Milli mála - 2023, Page 206
MILLI MÁLA
206 Milli mála 15/2/2023
Útdráttur
Týnd, fundin og misskilin. Ferðabók um Ísland,
meintar dagbækur og önnur handrit í
einkaskjalasafni Jósefs Calasanz Poestion
Austurríkismaðurinn Jósef Calasanz Poestion (1853–1922) var þýð-
andi og sérfræðingur í íslenskri menningarsögu og samtímabók-
menntum. Sumarið 1906 var hann heiðursgestur á Íslandi og ferð-
aðist um landið. Í kjölfarið samdi hann handrit að ferðabók sem
honum tókst ekki að ljúka og birta áður en hann féll frá.
Í greininni er þetta handrit skoðað í tvennu tilliti: í samhengi við
einkaskjalasafn Poestions og með útgáfu fyrir nútímalesendur í huga.
Einkaskjalasafn fræðimannsins samanstóð af ýmsum óútgefnum
handritum, bréfum, útdráttum, þýðingum o.fl. Stuttu eftir andlát
hans var ákveðið að skipta skjalasafninu niður og dreifa til ýmissa
aðila á Íslandi og í Austurríki. Í greininni er saga þessara gagna
rakin og greint frá því hvort og hvar þau eru aðgengileg. Lýst er
hvernig samanburður á nokkrum handritum hjálpar við að túlka
texta og átta sig á vinnuferli höfundar og samvinnu hans við aðra
aðila, einkum ritara. Meðal annars er langvarandi misskilningur um
tilvist ferðadagbókar Poestions frá Íslandi leiðréttur. Í lokin er farið
yfir einkenni handritsins svo sem byggingu, rithönd, skrift, frágang
o.fl. og metið hvernig hægt væri að búa það þannig undir prentun að
það gagnaðist fræðasamfélaginu og öðrum lesendum.
Lykilorð: J.C. Poestion, einkaskjalasafn, ferðabók, ferðadagbók, hand-
rit, rithönd, skrift
VERSCHOLLEN, WIEDERGEFUNDEN UND MISSVERSTANDEN
10.33112/millimala.15.2.7