Tímarit lögfræðinga - 01.11.2000, Blaðsíða 23

Tímarit lögfræðinga - 01.11.2000, Blaðsíða 23
Við sönnunarmatið verður dómarinn að gæta þess að láta ekki geðþótta eða einstaklingsbundin sjónarmið sín ráða niðurstöðunni.33 Persónuleg afstaða dómara á einmitt ekki að hafa áhrif á það hvernig hann rökstyður niðurstöðu í dómsmáli vegna þess að það væri ekki í samræmi við regluna um óhlutdrægan dómstól, sem mælt er fyrir um í 1. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar, sbr. 1. mgr. 8. gr. stjórnskipunarlaga nr. 97/1995, og 1. mgr. 6. gr. Mannréttindasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994.34 Reglan um frjálst sönnunarmat dómara hefur einnig verið skilgreind þannig: Sönnunarmat dómara er frjálst, eins og sagt er, en í dómi sínum má hann ekki byggja á tilfínningu sinni eingöngu eða einhverjum innblæstri. Niðurstaða hans verður að vera grundvölluð á hlutlægu mati á þeim sönnunargögnum, sem flutt eru fram í málinu. Aðrir en dómarinn eiga að geta komist að sömu niðurstöðu með því að kanna það sem fram er fært, eins og dómarinn og beita skynsamlegri röksemdafærslu. Með öðrum orðum má segja, að dómarinn eigi að sannfærast um niðurstöðuna eða komast að niðurstöðu með því að kanna eða íhuga framflutt sönnunargögn af fyllstu alúð og samviskusemi og beita skynsamlegri röksemdafærslu.35 Matið verður þó að einhverju leyti háð viðhorfi dómara vegna þess að hann verður óhjákvæmilega að styðjast við eigin dómgreind. En þegar hann metur hvort fram hefur komið lögfull sönnun hlýtur hann að gera það „eins og lög- fróður, góður og skynsamur maður myndi að hans hyggju almennt gera."36 Reglan um „frjálst sönnunarmat felur ekki í sér frelsi til að láta niðurstöðu sönnunarmatsins ráðast af öðru en því, sem dómarinn eftir beztu þekkingu og samvisku telur satt, rökrétt og í samræmi við almenn lagaleg viðhorf'.37 Rök- semdir dómara eiga samkvæmt þessu ekki að vera byggðar á geðþótta, sér- visku, tilfinningum eða persónulegum skoðunum hans. I opinberum málum hvílir sönnunarbyrði um sekt sakbornings og atvik, sem telja má honum í óhag, á ákæruvaldinu, sbr. 45. gr. laga um meðferð opinberra mála. Samkvæmt 2. mgr. 70. gr. stjórnarskrárinnar, sbr. 2. mgr. 8. gr. stjórnskip- unarlaga nr. 97/1995, skal hver sá sem borinn er sökum um refsiverða háttsemi talinn saklaus þar til sekt hans hefur verið sönnuð. í 2. mgr. 6. gr. Mannrétt- 33 „Ekki má skilja orðin „frjálst mat" þannig, að átt sé við einstaklingsbundna, lauslega og e.t.v. tilfinningamótaða handahófsákvörðun. Við matið ber að beita algerlega hlutlægu sjónarmiði og miða það við gögn máls þannig, að aðrir, sem til þekkja, geti fallizt á að matið sé rétt". Einar Arnórsson og Theodór Líndal: Réttarfar II, bls. 188. 34 Sjá einnig P. van Dijk og G.J.H. van Hoof á bls. 452 í Theory and Practice of the European Convention on Human Rights: „Although a judge of course also has personal emotions, also during the proceedings, he must not allow himself to be Ied by them during the hearing of the case and in the formation of his opinion". 35 Bogi Nilsson: „Um sönnunargögn og sönnunarfærslu ísakamálum". Úlfljótur, 4. tbl. 1991, bls. 343. 36 Björn Þ. Guðmundsson: Lögbókin þín, bls. 391. 37 Þór Vilhjálmsson: Réttarfar III, bls. 49. 189
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100

x

Tímarit lögfræðinga

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit lögfræðinga
https://timarit.is/publication/586

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.