Tímarit lögfræðinga - 01.11.2000, Blaðsíða 38

Tímarit lögfræðinga - 01.11.2000, Blaðsíða 38
það sem liggur til grundvallar leiðir að lögum. Með þessu er því í raun svarað á hvern hátt það sem fram er sett skiptir máli; hvers vegna og hvernig það hefur þýðingu fyrir niðurstöðuna. Niðurstaðan verður að vera rökfræðilega rétt en rökin fyrir niðurstöðunni þarf að setja skýrt og skilmerkilega fram þannig að rökfærslan verði almennt skiljanleg. Langar setningar auka hættu á að hugsunin í rökfærslunni komist ekki til skila. Röksemdir dómarans eru settar fram með orðum. Málið gegnir því hlutverki að koma rökhugsun dómarans til skila. Málfarið verður því að vera skýrt og uppfylla þá kröfu að það komi hugsuninni til skila. Málfarið þarf að vera nákvæmt en má ekki vera óljóst, villandi eða tvírætt.76 Gæta verður að orðavali en það þarf að vera bæði rétt og nákvæmt. Óljóst orðalag getur leitt til margvís- legra vandamála. Hugtök þarf að nota rétt, hvort sem um er að ræða sérfræðileg hugtök eða önnur. Málfar í dómum hlýtur þó að markast af því að tilgangur með úrlausninni er að skera úr réttarágreiningi og leiða þar með ákveðið sakarefni til lykta að lögum. Dómurinn er því lögfræðileg úrlausn en af því leiðir að málfarið verður óhjákvæmilega lögfræðilegt. Því er stundum borið við að rökstuðningur dóm- ara sé ekki skiljanlegur vegna þess að hann sé lögfræðilegur. Það er hins vegar ekki haldbær afsökun ef lögfræðingar skilja hann ekki. Sá sem vill að mark sé tekið á því sem frá honum kemur verður að setja það skýrt fram. Þess vegna er rétt að forðast óskiljanlegt fagmál. Notkun lagamáls sem þjónar að engu leyti þeim tilgangi að gera rökstuðninginn skýrari, skiljan- legri eða lögfræðilega réttari ætti að forðast. Því er hins vegar ekki haldið fram hér að þetta sé alvarlegt vandamál hjá íslenskum dómstólum. Stundum er erfitt að skilja rök fyrir niðurstöðu. Það kann að vera vegna þess að málatilbúnaðurinn er óljós en þar er grunnurinn lagður. Ef málatilbúnaður stefnanda er illskiljanlegur þannig að ekki verði af þeirri ástæðu unnt að leggja dóm á málið eða rökstyðja niðurstöðuna þarf væntanlega að vísa málinu frá dómi. Vísað er til þess sem segir um það í lið 2.2.a þar sem fjallað er um sakar- efnið og grundvöll málsins. 3.3 Innihald og efni rökstuðnings Innihald og efni rökstuðnings fer eftir tilefni þess að hann er settur fram. Tilefnið er að leysa úr réttarágreiningi um tiltekið sakarefni. I rökstuðningi fyrir niðurstöðunni verður því að taka mið af ágreiningnum, hvernig málið hefur verið lagt fyrir dóminn og öðrum atriðum sem binda dómara á ákveðinn hátt í 76 Hjördís Hákonardóttir bendir á að notkun orðasambanda í dómum sem hafi óljósa merkingu veki eðli sínu samkvæmt grunsemdir um takmarkaðan eða a.m.k. ekki markvissan rökstuðning. Þetta kemur fram á bls. 270 í greininni „Tungutak lögfræðinnar". Hún nefnir dæmi um slík orða- sambönd og segir á bls. 271 að þetta sé „stundum kallað opið orðalag og því haldið fram að það sé notað af dómurum í þeim tilgangi að forðast að taka beina afstöðu til vandamálsins en leysa það samt". 204
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100

x

Tímarit lögfræðinga

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit lögfræðinga
https://timarit.is/publication/586

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.