Eimreiðin


Eimreiðin - 01.05.1921, Side 105

Eimreiðin - 01.05.1921, Side 105
EIMREIÐIN] RÓMANTlK 233 »dularfullra drauma«; — við »undarlegan grun og við- kvæman hugblæ« í djúpi sálar sinnar fyllist maðurinn »hinum leyndardómsfulla anda lífsins«, titrar í sæluhrolli við að finna sjáltan sig sameinast heimssálinni; fölvir, göfugir æskumenn ganga út i lífið með stórum, undrandi augum, sem stara inn í hverfandi fjarskann; þeir sjá ekki veruleikann í kringum sig, en þá grunar að eins heiminn gegnum fölva rökkurmóðu fagurs draums; þeir eru eins og saklaus börn, sem svifa á vængjum ímyndunaraflsins inn í álfaheim æfintýranna eða langt í burt til Austur- landa, hins rétta heimkynnis allra kynjahluta. Veiklulegir og stórgáfaðir, áhugalausir um starfsemi lifsins, fullir angurblíðu og löngunar, reika þeir í draumleiðslu um fornþýzkar rústir — um mánaskins-sveitir, unz þeir hníga loks niður við altarið í katólskri kapellu og krjúpa þar á kné, hrifnir og frá sér numdir, fyrir framan krossfest- ingarmynd á allaristöflu frá tímanum á undan Rafael, — en gegnum sál þeirra ólgar fjálgleikur kirkjusöngsins á miðöldunum. t*essi síðarnefndu orð eru öll sótt í »rómantiskar« bæk- ur; og með »rómantík« á eg þá við þann smekk, þann sálarsvip og andaeinkenni, sem ríktu á timanum um næst-síðustu aldamót — eða, svo að eg nefni einhver ár- töl, — frá 1790 og nokkra áratugi inn í 19. öldina — með nokkuð misjöfnum tímatakmörkum í ýmsum lönd- um — alt fram að 1860 —, svo að hér um bil má segja, að rómantíkin nái frá upplýsingaröldinni annars vegar, og að tímabili Darwins hins vegar. — Nú vil eg reyna að veita nokkra hugmynd um hinar venjulegu stefnur í rómantikinni og nem þá fyrst staðar við Pýzkaland, þar sem ef til vill er ekki unt að segja að hreyfingin hafi átt upptök sin, en þar birtist hún að minsta kosti í sérkenni- legustum myndum. Eðlilegasta leiðin til þess að gera sér hugmynd um rómantikina er sú, að bera hana saman við fyrirrennara hennar, upplýsingaröldina. — Eins og auðsætt er af samanburði þeim á »slagorðum« beggja tímabilanna, sem við gerðum áðan, er andstaða upplýsingar og rómantikur
Side 1
Side 2
Side 3
Side 4
Side 5
Side 6
Side 7
Side 8
Side 9
Side 10
Side 11
Side 12
Side 13
Side 14
Side 15
Side 16
Side 17
Side 18
Side 19
Side 20
Side 21
Side 22
Side 23
Side 24
Side 25
Side 26
Side 27
Side 28
Side 29
Side 30
Side 31
Side 32
Side 33
Side 34
Side 35
Side 36
Side 37
Side 38
Side 39
Side 40
Side 41
Side 42
Side 43
Side 44
Side 45
Side 46
Side 47
Side 48
Side 49
Side 50
Side 51
Side 52
Side 53
Side 54
Side 55
Side 56
Side 57
Side 58
Side 59
Side 60
Side 61
Side 62
Side 63
Side 64
Side 65
Side 66
Side 67
Side 68
Side 69
Side 70
Side 71
Side 72
Side 73
Side 74
Side 75
Side 76
Side 77
Side 78
Side 79
Side 80
Side 81
Side 82
Side 83
Side 84
Side 85
Side 86
Side 87
Side 88
Side 89
Side 90
Side 91
Side 92
Side 93
Side 94
Side 95
Side 96
Side 97
Side 98
Side 99
Side 100
Side 101
Side 102
Side 103
Side 104
Side 105
Side 106
Side 107
Side 108
Side 109
Side 110
Side 111
Side 112
Side 113
Side 114
Side 115
Side 116
Side 117
Side 118
Side 119
Side 120
Side 121
Side 122
Side 123
Side 124
Side 125
Side 126
Side 127
Side 128

x

Eimreiðin

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Eimreiðin
https://timarit.is/publication/229

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.