni fyrir barnið. 5.Vinnubrögð yfirvalda yrðu fag- legri, samstilltari og þar af leið- andi réttlátari. 6. Hið nýja verklag yrði traust vekj- Þorgeir Magnússon %J[%M%Mhreinsunin sími 533 3634, gsm 897 3634 Allan sólarhringinn. ÞU GETUR SPARAÐ ÞÚSUNDIR Gleraugnaverslunin SJÓNARHÓLL HAFNARFIRÐI & GLÆSIBÆ Frumkvöðull að lækkun gleraugnaverðs á fslandi andi og gott orðspor Barnahúss myndi leiða til þessað fleiri áræddu að leita séraðstoðar. 7.1 Barnahúsi skapaðist nýtt með- ferðarúrræði fyrir börn. Eftir að hin nýja skipan hafði stað- ið nokkra mánuði og sannað ágæti sitt í ýmsum ofannefndum greinum, gerði Alþingi breytingu á lögum. Eftir 1. maí sl. skyldi það verða hlut- Barnahús Samvinnumódelið í Barnahúsi, segja Ellý A. Þorsteinsdóttir og Þor- geir Magnússon, skilaði góðum árangri og þróaðist áfram í rétta átt að okkar mati. verk héraðsdómara en ekki lögreglu að annast eða stýra skýrslutöku af börnum sem álitin væru brotaþolar kynferðisbrots. Skýrslutakan er þar með orðin dómsathöfn. Mun þessi breyting einkum hafa verið gerð til að hægt væri að sameina í eitt, tvö viðtöl við barnið, rannsóknarviðtal lögreglunnar og viðtal dómarans í dómsal, og hlífa þannig barninu við því að rifja upp hina óþægilegu reynslu sína, ef og þegar réttað yrði í málinu. Nú trúðu víst flestir að þetta nýja fyrirkomulag hefði í sér fólgna kosti og félli auk þess ágætlega að hlut- verki Barnahúss þar sem hinir sér- hæfðu aðilar tækju eftir sem áður umrætt viðtal við barnið, nú undir stjórn dómara í stað lögreglu. En hér reyndist hængur á. Héraðsdóm- arar voru aldrei aðilar að þeirri sam- vinnu sem hófst í Barnahúsi haustið 1998 og á daginn hefur komið að þeir telja af ýmsum ástæðum ekki viðeig- andi að nýta aðstöðuna í húsinu nema stöku sinnum. Meginástæðan virðist liggja í þeim eðlismun sem er á starfsemi barnaverndaryfirvalda og dómstóla. í daglegu barnavernd- arstarfi hljóta þarfir barnisins ávallt að sitja í fyrirrúmi, hagsmunir ann- arra verða að víkja. Slík afstaða stangast á við eina meginreglu rétt- arkerfisins, þar sem jafnræði máls- aðila verður að ríkja ofar hverri kröfu. Af þessum sökum hefur verið unnið að því að skapa aðstæður til skýrslutökunnar í húsnæði dómstól- anna sjálfra. í kjölfarið hefur stór- lega dregið úr rannsóknarviðtölum í Barnahúsi og lögreglan á þar ekki lengur bækistöð. Spyrja má hvort ekki sé hægt að laga starfsemina í Barnahúsi að þessu breytta fyrirkomulagi? Er sjálft rannsóknarviðtalið við barnið t.d. slík þungamiðja starfsins í Barnahúsi að leggja þurfi starfsemi þess niður ef rætt er við börnin ann- ars staðar? Því er til að svara að starfsemin í Barnahúsi var hugsað sem samstarf nokkurra opinberra aðila sem gæta eiga hagsmuna barna sem níðst hef- ur verið á. Barnaverndaryfirvöld, heilbrigðiskerfi, lögregla og ákæru- vald sameinuðu krafta sína og sam- starfið snerist einkum um rannsókn- arþátt þessara erfiðu mála. Hver aðili hefur hér sínu hlutverki að gegna. Barnið nýtur góðs af sam- vinnunni. Þetta samstarf er nú úr sögunni í þeirri mynd sem hugsað var. Þar með er ein megin forsendan fyrir Barnahúsi, samvinnuhugmynd- in, brostin. Þótt samskipti okkar við starfsmenn héraðsdóms hafi verið með ágætum getur sú samvinna ekki orðið með sama hætti og við lög- regluna. Vaxandi þörf er á að barna- verndarstarfsmenn eigi sérstök við- töl við börnin áður en málum þeirra er vísað til frekari rannsóknar, en slíku var hætt þegar Barnahús var sett á laggirnar. Lögreglan þarf stundum einnig að vita vissu sína áð- ur en dómarinn er kallaður til. Umbæturnar sem þingmennirnir gerðu í fyrravor á meðferð þessara mála sýnast okkur þannig hafa haft í för með sér slæmar hliðarverkanir. Frá sjónarhóli barnaverndar er vafamál hvort þær eiga allar rétt á sér. Þannig sjáum við að rannsóknir hafa á ný dregist um of á langinn, meiri óvissa ríkir, samræmda yfir- sýn skortir meðan á rannsókn stend- ur og barnaverndarstarfsmönnum er erfiðara að vera barninu og fjöl- skyldu þess innan handar. Fleira mætti nefna. Sjálfsagt er hægt aft... bæta hér eitthvað úr og laga vinnu- brögð betur að þörfum barnanna. Við finnum að ekki stendur þar á samstarfsaðilum okkar. Ástandið í þessum málaflokki fannst okkur hins vegar vera orðið nokkuð gott áður en lögunum var breytt. Samvinnumó- delið í Barnahúsi skilaði góðum ára- ngri og þróaðist áfram í rétta átt að okkar mati. Niðurstaða er sú að best fari á því að velviljaðir menn kunni sér hóf í umbótastarfi sínu. Hér gild- ir sem oftar að vilji menn gera betur en vel getur farið verr en illa. Ellý eryfirmaður Ijölskyldtidvildnr Félagsþjónustunnar fReykjavfk. Þorgeir er forstöðumaður sálfrseði- sviðs Félagsþjónustunnar íReykja- vfk. Strik.is hefur svo sannarlega slegið í gegn.íslendingar kunna að meta þægindin sem fylgja því að hafa allt á einum stað og geta mótað sitt eigið upplýsingasvæði. strikis
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.