Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 01.06.1993, Blaðsíða 13

Náttúrufræðingurinn - 01.06.1993, Blaðsíða 13
Helgi Hallgrímsson Nýjar þelsveppategundir Þelsveppir (Teliomycetes) er nú oft notað sem sameiginlegt heiti yfir tvo hópa sníkjusveppa af flokki kólfsveppa, þ.e. ryðsveppi (Uredinales) og sót- sveppi (Ustilaginales). Árið 1988 tók ég saman „Þelsveppaskrá" (Helgi Hallgrímsson 1988), þ.e. skrá yfir ryð- og sótsveppi sem getið hefur verið frá íslandi, með ýmsum upplýsingum um tegundirnar. Skráin hefur aðeins verið ljósrituð og dreift í fáum eintökum. Líklega eru þelsveppir betur þekktir en allir aðrir sveppaflokkar hérlendis; svo er norska sveppafræðingnum Ivar Jörstad fyrir að þakka. Hann ferðaðist um landið árin 1937-1939 og safnaði sveppum af þessum flokki sérstaklega, alls um 2000 sýnum. Síðan ritaði hann um þá mjög ítarlegar greinar (Jörstad 1951, 1962). Safn hans er geymt í Botanisk museum í Osló og er lang- stærsta safn íslenskra þelsveppa sem til er. I plöntusafni Náttúrufræðistofnunar Islands í Reykjavík eru um 100 sýni af þelsveppum, sem tilheyra 43 teg- undum. Flestum þeirra hefur Ólafur Davíðsson safnað í Eyjafirði en Emil Rostrup sveppafræðingur í Kaup- mannahöfn hefur nafngreint þau. Tvítök af þeim flestum munu vera geymd í Bolanisk museum í Kaup- mannahöfn. í plöntusafni Náttúru- fræðistofnunar Norðurlands á Akur- eyri eru geymd 132 sýni af þel- sveppum, er skiptast á 50 tegundir. Helgi Hallgrímsson og Hörður Krist- insson hafa aðallega safnað þeim og nafngreint sýnin. Þau eru einnig flest af Mið-Norðurlandi. í sambandi við ofangreinda skráningu voru þelsveppa- söfnin á Akureyri og í Reykjavík yfirfarin. I Akureyrarsafninu komu í ljós nokkrar tegundir sem ekki hefur áður verið getið héðan á prenti. Verður vikið nánar að þeim hér á eftir. I. Sótsveppir Anthracoidea fischeri (Karst.) Kukk. Þrjú sýni í grasasafni Náttúrufræði- stofnunar Norðurlands voru nafngreind þannig. Þau eru frá Kroppsstöðum í Skálavík, N.-ís., 15. júlí 1980; Brjáns- læk, A.-Barð., 7. ágúst 1959, og Tungunúpi á Tjörnesi, S.-Þing., 16. ágúst 1974. Öll eru þau í aldinum blátoppastarar (Carex canescens). Samkvæmt Nannfeldt (1979) koma aðeins til greina tvær sótsveppateg- undir á þessari stör, þ.e. sú sem hér var nefnd og A. karii (Liro) Nannf., sem hann telur hafa fundist hér á bastarði af C. canescens og C. lachenalii en ekki á aðaltegundinni. Aðrar heimildir geta ekki um sótsvepp á blátoppastör hérlendis. Ofannefnd sýni hafa öll nokkuð gróf- vörtótt gró, er koma betur heim við A. Nátturufrœðingurinn 62 (3-4), bls. 125-128, 1993. 125
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.