Uppeldi og menntun - 01.07.2008, Page 59

Uppeldi og menntun - 01.07.2008, Page 59
59 RAgnHIldUR bJARnAdÓTTIR Á síðastliðnum áratug hefur persóna kennarans verið vinsælt rannsóknarefni. Per- sónuleg sannfæring, siðræn gildi, lífsreynsla og persónulegir eiginleikar virðast hafa áhrif á það hvers konar kennarar við verðum (Jóhanna Einarsdóttir, 2003; Katrín Frið- riksdóttir og Sigrún aðalbjarnardóttir, 2002; Korthagen, 2004; Kristín aðalsteinsdóttir, 2002; Laursen, 2004). Sjálfsmynd kennara og sjálfsskilningur er einnig talinn tengjast hæfni þeirra í starfi (Hargreaves, 1998; Lauvås og Handal, 2000; McLean, 1999). Til að verða góður kennari þarf meira en faglega og hagnýta hæfni. Náms- og kennsluskrár kennaramenntunar á Norðurlöndum innihalda ekki að- eins markmið um mismunandi hæfni kennara heldur er þar líka að finna háleit mark- mið um mannúðleg viðhorf og almenna persónulega menntun (Brekke, 2008; Raaen, 2004). Kennaramenntun er þannig ætlað að stuðla að bæði faglegum og persónulegum þroska kennaranema. Slíkt er þó ákveðnum annmörkum háð þegar kemur að fram- kvæmdinni og einnig er viðurkennt að erfitt er að breyta persónulegum eiginleikum fólks og grundvallarviðhorfum. Enda þótt óumdeilt sé að persónulegir eiginleikar kennara hafi áhrif á hæfni þeirra til að takast á við starfið eru deildar meiningar um það hvort þeir falli undir eða skarist við starfshæfnihugtakið og heyri þar af leiðandi beint undir kennaramenntunina. Sumir fræðimenn telja mikilvægt að greina á milli starfshæfni kennara og persónu- legra eiginleika (Kansanen, 2006); kennaraháskólar geti sett sér þau markmið að þróa eða efla starfshæfni nemenda og mannúðleg viðhorf en ekki persónulega eiginleika þeirra. Slíkt verði að vera á ábyrgð nemenda sjálfra. aðrir fræðimenn, einkum á Norðurlöndum, telja á hinn bóginn mikilvægt að hæfnihugtakið taki til mannlegra eiginleika og þá sé mikilvægt að skilgreina. í nýlegri grein danskra fræðimanna um fagmennsku kennara er því haldið fram að hagnýt og fagleg hæfni, bæði í uppeldis- greinum og námsgreinum grunnskóla, hafi verið kjarninn í starfshæfni grunnskóla- kennara en að nauðsynlegt sé að bæta við einni vídd, þeirri persónulegu, í ljósi nýrra rannsókna á kennarahlutverkinu (Krejsler, Laursen og Ravn, 2004). Höfundar telja þörf á dýpri skilningi og almennu samkomulagi um skilgreiningu á starfshæfni kenn- ara sem feli í sér persónulega hæfni. í rökstuðningi þessara og margra annarra fræðimanna fyrir þörf á breiðari skil- greiningu á starfshæfni kennara er gjarnan vísað til breytinga á kennarahlutverkinu. Einkum er bent á þá staðreynd að uppeldishlutverkið er orðið ríkari þáttur í starfinu en áður og ábyrgðin annars konar. Sú staðreynd að kennurum er nú ætlað að stuðla að félagslegum og tilfinningalegum þroska nemenda sinna hefur leitt til þess að kröfur um félagslega og tilfinningalega hæfni kennara hafa bæði aukist og orðið sýnilegri en áður (Hargreaves, 1998; Ingólfur Á. Jóhannesson, 1999; Klette, 2002; Krejsler, Laursen og Ravn, 2004; McLean, 1999). Þess utan gera breyttar aðstæður í skólum, t.d. ríkari áhersla á foreldrasamstarf, blandaðir nemendahópar og aðkoma aðstoðarfólks, nýjar kröfur til kennara um samstarfs- og stjórnunarhæfni. Kennarastarfið virðist vera flókn- ara og vandasamara en það var fyrir nokkrum áratugum (Ingólfur Á. Jóhannesson, 1999). Margt bendir til þess að tengslin milli kennarans sem fagmanns og einstaklings séu nánari en áður (Hansbøl og Krejsler, 2004; Hargreaves, 1998). Starf kennara hefur alltaf verið erfitt og gert miklar kröfur til kennarans sem einstaklings en slíkar kröfur virðast vera breytilegar og háðar kennarahlutverkinu á hverjum tíma.
Page 1
Page 2
Page 3
Page 4
Page 5
Page 6
Page 7
Page 8
Page 9
Page 10
Page 11
Page 12
Page 13
Page 14
Page 15
Page 16
Page 17
Page 18
Page 19
Page 20
Page 21
Page 22
Page 23
Page 24
Page 25
Page 26
Page 27
Page 28
Page 29
Page 30
Page 31
Page 32
Page 33
Page 34
Page 35
Page 36
Page 37
Page 38
Page 39
Page 40
Page 41
Page 42
Page 43
Page 44
Page 45
Page 46
Page 47
Page 48
Page 49
Page 50
Page 51
Page 52
Page 53
Page 54
Page 55
Page 56
Page 57
Page 58
Page 59
Page 60
Page 61
Page 62
Page 63
Page 64
Page 65
Page 66
Page 67
Page 68
Page 69
Page 70
Page 71
Page 72
Page 73
Page 74
Page 75
Page 76
Page 77
Page 78
Page 79
Page 80
Page 81
Page 82
Page 83
Page 84
Page 85
Page 86
Page 87
Page 88
Page 89
Page 90
Page 91
Page 92
Page 93
Page 94
Page 95
Page 96
Page 97
Page 98
Page 99
Page 100
Page 101
Page 102
Page 103
Page 104
Page 105
Page 106
Page 107
Page 108
Page 109
Page 110
Page 111
Page 112
Page 113
Page 114
Page 115
Page 116
Page 117
Page 118
Page 119
Page 120
Page 121
Page 122
Page 123
Page 124
Page 125
Page 126

x

Uppeldi og menntun

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Uppeldi og menntun
https://timarit.is/publication/581

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.