Skírnir

Årgang

Skírnir - 01.12.1913, Side 26

Skírnir - 01.12.1913, Side 26
314 Nokkrar athugasemdir. II. Landaurarnir, sem Islendingar skildu gjalda í Noregi, vóru eftir Olafssáttmálanum hálf mörk (= 4 aurar) silfurs á mann, ef goldið var í silfri, enn 6 vararfeldir og 6 álnir vaðmáls, ef goldið var í lögaurum. Grágás Konungsbók II, 192. bls. tiltekur nákvæmlega stærð og lögun varar- feldanna — þeir skildu vera 4 þumalálnir á lengd og 2 álnir á breidd,1) enn fremur skildu vera »13 röggvar um þveran feld« — og segir á sama stað, að slíkur feldur jafn- gildi 2 aurum (= 12 álnum) vaðmála. Éftir þessum skil- ríka og merka stað fór jeg í útreikningi landauranna í ritgjörð minni um silfurverð og vaðmálsverð í Skirni 84. árg. á 5. bls. neðanmáls, og fjekk út, að gjaldið hefði verið 13 lögaurar, sem jafngilda 4 aurum silfurs. Dírleikshlut- fallið milli silfurs og vaðmála verður þá 4: 13 = 1 : 374. E. A. er mjer samdóma um, að hjer sje átt við bleikt silf- ur, er hjer gekk í allar stórskuldir um 1000 (Grág. Kon- ungsb. II 192 bls) og segir Konungsbók að einn eirir af því hafi jafngilt 4 aurum vaðmála (dírleikshlutfall 1 : 4). Kemur þetta nokkurn veginn heim við dírleikshlutfall landauranna eftir Olafssáttmála. Silfrið er að eins metið tæpum fjórðungi lægra móts við lögaura eftir Olafssátt- málanum enn eftir Konungsbókarstaðnum2). E. A. átelur (á 73.-74. bls.), að jeg skuli ekki við þennan útreikning hafa tekið tillit til annars staðar í Konungsbók, þar sem einn vararfeldur sje talinn jafngilda að eins 1 eiri (= 6 álnum) vaðmála (Grág. Kb. II 141. bls.). Jeg vissi vel af þessum stað, enn gekk framhjá honum með vilja, af því að jeg taldi hann vafasaman og marklausan í þessu efni, •og sama mundi E. A. hafa gert, ef hann hefði gert sjer ljóst, í hverjar ógöngur staðurinn leiðir, ef hann er skilinn eins og E. A. skilur hann. Með þessum stað fær E. A. 9 í nútíðarmáli verður lengdin hjer um bil 2 metrar og 5 sentí- •metrar = 3 álnir ö’/3 þuml. danskt mál, og breiddin helmingur af Jengdinni. J) Sbr. Safn til s. ísl. IV, 379—381. bls.

x

Skírnir

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Skírnir
https://timarit.is/publication/59

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.