Eimreiðin - 01.01.1904, Síða 25

25
skartgripina verðum
vér að minnastánokkra
einstaka hluti, er fylgdu
kvenbúningnum:
íslenzkar húsfreyj-
ur báru, eins og áður
er sagt, frá elztu tím-
um lyklahring eða
lyklasylgju við belti
sér. í hringnum vóru
lyklarnir, er gengu að
hirzlum hússins. Nú
er þetta merki um
metorð giftra kvenna
geymdir margir fallegir lyklahringar. Peir vóru einkennilegir að
lögun og skreyttir með list. Oft vóru þeir skreyttir fallegum á-
letrunum, sem venjulega bentu á stöðu eiginkonunnar: »Heiður
og trygð og engin hneisa alla daga«. »Hún, sem á hringinn, sé
laus við sorg«. »Guð verndi mig í dag fyrir hatri, reiði og
heimsku«. Pessar lyklasylgjur eða lyklahringir vóru eldgamlir að
uppruna. Pað var, eins og Feddersen segir, talið merki velmeg-
unar, að konan bæri marga lykla í hringnum. Á það bendir og
orðtak eitt, sem er eignað hryggbrotnum biðli: »Ekki hanga allir
lyklar við konulæri«.
28. Kvensöðull. (í Forngripasafninu).
nálega horfið. En á forngripasöfnum eru
og skartgripir, t. d. hjarta og þess konar. Niels Horrebov lýsir
því, hvernig festum þessum var komið fyrir: »Tvær silfraðar festar
mynda blómfesti, önnur að framan aftur á bakið, hin að aftan
fram á brjóstið utan yfir treyjunni. Önnur festi er um hálsinn.
Við hana hangir falleg vönduð og marghólfuð ilmkvoðudós, sem
hægt er að opna beggja megin. Dósin er oftast hjartmynduð eða
krossmynduð. . .. Eg get fullyrt eítir eigin sjón, að silfurskart
einnar konu gat numið meiru en 300—400 dölum«.
Að öðru leyti vóru skartgripir festir víða annarstaðar á bún-
inginn, á brjóstið, sem mittið og á ermauppbrotin. Einnig vóru
stundum festar fjölmargar sylgjur eða laufaprjónar á faldinn. Á
hempuna vóru og fest-
ar tvær stórar sylgjur, t
ein á hvort brjóst.
í sambandi við *