Morgunblaðið - 05.02.2006, Blaðsíða 18

Morgunblaðið - 05.02.2006, Blaðsíða 18
F átækt er ekki örlög,“ stendur á borða sem nokkrar konur dreifa til fólks á opnunarhátíð World Social Forum (WSF) í Bamako, höfuðborg Malí, í V-Afríku. Ég tek við einum og bind hann um handlegginn. Aðrir setja hann um höfuðið eða jafnvel hálsinn. WSF hófst með því að mörg þús- und manns gengu fylktu liði í gegn- um borgina og að íþróttaleikvangin- um. Vegna seinagangs lenti ég aðeins á eftir göngunni og þurfti að hlaupa til að ná henni. Vinalegir lög- reglumenn vísuðu mér veginn og mér fannst hálfskondið að lögreglan, sem er víst gjörspillt í Malí, skyldi leggja sig fram við að koma vestræn- um mótmælanda á réttan stað. Allt í einu var ég komin inn í miðja þvögu fólks frá ótal löndum og með mis- munandi baráttumál. Þar var lita- gleðin í fyrirrúmi og bros á hverju andliti. World Social Forum er nú haldið í sjötta sinn og í þetta skipti á þremur mismunandi stöðum í heiminum. Að lokinni samkomunni í Bamako gengu tugþúsundir fylktu liði um götur Caracas í Venesúela og í mars verða málefni Asíu meðal annars til umræðu á WSF í Karachi í Pakistan. WSF er samkoma grasrótarhreyf- inga og félagasamtaka alls staðar að úr heiminum þar sem áhrif hnatt- væðingarinnar eru rædd í víðu sam- hengi. Á samkomunni er engin ein rödd og mikið tekist á þótt ætla megi að flestir þátttakendur eigi það sam- eiginlegt að styðja ekki hnattvæð- ingu í núverandi mynd og þá sér- staklega ekki þann hluta hennar sem kenna má við kapítalisma. Sölumenn nota tækifærið Malí er eitt af tíu fátækustu ríkj- um heims og heimsókn erlendra gesta því mikilvæg fyrir efnahags- lífið. Fjöldi smásölumanna leggur leið sína til Bamako til að selja varn- ing sinn. Konur úr litlum þorpum selja þurrkað mangó og ungir strák- ar selja malísk símakort og inneign. Veitingatjöldum er komið upp þar sem fjölskyldur elda tvo til þrjá rétti og bjóða til sölu á vægu verði. Fundir WSF skipta hundruðum og eru haldnir á mismunandi stöðum um borgina en á hverjum stað er eitt þema til umræðu. Á meðan einn hóp- ur ræðir hernaðaruppbyggingu og stríð fer annar yfir stöðu afrískra innflytjenda í Evrópu og á þriðja staðnum veltir ungt fólk fyrir sér grundvallaratriðum sanngjarnra viðskiptahátta (fair trade). Fyrir meðal Íslending takmarkast valið samt allnokkuð þar sem margir fundir fara einungis fram á frönsku og bambara sem er talað af helmingi Malíbúa. Víða er þó boðið upp á enska þýðingu en hún er misgóð og eiginlega ónothæf þegar hitnar í kol- um og ræðumenn hækka róminn. Sumir fundanna eru illa skipulagðir og jafnvel svo að enginn mætir frá samtökunum sem auglýstu hann. Aðrir eru vel undirbúnir og umræð- urnar eftir því. Á fundi um stríð og frið eru ræðu- menn frá Senegal, Belgíu, Tyrklandi og Kúbu. Ég skil lítið í erindum á spænsku og frönsku en hressist öll þegar enskumælandi, tyrknesk kona að nafni Eisha segir frá hópi sem kallar sig World Tribunal on Iraq. Þetta eru ekki eiginleg samtök held- ur samskiptanet fólks sem starfar hnattrænt og á það markmið helst að kalla stríðsglæpamenn til