Tímarit lögfræðinga - 01.11.2000, Blaðsíða 26

Tímarit lögfræðinga - 01.11.2000, Blaðsíða 26
Á námskeiði Endurmenntunarstofnunar Háskóla Islands, sem haldið var dagana 3. og 4. maí 1996 í samstarfi við Dómarafélag íslands, um Sönnunarmat í kynferðis- brotamálum, var m.a. fjallað um einkenni kynferðisbrota og samskipti innan fjöl- skyldu þar sem tengsl foreldra og barna eru óeðlileg. Einnig voru útskýrðar aðferðir við mat á hæfni barna til að tjá reynslu sína miðað við þroska, tímann sem liðið hefur frá meintu broti og annað sem talið er að geti skipt máli í því sambandi. Markmið námskeiðsins var m.a. að dómarar fræddust um afleiðingar kynferðisbrota og að þeir öðluðust þekkingu til að meta framburði þolenda slíkra brota. Fjallað var einnig um hverjar hættur væru á því að börn og önnur vitni segðu ósatt eða gæfu rangar vís- bendingar, að upplýsingar sem börn veittu væru mistúlkaðar, að þau hefðu verið af- vegaleidd eða að þau sjálf mistúlkuðu atvik. I opinberum málum er mikilvægt að í röksemdum dómara komi skýrt fram hvað hann telur sannað og hvernig sú niðurstaða var fengin en fyrirmæli um það eru í 1. mgr. 135. gr. laga um meðferð opinberra mála, sbr. 5. gr. laga nr. 37/1994. Það er vegna þess að Hæstiréttur getur ekki endurmetið niðurstöðu héraðsdómara um sönnunargildi munnlegs framburðar nema hlutaðeigandi vitni eða ákærði hafi gefið skýrslu þar fyrir dómi, sbr. 4. mgr. 159. gr. laga um meðferð opinberra mála, sbr. 4. mgr. 19. gr. laga nr. 37/1994. Önnur sönnunar- gögn getur Hæstiréttur hins vegar metið. Þess vegna þarf að koma skýrlega fram „hver sönnunargögn hafi ráðið niðurstöðu í héraðsdómi" eins og fram kemur í athugasemdum um 5. gr. frumvarps um breyting á lögum um meðferð opinberra mála en frumvarpið varð að lögum nr. 37/1994.45 Ef ákærði neitar sök og dómari telur sýnt að niðurstaða kunni að verulegu leyti að ráðast af mati á sönnunargildi munnlegs framburðar fyrir dómi getur dómstjóri ákveðið að þrír héraðsdómarar skipi dóm í málinu, sbr. 1. mgr. 5. gr. laga um meðferð opinberra mála, sbr. 36. gr. laga nr. 15/1998 og 1. gr. laga nr. 37/1994. Það er gert í þeim tilgangi að „styrkja niðurstöðu héraðsdóms um mat á munnlegum framburði" þegar mál er umfangsmikið eða vandasamt.46 Þetta er mikilvægt þar sem Hæstiréttur kemur að jafnaði ekki til með að endurskoða matið samkvæmt reglunni í 4. mgr. 159. gr. laga um meðferð opinberra mála eins og áður er komið fram. Hafi sönnunargildi munnlegs framburðar ekki verið metið sérstaklega er hætta á að dómurinn verði ómerktur í Hæstarétti. Dæmi um það er í dómi Hæstaréttar frá 4. nóvember 1999 í máli nr. 252/1999, en þar segir að ekki verði séð að héraðsdómari hafi lagt sérstakt mat á trúverðugleika framburðar kæranda og mat hans á framburði ákærða sé óskýrt. Héraðsdómurinn var af þessum og öðrum ástæðum ómerktur í Hæstarétti og málsmeðferð í héraði frá upp- hafi aðalmeðferðar. 45 Alþingistíðindi 1993, A þskj. 219, bls. 1225. 46 Sama heimild bls. 1224. 192
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100

x

Tímarit lögfræðinga

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit lögfræðinga
https://timarit.is/publication/586

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.