Tímarit um menntarannsóknir - 01.01.2004, Side 70

Tímarit um menntarannsóknir - 01.01.2004, Side 70
68 sér. Því miður er það þó svo að framgagnskerfi háskólakennara hvetur þá fremur til að birta á ensku í alþjóðlegum tímaritum á en í íslenskum ritum. Þetta tengist spurningunni um hvaða árif rannsóknir á sviði sérþarfa og fatlana, eða menntamála almennt, hafi á þjálfun, uppeldis- og skólastarf. Svar við þessari spurningu byggist ekki á rannsóknum því þær eru ekki til, en af reynslu má fullyrða að áhrif rannsókna á skipulag skólamála, kennsluaðferðir eða persónuleg samskipti við nám og kennslu séu takmörkuð (Gretar L. Marinósson, 1997). Ein ástæða er sú að rannsóknir eru ekki nægilega vel tengdar inn í menningu þeirra stofnana sem gætu nýtt sér niðurstöðurnar. Fáar rannsóknir eru gerðar að frumkvæði skóla með fulltingi aðila sem kunna til verka við rannsóknir. Jafnvel þar sem slfkt hefur verið gert, t.d. við starfendarannsóknir, hafa viðkomandi skólar ekki hagnýtt þekkingu sem þannig fæst eða stofnanabundið hana. Fleira þarf því að koma til svo sem aukin meðvitund kennara um gildi rannsókna. Kennarar og skólar, sem oftast eru fyrst og fremst uppteknir af líðan og samskiptum nemenda sinna, leita fremur að hugmyndum að æskilegum breytingum á starfi sem byggðar eru á siðrænum meginreglum fremur en lýsingum eða greiningu á rannsóknargögnum úr skólastarfi. Kennaranám einkennist jafnframt meira af kennsluaðferðum en rannsóknarhugsun og rannsóknarhluti starfs þeirra sem vinna í kennaraháskóla hefur tilhneigingu til að hverfa í yfirvinnu. Þetta síðasta hefur löngum verið útskýrt með lélegum launum háskólakennara sem bæta þurfti upp með yfirvinnu, en með launahækkunum í síðustu kjarasamningum á það ekki lengur við aðra en þá sem yngstir eru í starfi. Þess í stað þarf að leita skýringa í stofnanalægum gildurn KHÍ, venjubundnum vinnubrögðum og takmarkaðri rannsóknarþekkingu og -færni kennara. Hið nýja framgangskerfi er smám saman að hafa áhrif í þá átt að hvetja kennara til aukinna rannsókna og birtinga. Meginniðurstöður Enda þótt sérþarfir og fötlun sé það svið menntarannsókna þar sem virkni hefur að líkindum verið einna mest hér á landi þá eru rannsóknirnar færri en eitt hundrað á sfðustu 30 árum. Þar sem fjöldinn er svo takmarkaðu og flestar rannsóknanna tengdar einstaklingum er erfitt að fjalla um hneigð í rannsóknum á sviðinu. Engu að síður má sjá grófa tvískiptingu þeirra rannsókna sem hér eru til skoðunar; annars vegar er flokkur rannsókna sem tengist hugmyndum um heildtækt skólastarf og hins vegar flokkur sem tengist hugmyndum um klíníska skoðun einstakra flokka fötlunar. I ljósi þess að stofnanabinding mennta- rannsókna er veikburða vegna takmarkaðra fjármuna, skorts á þjálfuðum rannsakendum og fáum og smáum rannsóknarstofnunum, er nauðsynlegt fyrir rannsakendur á einstökum sviðum að vinna saman. Gögnin sem hér eru til skoðunar benda til þess að hingað til hafi samstarf verið takmarkað. Rannsakendur virðast aðgreindir í þrjá hópa sem hafa nokkurt samstarf innbyrðis en lítið sín á milli: háskólakennara í sálfræði við HÍ, sálfræðingaog lækna við Greiningar- og ráðgjafarstöð ríkisins og Barna- og unglingageðdeild Landspítalans og að lokum nemendur og kennara við KHI og HA. Astæður eru ekki ljósar en