ábyrgðar, þar með talda George W. Bush og Tony Blair fyrir innrásina í Írak. Samskiptanetið lítur á sig sem ein- hvers konar samviskukviðdóm með áherslu á að leiða fram sögur fórn- arlamba stríðs sem sjaldnast hafa aðgang að samningaborðum þar sem teknar eru ákvarðanir um stríð og frið. Að loknum fundinum skrölti ég milli staða í einum grænu sendi- ferðabílanna sem gegna hlutverki strætisvagna í Bamako. Inni í honum eru bekkir með fram veggjunum og farið kostar 13 krónur. Klesst á milli tveggja malískra kvenna með börn velti ég fyrir mér hvort ég eigi að taka áskorun Eishu um að hætta að eiga viðskipti við fyrirtæki á borð við Shell, KFC, Nestlé, Pepsi og Kellogg’s sem eru sögð hafa hagnast beint á stríðinu gegn Írak. Femínískt gjafahagkerfi Ég kem of seint á fund um gjafa- hagkerfi – femínískan valkost við kapítalisma. „Hnattvæðingin byggir á gjöfum frá botni og upp á topp,“ er það fyrsta sem ég heyri þegar ég sest niður. Gjafahagkerfisfemínist- arnir koma aðallega frá Vesturlönd- um og ákváðu að kynna hugmyndir sínar á World Social Forum. Þeir gagnrýna markaðshagkerfið og segja það leiða af sér stríð og yfirráð. Hugmyndafræði þeirra er kerfi sem byggir á gjöfum til að fullnægja grunnþörfum, líkt og mæður veita börnum sínum. Í dag sé það hins vegar þannig að fátækasta fólkið neyðist til að gefa fólkinu á toppnum gjafir, t.d. með því að gefa vinnu sína. Gjafirnar gangi sjaldnast frá toppinum og niður. Að mati þeirra sem tala á fundinum er kapítalismi byggður á feðraveldi og afneitun á mannlegum tengslum. Fundargestir eru ekki mjög margir en fjölbreyttur hópur, bæði konur og karlar, svört og hvít. Eftir fundinn forvitnast ég meira um hugmyndir hópsins og konurnar segja mér frá samfélagi án ríkis- valds, byggðu á kvenlægum gildum. „Ertu frá Íslandi?“ spyr austurrísk kona. „Árið 1976 var ég í flugi til New York. Við hliðina á mér í flug- vélinni sat kona sem sagði mér að 24. október 1975 hefðu íslenskar konur lagt niður vinnu og farið í mótmæla- göngu. Ég var svo heilluð að ég fór til Íslands til að forvitnast um þetta.“ Ég brosi og segi henni frá endur- tekningu viðburðarins 24. október 2005 og innan skamms eru fleiri kon- ur farnar að veita þessu athygli. „Ótrúlegt, 30 árum seinna fæ ég fréttir af öðru kvennafríi Íslendinga og það í Malí!“ segir austurríska vin- kona mín hlæjandi. Finnsk kona grípur inn í og segir að Ísland sé líka „Fátækt er ekki örlög“ Tveimur af þremur heims- samkomum félagshreyfinga, World Social Forum er nú lokið í Malí og Venesúela en sú þriðja verður haldin í Pakistan í mars. Halla Gunn- arsdóttir fylgdist með gangi mála í Bamako í Malí og segir hér frá upplifun sinni. Morgunblaðið/Halla Gunnarsdóttir Á opnunarhátíð World Social Forum var menningarleg dagskrá. Þessi maður klæddist sparifötum í tilefni dagsins. Kona og karl takast í hendur fyrir utan aðalskrifstofu World Social Forum í Bamako. Konur frá gjörvallri Afríku lögðu leið sína til Bamako til að taka þátt í World Social Forum. 18 SUNNUDAGUR 5. FEBRÚAR 2006 MORGUNBLAÐIÐ
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.