Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 01.06.1993, Blaðsíða 96

Náttúrufræðingurinn - 01.06.1993, Blaðsíða 96
ummerki til fórnar eða annars helgihalds. Þar hjá fundust tveir tilskornir hlutir úr hjartarhorni. Svipaðir hlutir hafa fundist víðar í bronsaldarleifum og margir telja þá kjálka úr beisli. Það sannar þó engan veginn að Sredni Stog-menn hafi tamið hross. Tveir bandarískir fornleifafræðingar, sem unnið hafa að rannsókn Sredni Stog-leifanna með úkraínskum sléttar- bróður sínum, báru í heimalandi sínu tennur hrossa sem beisluð höfðu verið saman við tennur villihesta. Kom í ljós sérkennilegt slit eftir beislismélin á framjöxlum tömdu hestanna. Rafeinda- smásjárskoðun á tönnum stóðhestsins frá Dereivka leiddi í Ijós að hann hafði verið beislaður. Þar sem hjólið hafði þá ekki verið fundið upp hlýtur hesturinn að hafa verið notaður til reiðar og er þar með elsti þekkti reiðhesturinn. Ratvísi fugla Um nokkurt skeið hefur verið ljóst að farfuglar styðjast bæði við segulsvið og ljós við að ná áttum. Dýrafræðingar við Ríkisháskólann í New York ólu gresju- tittling, Passerculus sandwichensis, sem er smáspörfugl, útbreiddur í Norður- Ameríku. Þeir prófuðu viðbrögð fugl- anna við breytilegu segulsviði og við skautuðu og óskautuðu ljósi. í ljós kom að á daginn greina fuglarnir sólarátt af skautun sólarljóssins, einnig þegar of skýj- að er til að sjáist til sólar. Þessa vitneskju notuðu tittlingarnir til að leiðrétta seguláttavita sinn, en talsverður munur er á segulnorðri og hánorðri nyrst í Evrasíu og Ameríku, svo farfuglum á þessum slóðum væri villugjarnt ef þeir tækju einungis mið af segulsviðinu. Ekki var Bandaríkjamönnunum ljóst hvernig fuglarnir skynjuðu skautaða ljósið. Samstarf þýskra og ástralskra dýra- fræðinga rennir stoðum undir þá tilgátu að þeir skynji segulsvið með sameindum sem ekki verði virkar fyrr en á þær hafí fallið ljós. Þeir rannsökuðu ástralskan fugl, silfureyglu, Zosterops lateralis. I ljós kom að fuglarnir rötuðu í hvítu, grænu og bláu ljósi. í rauðu ljósi brást ratvísin þeim, sem túlkað er þannig að orkan í þessu lágtíðniljósi sé ekki nægileg til að örva sameindirnar sem nema segulsviðið. Ekki er að sjá sem sama skýring sé á ratvísi allra dýra. Skjaldbökur og nagdýr ná áttum óháð Ijósi. Ýmsar salamöndrur styðjast við ljós en viðbrögð þeirra við mislitu ljósi eru önnur en hjá fuglum, svo að kerfið virðist frábrugðið. Örnólfur Thorlacius tók saman. Heimildir: New Scientist og Scientific American. 208
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.