Tímarit lögfræðinga - 01.11.2000, Blaðsíða 72

Tímarit lögfræðinga - 01.11.2000, Blaðsíða 72
4.4 Staða mála á alþjóðavettvangi í dag: Hnattræn framkvæmdaáætlun Sameinuðu þjóðanna Því hefur nú verið lýst hvernig mengun sjávar frá landi var til skamms tíma litlum takmörkunum háð að alþjóðarétti. Réttarvenjur og grundvallarreglur laga lögðu einungis grundvallarskyldur á ríki þess efnis að vernda hafsvæðið út frá ströndum þess og ráða mátti af fordæmum að mengun er olli öðru ríki alvarlegu tjóni væri ólögmæt. Á síðustu tveimur áratugum hefur alþjóðasáttmálum, aðal- lega í gegnum svæðisbundna nálgun, fjölgað töluvert án þess þó að tekist hafi að draga úr mengun sjávar frá landi að neinu ráði. I dag, um tuttugu árum eftir að fyrsti alþjóðasáttmálinn um mengun sjávar frá landi tók gildi, taka svæðis- bundnir sáttmálar yfir innan við 10% af hafsvæðum jarðar og enn lægra hlutfall af uppsprettum mengunarinnar.50 Enginn hnattrænn alþjóðasáttmáli tekur gagn- gert á mengun sjávar frá landi þrátt fyrir að slíka sáttmála sé að finna bæði um losun frá skipum51 og mengun vegna vísvitandi losunar á sjó.52 Segja má að svæðisbundin nálgun við að ná tökum á mengun sjávar frá landi sé á margan hátt betur til þess fallin að ná árangri en hnattræn nálgun. Einstök svæðisbundin vandamál krefjast sérstakra lausna sem eiga betur heima í svæð- isbundnum sáttmálum.53 I gegnum hina svæðisbundnu nálgun er þannig oft hægt að ná fram æskilegum markmiðum við verndum hafsins sem erfitt gæti reynst að ná fram með hnattrænni nálgun. Takmarkanir svæðisbundnu nálgun- arinnar í baráttunni við mengun sjávar frá landi, samanborið við þá hnattrænu, hafa þó ótvírætt komið í ljós á síðustu tveimur áratugum. Það hefur sýnt sig að svæðisbundna nálgunin veldur því ekki ein sér að taka á þessu vandamáli fyrir höf heimsins í heild sinni. Ástæðurnar fyrir því má setja fram sem eftirfarandi: 1. Flest hafsvæði verða fyrir mengun frá efnum sem upprunnin eru utan þess og einungis verður dregið úr slíkri mengun við upptök hennar. 2. Vegna hnattræns eðlis mengunar sjávar er nauðsynlegt að samræma hnattræn viðmið og viðurlög. 3. Flutningur á þekkingu, tækni og fjármagni frá iðnvæddum ríkjum, sem búa yfir slíku, til þróunarríkja krefst hnattræns átaks og samhæfingar. Með tilliti til hnattræns eðlis og alvarleika þessa umhverfisvandamáls, sem og takmarkaðs árangurs svæðisbundinna sáttmála og ólögfestra meginreglna á þessu sviði, má álykta að hnattrænn sáttmáli er binda myndi þjóðir heims væri 50 Davis, W. Jackson: „The Need for a New Global Ocean Governance System" í Freedom for the Seas in the 21stCentury. Washington D.C. 1993 (ritstýrt af J. M. Van Dyke, D. Zaelke og G. Hewison), bls. 162. Hér eftir vísað til sem „Davis". 51 Sem eru uppspretta 12% af mengun hafsins. Davis, bls. 161. 52 Sem hafa verið uppspretta um 10% af mengun hafsins. Davis, bls. 161. 53 Davis, bls. 160. 238
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100

x

Tímarit lögfræðinga

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit lögfræðinga
https://timarit.is/publication/586

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.