Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 01.06.1993, Blaðsíða 59

Náttúrufræðingurinn - 01.06.1993, Blaðsíða 59
1. tafla. Jafnvægisdreifing súrefnissamsæta milli steinda og vökva. Oxygen isotope frac- tionation factors between minerals and fluid. Tvenndir 10'lnoc Heimildir 1 Kalsít-vatn 2 Kalsít-vatn 3 Kvars-vatn 4 Feldspat-vatn 5 Feldspat-vatn 6 Kalsít-feldspat 7 Kvars-kalsft 2,78 (106/T2)-3,39 2,78 (106/T2) -2,89 3,34 (106/T2)-3,31 (2,91-0.766) (106/T2) -3,41-0,4115 (2,39-0,96) (106/T2) -2,51-0,36 (-0,13+0,766)(106/T2) +0,02+0,416 0,56 (106/T2)-0,08 O'Neilo.fl. 1969 Friedman og O'Neil 1977 Matsuhisao.fi. 1979 O'Neil og Taylor 1967 Matsuhisao.fi. 1979 Tvenndir 1 og 4 Tvenndir 1 og 3 Berg jarðhitakerfa Það eru þó ekki eingöngu samsætur jarðhítavökva sem geyma upplýsingar um jarðhitakerfi heldur líka samsætur bergs þess sem vökvinn hefur leikið um. Rannsóknir hafa sýnt að súrefnis- samsætuskipti eiga sér stað á milli bergs og vökva í jarðhitakerfum. Þessi efnaskipti eru háð hitastigi og hafa því verið notuð til að meta hitastig í jarð- hitakerfum. Einnig er hægt að meta hlutfallið milli rúmmáls bergs og vökva í jarðhitakerfi með mælingum á sam- sætuhlutföllum í bergi og íjarðhitavatni. Erfitt er að meta dreifistuðla sam- sætanna milli bergs og vökva við lægra hitastig en 300°C á tilraunastofum. Ummyndunarsteindir sem myndast í jarðhitakerfum við hitastig á bilinu 100-300°C eru því mikilvægar við mat á áreiðanleika dreifistuðla sem ákvarðaðir hafa verið á rannsóknar- stofum við lægra hitastig en 300°C. I 1. töflu eru sýndar jöfnur sem fundnar hafa verið á tilraunastofum og lýsa dreifingu súrefnissamsæta (a) milli steinda og vatns. Tilraunir og rannsóknir á nátt- úrulegum kerfum hafa sýnt að sam- sætur í ummyndunarsteindum eiga mis- auðvelt með að ná jafnvægi við samsætur vökvans. Kalsít (CaC03), sem myndast við útfellingu úr jarð- hitavökva, nær t.d. fljótt jafnvægi við vökvann ef hitastig er um eða yfir 100°C (Clayton o.fl. 1968). Kvars (Si02) nær aftur á móti seint samsætu- jafnvægi við vökva við lægra hitastig en 600°C (Blattner 1975). Þó virðist kvars sem fellur út úr jarðhitavökva myndast í jafnvægi við hann. Þannig ætti jarðhitakvars að geyma í sér upp- lýsingar um myndunaraðstæður. Með 180/l60-mælingum á kvarsi er því hægt að ráða í breytingar á jarðhitakerfinu, ef einhverjar hafa orðið, frá myndun þess. Súrefnissamsætustyrkur ummyndaðs basalts og ummyndunarsteinda (kvars, kalsíí og feldspat) af mismunandi dýpi hefur verið ákvarðaður í bergi úr borholu KJ-7 af Kröflusvæðinu og holu RN-8 á Reykjanesi (Árný E. Sveinbjörnsdóttir 1983, Arný E. Svein- 171
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.