Tímarit lögfræðinga - 01.11.2000, Blaðsíða 53

Tímarit lögfræðinga - 01.11.2000, Blaðsíða 53
4. HELSTU NIÐURSTÖÐUR OG ÁLYKTANIR Gera verður ráð fyrir að til þess sé ætlast að niðurstaða dómara sé studd hald- bærum og traustum rökum. Það er eðlilegt þegar þess er gætt að úrlausnir dóm- stóla varða miklu. Þær eru endanlegar og þeim ber að hlýða. Þær snúast oft um mikilvæga og dýrmæta hagsmuni, almannahagsmuni og einkahagsmuni. Þess vegna varða þær alla. Hugmyndir um að það sé fyrir neðan virðingu dómstóla að gera þær kröfur til þeirra að þeir styðji niðurstöður sínar rökum heyra sög- unni til. Dómari þarf margs að gæta þegar hann færir rök fyrir niðurstöðu í dómsmáli. Hann þarf að samræma mörg ólík atriði og hann þarf að hafa trausta heildar- yfirsýn yfir það sem skiptir máli fyrir úrlausnina. Meta þarf einstaka þætti en jafnframt er heildarmat á málinu nauðsynlegt. Röksemdir þarf að velja af ná- kvæmni. Auk lagalegrar þekkingar þarf dómari því að hafa góða dómgreind og innsæi til þess að vera fær um að styðja niðurstöðu í dómsmáli sannfærandi rökum. Einnig er honum ákveðin þjálfun, kunnátta og leikni nauðsynleg. í flest- um tilfellum tekst dómara að virða öll helstu grundvallarlögmál sem fara þarf eftir í rökfærslum. Eftirfarandi atriði er bent á til áréttingar og umhugsunar. Nauðsynlegt er að málsaðilar leggi grundvöll að dómsmáli samkvæmt fyrir- mælum í réttarfarslögum. Markmiðið með þeim lagareglum er að unnt verði að reka málið í samræmi við aðrar réttarfarsreglur og að dómara verði fært að rök- styðja niðurstöðuna. Rökstuðningur dómara er að þessu leyti óhjákvæmilega háður framlagi málsaðila. Það þýðir hins vegar ekki að málsaðilar geti teflt fram sundurlausum og óskilgreindum atriðum í þeirri von að dómari vinni úr þeirri framsetningu fyrir þá. Mikilvægt er að aðilar hafi þetta í huga við málatilbún- aðinn. Röksemdir dómara þurfa að vera skiljanlegar en ef þær eru það ekki þjóna þær ekki tilgangi sínum. Dómarar verða því að vera á varðbergi gegn óljósum röksemdum. Miða verður við að rökfærslan sé almennt skiljanleg. Óljóst orða- lag og framsetning leiðir oftast til þess að rökstuðningur verður ekki nægilega markviss. Slíkar úrlausnir dómstóla eru til þess fallnar að skapa tortryggni í garð þeirra, sérstaklega ef ekki er ljóst hvað hefur leitt til niðurstöðunnar eða hefur haft áhrif á það hver úrslit málsins urðu. Stundum er erfitt að greina hvenær tilvik eru sambærileg en það þarf að gera til þess að unnt verði að tryggja samræmi í úrlausnum dómstóla. Því verður að haga röksemdum í dómi þannig að fram komi úr hverju hefur verið leyst og hvað hefur verið lagt til grundvallar við úrlausn málsins. Við sönnunarmat geta komið fram erfiðleikar við að ákveða hvort fram hafi komið sönnun sem ekki verði vefengd með skynsamlegum rökum. Dómarinn þarf að vera óhlutdrægur við matið þannig að það verði í samræmi við þá þekk- ingu sem er fyrir hendi á hverjum tíma. Þótt dómarinn meti sjálfur hver niður- staðan verður um sönnun þýðir það ekki að hann geti miðað matið við einstakl- ingsbundin viðhorf. Óhlutdrægni felst í þvf að hann láti ekki persónulega af- stöðu ráða niðurstöðu sinni í sönnunarmati. Þetta þarf hann að bera skynbragð 219
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100

x

Tímarit lögfræðinga

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit lögfræðinga
https://timarit.is/publication/586

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.