Tímarit lögfræðinga - 01.11.2000, Blaðsíða 47

Tímarit lögfræðinga - 01.11.2000, Blaðsíða 47
úr hverju var leyst. Þannig verður unnt að uppfylla regluna um að allir séu jafnir fyrir lögunum og að sambærileg mál fái sömu úrlausn. Úrlausnin á að sýna hvernig lög hafi leitt til niðurstöðunnar og að samræmis hafi verið gætt þannig að allir séu jafnir í lagalegu tilliti. 3.5 Skynsamleg rök Urlausnir dómstóla vekja stundum spurningar um hvort rökfærsla í dómi skeri úr um það hver rök verði talin skynsamleg. Þegar dómur er fallinn í saka- máli liggja a.m.k. fyrir þau rök sem hafa að mati dómsins verið talin skyn- samleg í því tilviki. Þá er spurning hvort þau verða talin skynsamleg almennt séð? I því sambandi verður að hafa f huga að rök eru þess eðlis að um þau má deila. Ólíkt mat getur verið á því hvað séu skynsamleg rök. Á hinn bóginn má segja að því traustari sem róksemdir eru í dómsniðurstöðu þeim mun siður vekja þær spurningar um réttmæti eða skynsemi. Samanburður á rökstuðningi, sem kemur fram í dómum, annars vegar hjá meirihluta dómenda og hins vegar í sératkvæði, gefur til kynna ólíkt mat dóm- ara á því hvenær fram hafi komið sönnun sem ekki verði vefengd með skyn- samlegum rökum. í rökfærslu meirihluta dómara eru t.d. dregnar aðrar ályktanir en gert er af minnihlutanum eða meirihlutinn setur atvik og aðrar aðstæður í annað samhengi eða telur að atvik hafi aðra þýðingu en minnihlutinn telur. Það sem meirihlutinn telur skipta mestu máli telur minnihlutinn e.t.v. aukaatriði eða öfugt. Mat á því hvað skiptir máli getur verið ólíkt og dæmi eru um að ólík atriði eru talin þýðingarlaus fyrir matið. Sönnunarmatið og rökstuðningur dóm- ara fyrir niðurstöðu á því endurspeglar einnig að um val á röksemdum hefur verið að ræða. Tveir dómar Hæstaréttar eru athyglisverðir með tilliti til þess sem hér hefur verið sagt. í máli nr. 264/1999 sem dæmt var í Hæstarétti 16. júlí 1999 var ákært fyrir innflutning á fíkniefnum í ágóðaskyni, sem ákærða hafi verið ljóst að hafi að verulegu leyti verið ætluð til sölu hér á landi, en efnin fundust í tösku ákærða við komu hans til landsins frá Spáni. Ákærði neitaði að hafa vitað um fíkniefnin í tösk- unni. Hann var sýknaður í héraðsdómi en dómurinn mat það svo að leggja yrði fram- burð ákærða um málsatvik í meginatriðum til grundvallar í málinu. Þótti vera svo mikill vafi á því að ákærða hafi verið kunnugt um að fíkniefnin voru í tösku hans við komuna til landsins að sýkna bæri hann af kröfu ákæruvaldsins um refsingu. í röksemdum meirihluta dómenda Hæstaréttar segir að atvik málsins séu að ýmsu leyti sérstæð, „en einkum vegna þess, að leitin í farangri ákærða fór fram í beinu tilefni af vísbendingu frá þeim manni, sem mesta aðstoð veitti honum við að komast til landsins". Eru tiltekin atriði um það samkvæmt framburði þessa aðstoðarmanns rakin í dóminum. Þá segir þar að þrír héraðsdómarar hafi m.a. álitið að sú frásögn sama vitnis að ákærði hafi sagt vitninu frá því „að hann ætlaði að flytja fíkniefni til landsins og að það hafi séð hann koma þeim fyrir í tösku sinni, sé ekki trúverðug". Réttilega segi í héraðsdómi að meta verði framburð vitnisins „í ljósi þeirra hags- muna, sem hann taldi sig sjálfur eiga að gæta. Skilja verður dóminn svo, að mat á 213
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100

x

Tímarit lögfræðinga

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit lögfræðinga
https://timarit.is/publication/586

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.