Tímarit lögfræðinga - 01.11.2000, Blaðsíða 45

Tímarit lögfræðinga - 01.11.2000, Blaðsíða 45
upphafi ferðar. Þá er aðfinnsluvert, að í dóminum er engin viðhlítandi grein gerð fyrir þeim sérfræðilegu gögnum, sem fyrir liggja og lögð eru til grundvallar við úrlausn málsins". 3.4 Samræmi í úrlausnum Þar sem dómstólar þurfa að gæta samræmis í úrlausnum í lagalegu tilliti reynir á það hvort röksemdir í dómi geti átt við um úrlausnir í óðrum dómsmál- um. í þeim efnum skiptir aðallega máli hvort tilvikið sem um ræðir er sambæri- legt öðru eða öðrum tilvikum og þá að hvaða leyti. Með því sem fram kemur í rökstuðningi dómsúrlausnar er oftast unnt að sjá hvort mál eru sambærileg en ef þau eru það eiga þau að fá sömu úrlausn. Orða- lagið „eins og hér stendur á", án þess að fram komi hvernig „standi þar á", er væntanlega ófullnægjandi rökstuðningur. Orðalagið er hins vegar stundum not- að til að Ieggja áherslu á að úrlausnin sé aðeins nothæf fyrir það mál sem um ræðir og hafi því ekki fordæmisgildi. Samt sem áður verður að telja þannig orð- aðar röksemdir ófullnægjandi vegna þess að 611 mál eru dæmd á grundvelli þess sem liggur fyrir í hverju þeirra. Þess vegna segir orðalagið eitt í rökfærslu „eins og hér stendur á" í raun ekki neitt. Réttilega þarf að taka fram í rökstuðningi hvernig standi á. í því felst rökfærslan, þ.e. að tilgreina hvernig standi á.81 Þrátt fyrir að forsendur dóms séu ljósar getur engu að síður verið erfitt að greina hvort tilvik eru sambærileg. Við mat á því getur verið hætta á röngum og villandi ályktunum eða alhæfingum. Það sem á við um ákveðið tilvik er talið eiga við um annað eða önnur tilvik en sú er þó e.t.v. ekki raunin. Þess hefur þá t.d. ekki verið gætt hvað á við um hvert tilvik eða hvað skilur þau að og á hvern hátt.82 Meginreglan er sú að röksemdir í dómi geta aðeins haft þýðingu fyrir önnur dómsmál að því marki og um þau atriði sem afstaða var tekin til í dómsúrlausn- 81 Hjördís Hákonardóttir bendir á að óljóst orðalag, svo sem „eins og á stendur", „þykir því eftir atvikum rétt" og annað álika orðalag, verki fyrst og fremst eins og verið sé að forðast að taka af skarið og gera forsendur dómsins fullkomlega ljósar. Aðili sem tapi máli og lógmaður hans séu litlu nær en áður um það hvers vegna rétturinn, sem þeir e.t.v. töldu vera sín megin, sé það ekki. „Gagn- rýni á dómstólana og forsendur dóma", bls. 169. 82 Sambærilegu vandamáli er lýst í grein Hrafns Bragasonar: „Er þörf á að breyta meðferð opin- berra mála fyrir Hæstarétti fslands?" Á bls. 293 segir að í bók Eiríks Tómassonar, Réttlát málsmeð- ferð fyrir dómi, sé því haldið fram að dómur Mannréttindadómstóls Evrópu í máli Botten gegn Noregi skeri úr um að tiltekin aðferð Hæstaréttar íslands við mat á sönnunargiidi framburða ákærða og vitna fyrir héraðsdómi sé a.m.k. vafasöm. Þessi ályktun bókarhöfundar sé tæpast örugg. Á bls. 293-294 í greininni er máli Bottens gegn Noregi lýst og útskýrt hvernig aðstaða Hæstaréttar Noregs til að meta málavexti sé „ljóslega allt önnur en Hæstaréttar Islands ...". Af þessu má ráða að þar sem ekki sé um sambærilegar réttarfarslegar aðstæður að ræða á íslandi og í Noregi hafi í bók Eiríks verið dregnar of víðtækar ályktanir af niðurstöðu mannréttindadóm- stólsins í umræddu máli. Á bls. 297 í greininni segir að enginn vafi sé á því að það geti verið erfitt að draga mjög almennar ályktanir af úrlausnum Mannréttindadómstóls Evrópu þar sem þær byggist á sérstökum atvikum í hverju máli fyrir sig. Á bls. 297-298 segir að ekki megi oftúlka niðurstöður dómstólsins frekar en annarra dómstóla eða taka þeim gagnrýnislaust. 211
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100

x

Tímarit lögfræðinga

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit lögfræðinga
https://timarit.is/publication/586

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.