Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 01.06.1993, Blaðsíða 65

Náttúrufræðingurinn - 01.06.1993, Blaðsíða 65
lægra en 250°C, en við hærra hitastig verður það snauðara af lsO við um- myndun (Gregory og Taylor 1981). Þessar niðurstöður eru í samræmi við niðurstöður tilrauna og fræðilegra útreikninga. Af þessu leiðir að við núverandi aðstæður í Reykjanes- kerfinu ætti ummyndun að valda 180- aukningu, andstætt því sem hún í raun gerir (3. tafla). Annaðhvort hefur því einhvern tíma ríkt hærra hitastig í kerfinu eða bergið hvarfast við lsO- snauðari vökva en nú leikur um kerfið. Síðari skýringin er talin líklegri af sömu ástæðum og notaðar voru til að skýra l80-snautt kvars, þ.e. að háhita- ummyndunarsteindin amfíból er til staðar í hverfandi magni. Þessar niðurstöður, þ.e.a.s. að um Reykja- neskerfið hafi áður fyrr leikið 180- snauðari vökvi, eru í samræmi við tilgátu Jóns Ólafssonar og Riley (1978), sem töldu að jarðhitasjórinn á Reykja- nesi væri tilkominn vegna uppgufunar á tiltölulega saltsnauðu vatni, sem væri regnvatn að uppruna en hefði leikið um mjög saltar og „þungar" jarð- myndanir. Ómögulegt er að meta v/b-hlutfall Reykjaneskerfisins út frá hlutfalli súr- efnissamsæta, þar sem líkur benda til að mismunandi vatn hafi leikið um kerfið á mismunandi tímum. NIÐURLAG Samsætumælingar á íslensku vatni hafa sýnt að allt vatn hér á landi er regnvatn að uppruna (Gunnar Böðv- arsson 1962, Friedman o.fl. 1963, Bragi Árnason 1976). Tvívetnisstyrkur vatns hefur verið notaður hér í hartnær þrjá áratugi til að kortleggja grunnvatnsstreymi og skýra uppruna jarðhitavatns. Hlutföll samsæta í jarðhitavökva eru einkum gagnleg þegar hægt er að nota þau sem náttúruleg kenniefni (tracer), ýmist til Dypi y r?7» | (m). iwuiinw 200 400 lÍÉÍ 600 :„•;.:,:, ¦Illlllll 800 1000- IIIIIIIIUIIUI lllllll 1200 1400-' II íiíiiiii 1600-1800- Ó18C SKYRINGAR Setlög Breksía Um.basalt Innskot Heildarsýni "Ferskt" 0 "Ummyndað" 7. mynd. Styrkur súrefnissamsæta í bor- holusvarfí úr holu RN-8 á Reykjanesi.TiI viðmiðunar er einfaldað jarðlagasnið holunnar sýnt. Oxygen isotope composition of drill cuttings shown in relation to the geological profile of well RN-8, Reykjanes. að leita uppruna vatns eða til að meta kælingarferli í jarðhitakerfum. Það eru þó ekki eingöngu samsætur jarðhitavökvans sem geyma upp- lýsingar um jarðhilakerfið heldur líka samsætur bergsins sem vökvinn hefur leikið um. Rannsóknir hafa sýnt að súrefnissamsætuskipti eiga sér stað á milli bergs og vökva í jarðhitakerfum. Þessi skipti eru háð hitastigi og hafa því verið notuð til að meta hitastig í jarðhitakerfum. Með samsætumæl- ingum á steindum og jarðhitavökva má einnig lesa breytingar sem átt hafa sér stað í jarðhitakerfinu með tíma. Meta má hlutfall bergs og vatns út frá sam- sætumælingum og einnig má nota jarð- hitakerfi sem náttúrulega rannsókna- stofu til að ákvarða dreifingarstuðla súrefnissamsæta milli vatns og hinna ýmsu ummyndunarsteinda. 177
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.