Tímarit lögfræðinga - 01.11.2000, Blaðsíða 43

Tímarit lögfræðinga - 01.11.2000, Blaðsíða 43
einn var tekinn til meðferðar í hinum áfrýjaða dómi, þ.e. orksakasamhengi milli atburðarins 2. nóvember 1981 og örorku áfrýjanda". Ekki er einhlítt hversu ítarlegur rökstuðningur á að vera. Það ræðst m.a. af málatilbúnaði og atvikum málsins hve ítarlegur rökstuðningur þarf að vera. Venj- ur má þó stundum hafa til marks um það. Akvörðun um refsingu er t.d. yfirleitt ekki rökstudd ítarlega heldur „látið nægja almennt orðalag. Sérstaklega er auðvit- að þörf á rökstuðningi, ef refsing er ákveðin á annan veg en dómvenja er um".80 IVIII. kafla almennra hegningarlaga eru tilgreind atriði sem hafa áhrif á refsihæð. Þegar við á eru þau tilgreind í röksemdum dómara fyrir ákvörðun um refsingu. I stærri og flóknari málum svo og í öðrum málum þar sem fara þarf langar leiðir til að komast að niðurstöðu verður rökstuðningur væntanlega ítarlegri en ella. Sama gildir um mál sem hafa almenna þýðingu eða fordæmisgildi. 3.3.b Upplýsingar vantar Þegar upplýsingar um atvik eða aðstæður vantar, sem skipta máli fyrir úr- lausn á sakarefninu, getur verið álitamál hvernig verði brugðist við því eða hvaða afleiðingar það hefur. Ef upplýsingar eru takmarkaðar um atriði, sem hafa þýðingu fyrir úrlausn málsins, hefur það oft þær afleiðingar að það sem liggur fyrir hefur aukna þýð- ingu. Vandasamt getur hins vegar verið að túlka hverja þýðingu þessi atriði hafi og á hvern hátt. Rökfærslan getur af þessum ástæðum orðið flóknari, nákvæm- ari og ítarlegri en ella. Þegar atvik eru óljós eða tvísýnt er hvaða þýðingu þau hafa getur dómari gripið inn í sönnunarfærslu málsaðila og leitað skýringa á því sem óljóst er, sbr. 3. mgr. 101. gr. laga um meðferð einkamála. Sama á við ef dómari verður þess var eftir dómtöku máls að verulegur brestur sé á skýrleika í yfirlýsingum aðila eða upplýsingum um málsatvik. Þá getur hann kvatt málsaðila fyrir dóm og beint spurningum til þeirra eða bent þeim á að nauðsynlegt sé að afla frekari gagna ef honum hefur láðst að gera það áður, sbr. 104. gr. sömu laga. Dómari getur kallað eftir gögnum í sakamáli í samræmi við 3. mgr. 128. gr. laga um meðferð opinberra mála. Ef dómari telur nauðsynlegt eftir dómtöku máls að fram komi frekari gögn, eða hann telur að spyrja þurfi ákærða eða vitni nánar ákveður hann framhaldsmeðferð til þess að unnt verði að koma þessu við, sbr. 131. gr. sömu laga. Hæstiréttur getur kallað eftir gögnum samkvæmt 2. mgr. 156. gr. laga um meðferð opinberra mála, sbr. 2. mgr. 16. gr. laga nr. 37/1994. Dómari hefur því vissar skyldur þegar upplýsingar vantar. Ljóst er að skyldur hans í þessum efnum eru ríkari í opinberum málum en í einkamálum. í dómi Hæstaréttar frá 4. nóvember 1999 í máli nr. 252/1999 segir: „Við mat á því, hvort ákærða hafi verið eða mátt vera kunnugt um aldur kæranda, þegar þau hófu 80 Haraldur Henrysson: „Samning dóma", bls. 75-76. 209
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100

x

Tímarit lögfræðinga

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit lögfræðinga
https://timarit.is/publication/586

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.