Tímarit lögfræðinga - 01.11.2000, Blaðsíða 24

Tímarit lögfræðinga - 01.11.2000, Blaðsíða 24
indasáttmála Evrópu, sbr. lög nr. 62/1994, segir að hvern þann mann sem borinn sé sökum um glæpsamlegt athæfi skuli „... telja saklausan, unz sök hans er sönnuð lögfullri sönnun". Sambærilegt ákvæði er í 2. mgr. 14. gr. samnings Sameinuðu þjóðanna um borgaraleg og stjórnmálaleg réttindi, sbr. auglýsing nr. 10/1979 í C deild Stjórnartíðinda. Sönnunarbyrðin hvílir því ótvírætt á ákæru- valdinu og allur raunverulegur vafi um sekt sakbornings verður metinn honum í hag.38 Á ýmis vandasöm atriði reynir hins vegar við túlkun á þessari reglu. Þótt vafi um sekt sakbornings eigi að túlka honum í hag er ekki þar með sagt að allur vafi leiði til sýknu hvernig sem málinu er að öðru leyti háttað. I athugasemdum um XIII. kafla: Um sönnunarbyrði og mat sakargagna í frumvarpi, sem varð að lögum nr. 27/1951 um meðferð opinberra mála, segir að meginreglan sé sú, að sönnunarbyrðin fyrir sekt manns hvíli á ákæruvaldinu, en dómstólum sé heimilt að meta, hvort svo sterkar líkur séu fram komnar á hendur sökunaut, að sekt hans verði ekki vefengd með skynsamlegum rökum, enda þótt hvorki játningu söku- nauts né vætti fullgildra vitna sé til að dreifa. Sannist í máli atriði, er bendi eindregið til sektar sökunauts, geti honum orðið nauðsyn að færa fram skýrslur og gögn, er dragi úr sönnunargildi fyrrgreindra atriða og skýra þau þannig, að hann geti þrátt fyrir þau sýkn verið. Nefnt er „hið gamalkunna dæmi um það, er stolnir munir finnast í vörzlum manns". Þegar svo standi á hverfi sönnunarbyrðin að nokkru yfir á hendur sökunauts. Hinnar ýtrustu varfærni beri þó ávallt að gæta.39 Sömu sjónarmið koma fram hjá Hans Gammeltoft-Hansen. Hann telur að í slfkum tilvikum verði sakborningur að styðja staðhæfingar sínar haldbærum rökum þrátt fyrir regluna um að sönnunarbyrðin hvíli á ákæruvaldinu. Með því sé ekki um að ræða að sönnunarbyrði sé snúið við eða að slakað sé á sönnunar- kröfum. Þegar staðhæfingar ákærða séu ótrúverðugar og eigi sér engan stuðn- ing í málsgögnum hafi ekki komið fram raunverulegur vafi um sök hans. Þannig ráðist það ekki af staðhæfingum ákærða hverjar sönnunarkröfur verði gerðar og þar með verði ekki lagðar þær skyldur á ákæruvaldið að það afsanni þær.40 Henrik Zahle nefnir dæmi um sambærileg tilvik þar sem sakborningur neiti að veita upplýsingar og hvernig það geti haft áhrif á það að hann verði sak- felldur.41 Samkvæmt þessu verða ekki gerðar svo strangar kröfur að sanna þurfi öll atriði sem ákærði telur að staðfesti vafa um sök hans. Ástæður vafans þurfa að 38 Þetta kemur m.a. fram hjá Lars Adam Rehof og Tyge Trier á bls. 164 í Menneskeret: „Bevisbyrden páhviler anklagemyndigheden. Enhver rimelig tvivl skal komme den tiltalte til gode, og ved tvivl vedr0rende beviser skal fortolkning ske i den tiltaltes fav0r (in dubio pro reo)". 39 Alþingistíðindi 1948 A, þskj. 12, bls. 77. 40 Strafferetspleje I, bls. 96: „Hvis tiltaltes pástand i sig selv forekommer usandsynlig, og der ikke anf0res eller foreligger nogen form for oplysninger, der i det konkrete tilfælde kan forrykke denne usandsynlighed, har tiltalte pá dette grundlag slet ikke rejst nogen rimelig tvivl om sin skyld. Be- viskravets opfyldelse vil sáledes ikke være anfægtet af tiltaltes pástand; og anklagemyndigheden er dermed ikke n0dt til at modbevise den for at opfylde beviskravet". 41 Bevisret. Oversigt, bls. 89-91. 190
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100

x

Tímarit lögfræðinga

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit lögfræðinga
https://timarit.is/publication/586

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.