Múlaþing: byggðasögurit Austurlands - 01.01.2001, Qupperneq 84

Múlaþing
sloppið? Því verður aldrei svarað. Svo var
eg heldur ekki einn um upplýsingarnar til
herstjórnarinnar. Hún hefði fengið þær samt
þó að eg hefði ekki sagt frá kafbátnum. Svo
sem áður er getið virtust þeir kafbátsmenn
ekki vera þama í firðinum í vígahug því að
hæglega gátu þeir sökkt varðskipinu, hefði
þeim þótt það einhvers virði. En það gerðu
þeir ekki. Erindi þeirra mun hafa verið
annað svo sem að framan getur. Þess má
geta að ljósmerki frá flotaforingjunum á
Vestdalseyri til varðskipsins mun hafa
vakið athygli kafbátsmanna og þeir ef til
vill skilið þau og þá umsvifalaust farið í kaf.
Vel gat verið að þeir hafi verið búnir að
koma í fjörðinn áður og verið þar vel
kunnugir.
Næsta dag komu tveir sjóliðsforingjar út
á Eyrar. Mér stefnt til fundar við þá í Sjó-
lyst. Höfðu þeir með sér bók með myndum
af kafbátum í, líklega öllum gerðum þeirra
sem þá voru í gangi. Myndimar voru fjöl-
margar. Eg fletti bókinni þrisvar áður en eg
benti á þá mynd sem mér fannst líkust kaf-
bátnum sem eg sá kvöldið áður. En sá var
tilgangur hershöfðingjanna að komast að
því hvaða tegund kafbáts þarna hefði verið
á ferðinni. Þeir hurfu síðan á braut og
þökkuðu upplýsingarnar.
í Sjólyst var breskur liðsforingi sem
Sanders hét eins og áður er getið um. Við
vorum orðnir allvel kunnugir. Eg spurði
Sanders nokkrum sinnum þessarar spurn-
ingar: „Sökktu þeir kafbátnum?“ Aldrei
vildi hann svara spumingu minni, sagðist
ekki mega það. Eg spurði hann þá hvort
hann vissi hvað margir menn mundu vera á
slíkum kafbáti. Hann sagðist hafa heyrt her-
foringjana minnast á þessa tegund kafbáta,
sem eg benti á, þegar þeir fengu sér tesopa
þarna í varðstöðinni. Töldu þeir að áhöfnin
gæti verið um 90 manns.
Þegar Sanders yfirgaf varðstöðina í
Sjólyst spurði eg hann í síðasta sinn hvort
hann vissi um afdrif kafbátsins2, hvort
honum hafi verið grandað? Hann sagði ekki
orð en kinkaði kolli, hneigði höfuðið
ofurlítið og tók eg það sem já við spurningu
minni.
Um '/2 mánuði eftir að Sanders fór, en þá
voru um 6 vikur liðnar frá sprengjunóttinni,
var mér gert boð um að mæta til viðtals í
síma. Var það símstöðvarstjórinn, Þorsteinn
Gíslason, sem talaði við mig og sagðist hafa
verið beðinn um að flytja mér bestu þakkir
frá yfirherstjóminni, fyrir upplýsingamar
um kafbátinn.
Þetta nær fullvissaði mig um að kaf-
bátnum hafi verið grandað. Þessi skelf-
ingarnótt líður mér aldrei úr minni.
Orrustuskip laskast af sprengingu á
Seyðisfirði
Um miðjan október 1940 hélt stórt
breskt orrustuskip út Seyðisfjörð. Eg var
einsamall staddur fyrir utan íbúðarhúsið
heima á Þórarinsstöðum og horfði á þennan
mikla vígdreka kljúfa lygnan sjóinn og
halda til hafs. Klukkan mun þá hafa verið
nálægt 3 e.h. Veðri var þannig farið að bjart
var innfjarðar en þokuveggur mikill var utar
í firðinum og lá þvert yfir hann, frá býlinu
Borgarhóli að norðan til Klausturhafnar að
sunnan.
Eg horfði á herskipið þangað til að það
hvarf út í þokuna. Ekki munu hafa liðið
2Hér mun Sigurður Magnússon eiga við kafbátinn U-435 sem var á sveimi við Austurland í lok janúar 1942. Hann var rúmlega 67
metra langur og 1070 tonn. Skipstjórinn hét Siegfried Strelow og var einn fárra sem sökkti skipum sem til samans voru yfir 50.000 lestir.
Kafbáturinn sökkti 13 skipum, samtals 57.023 lestum, og fyrir það fékk Siegfried riddarakross þann 27. október 1942. U 435 var sökkt
af breskri Wellingtonflugvél þann 9. júlí 1943 vestur af Figueira í Portúgal. í áhöfn voru 48 og fórust þeir allir (upplýsingar af netinu).