Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 01.06.1993, Blaðsíða 62

Náttúrufræðingurinn - 01.06.1993, Blaðsíða 62
¦ °"180s, SKYRINGAR Breksía Ferskt basalt Um. basalt Innskot Heildarsýni ? "Ferskt" 0 "Ummyndað" 5. mynd. Styrkur súrefnissamsæta í bor- holusvarfi úr holu KJ-7 í Kröflu. Til viðmiðunar er einfaldað jarðlagasnið holunnar sýnt. Oxygen isotopic composi- tion of drill cuttings shown in relation to the geological profile ofwell KJ-7, Krafla. liggi ýmist í efri eða neðri hluta. Þessi túlkun er í samræmi við fyrrgreindar niðurstöður fyrir kalsít af sama dýpi. Súrefnisgreiningar á kvarsi og kalsíti eru til af sýni frá 390 m dýpi. Reiknað jafnvægishitastig er 240°C, og er það mjög nálægt mældu hitastigi (220°C). Þessar niðurstöður styrkja enn frekar þá hugmynd að nú ríki jafnvægi milli kvars, kalsíts og jarðhitavökva í Kröflukerfinu. Allténd benda þær til þess að samsætustyrkur jarðhita- vökvans hafi ekki breyst að nokkru ráði síðan þessar jarðhitasteindir mynduðust. Ferskt yfirborðsbasalt af Kröflu- svæðinu er afar einsleitt með tilliti til styrks súrefnissamsæta, og er meðal- styrkur þeirra í því +4,6%o (Árný E. Sveinbjörnsdóttir o.fl. 1986). Dreifing þeirra er hins vegar meiri í súra berginu (+3,2 til +5,l%c). Greining á ummynd- uðu basalti úr holu KJ-7 leiddi í ljós að lsO-styrkur þess er u.þ.b. 10 til 12%c minni en í fersku yfirborðsbergi (3. tafla) og er hann sýndur á 5. mynd ásamt einfölduðu jarðlagasniði af holunni. Af myndinni sést að 18O/l0O-hlutfall bergsins lækkar með auknu dýpi. Tveir meginþættir hafa áhrif á umfang súr- efnishvarfa milli bergs og vökva, þ.e.a.s. hitastig og hlutfallið milli bergs og vökva í kerfinu (þ.e. hlutfallið vatn/berg, skammstafað v/b). Hægt er að meta v/b-hlutfallið í lokuðu jarðhitakerfi með eftirfarandi jöfnu (Taylor 1974): v/b=(Slok - 5»wha,\ /8aoff - (8lok - A) 'berg vökvi x berg ' þar sem A=8lok - 8lok . r berg vokvl Reiknað v/b-hlutfall er, eins og sést af jöfnunni, mjög háð mati á upp- hafsgildi vökvans (8UDDnaf). Fyrir Kröflu- kerfið reiknast hlutfallið =100 ef 8I80 upprunalega vökvans er reiknað út frá 8D núverandi jarðhitavökva. Ef við notum hins vegar gildið fyrir holu KJ- 7 sem upphafsgildi lækkar hlutfallið niður í 20. Þetta sýnir að einungis er hægt að nýta jöfnuna til mjög grófs mats á hlutfallinu milli bergs og vökva. Reykjanes I 2. töflu eru sýndar niðurstöður kalsítgreininga á sýnum úr holu RN-8 á Reykjanesi. Einnig er sýnt reiknað jafnvægishitastig, miðað við jafn- vægisstuðla frá O'Neil o.fl. (1969) og að jarðhitavökvinn sé einsleitur hvað varðar styrk súrefnissamsæta (-1,08%c) (Jón Ólafsson og Riley 1978). Til viðmiðunar eru einnig sýnd hitastig sem 174
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.