Tímarit lögfræðinga - 01.11.2000, Blaðsíða 15

Tímarit lögfræðinga - 01.11.2000, Blaðsíða 15
að í dómi skuli m.a. greina sakarefni, lýsingu málsatvika í aðalatriðum og rök- semdir dómara um niðurstöðu og viðurlög. í röksemdum skuli skýrlega koma fram hvað dómari telji sannað og með hverjum hætti. Dómari má ekki fara út fyrir kröfur aðila í dómi samkvæmt 1. mgr. 111. gr. laga um meðferð einkamála, nema um atriði sé að ræða sem honum ber að gæta af sjálfsdáðum, og hann má ekki byggja niðurstöðu á málsástæðu eða mótmælum sem hefðu mátt koma fram en gerðu það ekki við meðferð máls, sbr. 2. mgr. sömu lagagreinar. Sam- kvæmt 1. mgr. 117. gr. laga um meðferð opinberra mála má hvorki dæma ákærða fyrir aðra hegðun en þá sem í ákæru greinir né heldur dæma aðrar kröfur á hendur honum. Með þessum lagafyrirmælum er sagt hverju skuli gera grein fyrir í forsend- um dóma, hvernig beri að lýsa sakarefninu, á hvern hátt rökleiðsla verði byggð upp, á hvaða grundvelli leyst verði úr dómsmáli og að í dómi beri að taka skýra og rökstudda afstöðu til ákveðinna atriða. Undantekningar gilda um útivist- armál, sbr. 1. mgr. 113. gr. laga um meðferð einkamála, og mál sem dæmd eru samkvæmt skýlausri játningu ákærða eða að honum fjarstöddum, sbr. 2. mgr. 135. gr. laga um meðferð opinberra mála. Þessar undantekningar hafa ekki þýð- ingu fyrir efnið sem hér er til umfjöllunar. Rökstuðningi verður að haga með tilliti til reglunnar í 1. mgr. 116. gr. laga um meðferð einkamála en þar segir að dómur sé bindandi um úrslit sakar- efnisins milli aðila og þeirra sem koma að lögum í þeirra stað, um þær kröfur sem eru dæmdar þar að efni til. Samkvæmt 2. mgr. 137. gr. laga um meðferð opinberra mála bindur dómur ákærða, ákæranda og aðra um þau atriði sem þar eru dæmd. Dómur hefur fullt sönnunargildi um þau málsatvik sem í honum greinir þar til það gagnstæða er sannað, sbr. 4. mgr. 116. gr. laga um meðferð einkamála og 1. mgr. 138. gr. laga um meðferð opinberra mála. Vegna þessara reglna er mikilvægt að fram komi hvað lagt var til grundvallar við úrlausn málsins. Ef það er óljóst getur slíkt leitt til þess að erfitt verður að túlka hvaða þýðingu eða réttarverkan dómurinn hefur. Vandi getur hlotist af því ef deilt er um það eftir að dómur er fallinn hver úrslitin voru eða hvað lá til grundvallar þeirri niðurstöðu sem dómurinn kveður á um. Með skýrum og skiljanlegum röksemdum má koma í veg fyrir slík vandamál.22 I rökstuðningi þarf að koma fram allt sem nauðsynlegt er til að af því megi sjá hvað leiddi til niðurstöðunnar. Annað þarf almennt ekki að koma fram. Með rökstuðningnum verður þó að gera öllum atriðum tæmandi skil þannig að ekki þurfi að leita annað eftir upplýsingum eða útskýringum um það hvað réði nið- urstöðunni. Dómurinn verður að þessu leyti að geta staðið sjálfstætt. Með því verða röksemdirnar fyrir niðurstöðunni skiljanlegar. Ljóst þarf að vera hver grundvöllur málsins er og dómur verður að vera byggður á lagalega traustum 22 Þór Vilhjálmsson segir á bls. 64 í Réttarfari III að oft sé erfitt að skilja að hina dæmdu kröfu og forsendur hennar. Hann nefnir dæmi um forsendu sem geti verið svo nátengd kröfunni að dóm- inn verði að telja bindandi um hana á sama hátt og um kröfuna. 181
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100

x

Tímarit lögfræðinga

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit lögfræðinga
https://timarit.is/publication/586

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.