tengjast eflaust annars vegar hinu veikburða stofnanasamhengi sem áður er nefnt og hins vegar þeim ólíku kenningarlegu áherslum sem ríkja meðal þeirra sem aðhyllast annars vegar einstaklingslíkanið um fötlun og hinna sem aðhyllast hið félagslega líkan. Þessi tvískipting rannsóknarsamfélagsins kentur frant í meðlimatali nýstofnaðs Félags um menntarannsóknir þar sem sálfræðingar sem rannsaka fötlun og áhrif hennar á nám eru ekki á skrá enn sem komið er. Að lokum er óhætt að slá því föstu að rannsóknarstarf hérlendis á sviði sérþarfa og fötlunar sé á eftir þróuninni á öðrunt Norðurlöndum sem nemur að minnsta kosti 20 árum. Ef borið er saman við þróun rannsókna á sviðinu í Bretlandi og Bandaríkjunum erum við ef til vill á ámóta stigi og þessar þjóðir voru fyrir 40 árum. Tímarit um menntarannsóknir, 1. árgangur 2004 1
Side 1
Side 2
Side 3
Side 4
Side 5
Side 6
Side 7
Side 8
Side 9
Side 10
Side 11
Side 12
Side 13
Side 14
Side 15
Side 16
Side 17
Side 18
Side 19
Side 20
Side 21
Side 22
Side 23
Side 24
Side 25
Side 26
Side 27
Side 28
Side 29
Side 30
Side 31
Side 32
Side 33
Side 34
Side 35
Side 36
Side 37
Side 38
Side 39
Side 40
Side 41
Side 42
Side 43
Side 44
Side 45
Side 46
Side 47
Side 48
Side 49
Side 50
Side 51
Side 52
Side 53
Side 54
Side 55
Side 56
Side 57
Side 58
Side 59
Side 60
Side 61
Side 62
Side 63
Side 64
Side 65
Side 66
Side 67
Side 68
Side 69
Side 70
Side 71
Side 72
Side 73
Side 74
Side 75
Side 76
Side 77
Side 78
Side 79
Side 80
Side 81
Side 82
Side 83
Side 84
Side 85
Side 86
Side 87
Side 88
Side 89
Side 90
Side 91
Side 92
Side 93
Side 94
Side 95
Side 96
Side 97
Side 98
Side 99
Side 100
Side 101
Side 102
Side 103
Side 104
Side 105
Side 106
Side 107
Side 108
Side 109
Side 110
Side 111
Side 112
Side 113
Side 114
Side 115
Side 116
Side 117
Side 118
Side 119
Side 120
Side 121
Side 122
Side 123
Side 124
Side 125
Side 126
Side 127
Side 128
Side 129
Side 130
Side 131
Side 132
Side 133
Side 134
Side 135
Side 136
Side 137
Side 138
Side 139
Side 140
Side 141
Side 142
Side 143
Side 144
Side 145
Side 146
Side 147
Side 148
Side 149
Side 150
Side 151
Side 152
Side 153
Side 154
Side 155
Side 156
Side 157
Side 158
Side 159
Side 160
Side 161
Side 162
Side 163
Side 164
Side 165
Side 166
Side 167
Side 168
Side 169
Side 170
Side 171
Side 172
Side 173
Side 174
Side 175
Side 176
Side 177
Side 178
Side 179
Side 180
Side 181
Side 182
Side 183
Side 184
Side 185
Side 186
Side 187
Side 188
Side 189
Side 190
Side 191
Side 192
Side 193
Side 194
Side 195
Side 196
Side 197
Side 198
Side 199
Side 200
Side 201
Side 202
Side 203
Side 204
Side 205
Side 206
Side 207
Side 208
Side 209
Side 210
Side 211
Side 212
Side 213
Side 214
Side 215
Side 216
Side 217
Side 218
Side 219
Side 220
Side 221
Side 222
Side 223
Side 224
Side 225
Side 226
Side 227
Side 228
Side 229
Side 230
Side 231
Side 232
Side 233
Side 234
Side 235
Side 236
Side 237
Side 238
Side 239
Side 240
Side 241
Side 242
Side 243
Side 244
Side 245
Side 246
Side 247
Side 248
Side 249
Side 250
Side 251
Side 252
Side 253
Side 254
Side 255
Side 256
Side 257
Side 258
Side 259
Side 260

x

Tímarit um menntarannsóknir

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit um menntarannsóknir
https://timarit.is/publication/1140

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.