Árbók Hins íslenzka fornleifafélags - 01.01.1913, Síða 34

36
skip sitt við Hörgaeyri; þar báru þeir föt sín á land, ok kirkjuvið
þann, er Olafr konúngr (Tryggvasun) hafði látið höggva ok mælti
svá fyrir, at kirkjuna skyldi þar reisa, sem þeir skyti bryggjum á land.
Áðr kirkjan var reist, var lutað um, hvárum megin vágsins standa
skyldi, ok hlautzt fyri nordan, þar voru áðr blót ok hörgar. Þeir
voru ij netr í Eyjunum, áðr þeir foru inn á land; þat var þann
dag er menn riðu á þing.« Síðan segir frá ferð þeirra til alþingis,
frá kristnitökunni þar, og byrjar svo næsti kap. með þessum orð-
um: »Sumar þetta, er kristni varð í lög tekin á íslandi, var liðið
frá hollgan várs herra Jesús Krists M vetra«.
Alþingi skyldi koma saman, menn ríða á þing, árið 1000 fimtu-
daginn i 11. viku sumars.1) Þennan dag fóru þeir úr eyjunum til
lands og hafa því reist kirkjuna þar, eða laup kirkjunnar, eins og
komist er að orði í Olafs sögu konungs, miðvikudaginn í 10. viku
sumars, 29. dag júnímánaðar eptir nýja stýl það ár.2)
Yiðv. sögu Ara um komu þeirra Gissurar og Hjalta í Vest-
mannaeyjar er það eftirtektarvert, að hann getur þess ekki með
einu orði að þeir hafi, samkvæmt gefnu loforði við Olaf konung,
reist þar kirkju og tafist við það þar tvær nætur, — jafnvel þótt
þeir væru svo naumt fyrir að komast til þings öndverðs. Ari tekur
beint fram að þeir Gissur hafi farið þegar inn til meginlands. Hefði
hann varla tekið svo til orða, ef honum hefði verið kunnugt um
þeirra merkilegu framkvæmdir og þarafleiðandi töf í eyjunum; var
þó nær að geta um það, en að þeim »hafþi alt farisc vel at«. Er
þetta því undarlegra þar sem Ari hefir svo mikið við þetta að hann
segir Teit fóstra sinn hafa sagt sér það eftir manni, er sjálfur
var þar.
Virðist þetta fremur benda til að Ari sé ekki höfundur Kristni-
sögu eins og haldið hefir verið fram.
En þótt Ari geti ekki um kirkjusmíð þeirra Gissurar og Hjalta
í Vestmannaeyjum virðist engin ástæða til að bera brigður á að
sögusögn Kristnisögu um það atriði sé öldungis áreiðanleg.
Sagan tilgreinir nokkumveginn nákvæmlega staðinn þar sem
kirkjan var reist:* * 8) Fyrir norðan voginn, höfnina, sem nú kallast
svo, á Heimaey. Hvar hún hafi staðið þar, um það hafa þeir ritað
») Sbr. Árb. 1911, bls. 3—4.
*) Sbr. Bisk.s. I. b. bls. 20, athgr. *).
8) Kirkja þessi mnn bafa verið hin þriðja kirkja islenzk; mnn hin fyrsta hafa
verið i Kirkjubæ á Siðn, þótt ekki sé það fullvist, en hin önnur hefir liklega sú
kirkja verið, er Þorvarðnr Spak-Böðvarsson lét gera á bæ sinnm i Ási i Skagafirði
árið 982 (Kristnisaga 3. kap.).