Tímarit lögfræðinga - 01.11.2000, Blaðsíða 64

Tímarit lögfræðinga - 01.11.2000, Blaðsíða 64
málinu í skefjum. „Fjölgun mannkyns um tvo og hálfan milljarð og sér í lagi stækkun stórborga við sjávarsíðuna í öllum heimsálfum, vaxandi efnaiðnaður og óhófleg notkun tilbúins áburðar í landbúnaði eru allt dæmi um þróun sem hefur aukið álag á lífríki hafsins langt umfram þær aðgerðir sem gripið hefur verið til varnar mengun á sama tíma".11 Nokkrir alþjóðasáttmálar hafa verið gerðir með það að markmiði að vernda lífríki sjávar gegn mengun frá landi en því miður hafa þeir ekki skilað ásætt- anlegum árangri. Ýmist eru sáttmálar þessir ekki bindandi að lögum, ná ein- ungis yfir takmarkað svæði eða taka einungis til ákveðinnar tegundar mengunar á meðan engin lög eða reglur ná yfir aðrar tegundir eða uppsprettur mengunar. Alþjóðasáttmálar á þessu sviði ná einungis til lítils hluta af heimshöfunum í dag og því er alþjóðlegur venjuréttur og grundvallarreglur laga mikilvæg réttar- heimild. Eins og fram mun koma í eftirfarandi samantekt eru þær réttarheim- ildir því miður einnig mjög gloppóttar á þessu sviði. 4.1 Réttarvenja Réttarvenja í alþjóðarétti er almennt metin úr frá viðurkenningu réttarins sem óskráðra laga og hvort ríki hegði sér samkvæmt henni í framkvæmd. Vegna þess hve umhverfisréttur hafsins er ungur að árum er óvíst að nokkur réttar- venja hafi skapast á þessu sviði. Fræðimenn leyfa sér allavega sjaldan að full- yrða slíkt - taka yfirleitt ekki dýpra í árinni en að segja að ákveðnar reglur kunni að vera orðnar að réttarvenju. Þrátt fyrir jákvæða þróun við stefnumörkun í umhverfismálum hafsins, bæði á landsvísu sem á alþjóðlegum vettvangi, hafa ítarlegar réttarvenjur ekki enn skapast á þessu sviði.12 Viðamestu heimildirnar um réttarvenjur á þessu sviði er oft að finna í al- þjóðasáttmálum. Slíkir sáttmálar skjalfesta oft reglur sem viðurkenndar hafa verið sem réttarvenjur og talið að réttarvenja hafí skapast ef ríki sem ekki er aðili að alþjóðasáttmála telur sig samt sem áður bundið af honum. Dæmi um slíkt eru vandfundin á sviði mengunar sjávar frá landi og almennt eru mjög fá dæmi, ef nokkur, um réttarvenju á þessu sviði.13 4.2 Grundvallarreglur laga Samkvæmt 38. gr. stofnskrár Alþjóðadómstólsins,14 eru „grundvallarreglur laga, sem viðurkenndar eru af menningarríkjum" einnig réttarheimildir að al- þjóðarétti. Hér verða stuttlega reifaðar helstu grundvallarreglur umhverfisréttar er telja má að gildi um mengun sjávar. 11 Magnús Jóhannesson: „Verndun hafsins fyrir mengun". 12 Brubaker, bls. 58. 13 Brubaker, bls. 60. 14 Samþykkt í San Fransiskó 26. júní 1945 og gekk í gildi hinn 24. október 1945. 230
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100

x

Tímarit lögfræðinga

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit lögfræðinga
https://timarit.is/publication/586

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.