Eimreiðin - 01.01.1904, Blaðsíða 18

i8
Fyrir hér um bil 40 árum síðan lauk þróunarbreyting þessari
á þann hátt: Pá var reynt, einkum eftir áeggjan Sigurðar málara
Guðmundssonar, að gera faldinn enn þá fegri með því að láta
hann líkjast frýgversku húfunni, sem síðar verður getið í ritgjörð
þessari. — Faldur sá, sem þegar er lýst, fylgdi aðeins viðhafnar-
búningnum. Húfur vóru bornar hversdagslega og stundum einnig
við hátíðleg samsæti.
Pegar háu faldarnir urðu úreltir í suðlægari löndum, þá komu
húfurnar í stað þeirra. I'ær féllu fast að höfðinu og tóku langt
niður á hnakkann. Pær vóru úr þéttum dúk, oft úr klæði og
silkiflosi. Ofan á húfunni var í Danmörku og I’ýzkalandi borinn
hattur, sem oft var mjög lítill. Húfur þessar vóru ríkulega skreytt-
ar guðvef, dýrmætum steinum og silfur-
og gullútsaum. Pær huldu alveg hárið. —
Húfur höfðu þá verið bornar alllengi á
íslandi. Fegar á 15. öld vóru þær flutt-
ar þangaö sem verzlunarvara frá Englandi.
— Nú komu þessar húfur, er vóru með
nýju sniði og nýrri gerð (skarðhúfur),
einnig til íslands (18. mynd). Pær héldu
sér fram á umliðna öld. Og oft vóru
þær bornar í stað háa faldsins við við-
hafnarbúninginn (19. mynd). Börn báru
þær oft (20. og 21. mynd). Pá var fest-
ur útsaumaður spaði í koll húfunnar eða
hún var skreytt málmrósum, skartgripum
og þess konar (9. mynd). Hvít baðmullarhúfa var venjulega borin
undir húfum þessum. Sérstök tegund var »garðahúfan« eða »tyrk-
neska húfan« (22. og 23. mynd), sem óefað er mjög gömul á
íslandi. Hún minnir á fald þeirrar konu, er stendur framar á 1.
mynd; en sú mynd er frá lokum 16. aldar. Jafnvel brúðir hafa
borið slíkar húfur fram að 1868. Yfirleitt virðist smekk kvenna
að hafa verið varið á þann hátt: Jafnhliða eftirsókninni eftir háa
faldinum var og eftirsókn eftir fallega skreyttum húfum.
Að líkindum hafa íslenzkar konur frá því á 16. öld
hversdagslega borið prjónaðar húfur — þá varð prjón al-
ment —. Húfur þessar fylgdu einkum vinnufötunum. Pær vóru
líkar húfum karlmanna; upp úr kollinum var langt skott, er féll
niður í annanhvorn vangann, þegar húfan var borin á höfðinu.