Milli mála - 2023, Page 67
MILLI MÁLA
Milli mála 15/2/2023 67
Voobeck! Booby voobeck! Vúbbí! Böbbí vúbbí! Kónguló! Heimska kónguló!
Ho, Ooky! Hó, Ögga! Hæ, Ögga.
Iz unk gladdenboot! Þak es glaðaspraða! Þetta er blóm!
Unk scrivadelly
gladdenboot!
Skæjadellí glaðaspraða! Fallegt blóm!
Iz tak unk gladdenboot? Es þak glaðaspraða? Er þetta blóm?
Ta ta, oodas! Ta ta, spons. Bless, krakkar.
Við byrjum á að greina samtal meyjarflugnanna af fyrstu blaðsíð-
unni, fyrsta samtalið í bókinni, en nú á íslensku skordýramáli (11).
(11) a. Kva es þak?
hvað er þetta
„Hvað er þetta?“
b. Ig nað igsi.
ég það veit-ekki
„Ég veit það ekki.“
Eins og dæmi (11a) sýnir hefur þýðandinn lagað íslenskt skordýramál
vel að hljóðkerfislegri uppbyggingu íslensks máls, a.m.k. miðað við
ritháttinn. Í íslensku skordýramáli er til spurnarorðið kva, sem þýðir
„hvað“, tengisögn sem hefur 3. p. beygingarmyndina es og ábend-
ingarfornafnið þak, sem þýðir „þetta“. Spurnarorðinu svipar til
íslenska spurnarfornafnsins „hvað“ og lesandinn getur dregið þá
ályktun að framburðurinn sé svipaður. Í íslenskum hv-spurnarfor-
nöfnum er framstöðuklasinn hv- borinn fram [ˈkʰv] af flestum
íslenskum málhöfum (svokallaður kv-framburður er miklu algengari
en upprunalegur hv-framburður sem stafsetningin endurspeglar), rétt
eins og við getum ímyndað okkur að framstöðuklasinn kv- í íslensku
skordýramáli sé borinn fram. Spurnarorðið kva [ˈkʰva:] er því greini-
lega innblásið af íslenska spurnarfornafninu „hvað“ [ˈkʰvað].5
3. persónumynd tengisagnarinnar es svipar einnig til sambæri-
legrar tengisagnar í íslensku, „vera“, og má ætla að þær gegni svipuðu
hlutverki. Loks er það ábendingarfornafnið þak, sem er ólíkt íslenska
5 Í viðtalinu las þýðandinn bókina upphátt og hefur greinarhöfundur því áreiðanlega heimild fyrir
því hvernig þýðandinn „heyrir“ skordýramálið. Hinn almenni lesandi hefur auðvitað ekki þessar
upplýsingar og verður að draga ályktanir út frá rithætti málsins einum saman.
INGUNN HREINBERG INDRIÐADÓTTIR