Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 01.10.2004, Blaðsíða 55

Náttúrufræðingurinn - 01.10.2004, Blaðsíða 55
Tímarit Hins íslenska náttúrufræðifélags styrkir því þá ályktun að yfirfalls- sjórinn berist með þessum straumi til Grænlandssunds og þaðan suður í Grænlandshaf. LOKAORÐ Hér hefur verið sýnt fram á að hafs- traumur til vesturs yfir landgrunns- hlíðinni norður af Hornbanka, sem fram kom við mælingar á árunum 2001-2003, er framhald straums sem mældur var á Kögursniði á árunum 1988-1991.9 Sjórinn hefur svipaða eiginleika og straumurinn einnig. Straumurinn er nægilega sterkur til að skýra megnið af flæði yfirfallssjá- varins til suðvesturs um Grænlands- sund ef gert er ráð fyrir blöndun við umlykjandi sjó. Líklegast er að upp- runi straumsins sé í Islandshafi en það breytir þeim hugmyndum sem notið hafa mestrar hylli undanfarið um það hver uppruni yfirfallssjá- varins sé. Brýnt er að kortleggja strauminn frá Hornbanka til upp- hafsins og rannsaka ítarlega hvernig hann hegðar sér til lengri tíma litið, en það gæti dýpkað skilning manna á aðstæðum norðar í íslandshafi. SUMMARY A previously unknown current found northwest of Iceland Denmark Strait overflow water is one of the main components of the thermo- haline circulation in the ocean. There has been no consensus on where it is formed and by which way it is brought to the Denmark Strait. It is shown here that it is brought to the sill by a hitherto un- known current that is traced from the sill back into the Iceland Sea north of Iceland. The current that flows along the Icelandic continental slope is narrow, 15-20 km wide, with measured speeds of up to 50 cm/s. The transport of the current is sufficient to account for a major part of the transport of Denmark Strait overflow water as it has been measured at the sill if some entrainment of ambient water is assumed. Also, the temperature and salinity of the water along the proposed path indicate that the propertíes are only changed slightly by entrainment of ambient water. This supports theories suggesting that the Iceland Sea is the main source for the Denmark Strait overflow water and this has consequences for the way in which climate change affects the thermohaline circulation. Heimildir Um höfunda 1. Héðinn Valdimarsson & Svend Aage Malmberg 1999. Near-surface circulation in Iœlandic waters derived from satellite tracked drifters. Rit Fiskideildar 16. 23-39. 2. Swift, J.H. 1980. Seasonal processes in the Iceland Sea with special reference to their relationship to the Denmark Strait overflow. Ph.D.- ritgerð, University of Washington, Seattle. 296 bls. 3. Strass, V.H., E. Fahrbach, U. Schauer & L. Sellmann 1993. Formation of Denmark Strait Overflow Water by mixing in the East Greenland Current. Journal of Geophysical Research 98. 6907-6919. 4. Rudels, B., E. Fahrbach, J. Meincke, G. Budéus & P. Eriksson 2002. The East Greeenland Current and its contribution to the Denmark Strait overflow. ICES Journal of Marine Science 59.1133-1154. 5. Mauritzen, C. 1996a. Production of dense overflow waters feeding the North Atlantic across the Greenland-Scotland Ridge. Part 1: Evidence for a revised circulation scheme. Deep-Sea Research 43. 769-806. 6. Mauritzen, C 1996b. Production of dense overflow waters feeding the North Atlantic across the Greenland-Scotland Ridge. Part 2: An inverse model. Deep-Sea Research 43. 807-835. 7. Aagaard, K. & Svend Aage Malmberg 1978. Low-frequency characteristics of Denmark Strait overflow. ICES CM 1978 / C:47. 8. Dickson, R.R. & J. Brown 1994. The production of North Atlantic Deep Water: sources, rates and pathways. Journal of Geophysical Research 99. 12319-12341. 9. Steingrímur Jónsson 1999. The circulation in the northern part of the Denmark Strait and its variability. ICES CM 1999 / L:06. 9 bls. 10. Ross, C.K. 1984. Temperature - salinity characteristics of the „overflow" water in Denmark Strait during „OVERFLOW '73". Rapports et Procés-Verbaux des Réunions Conseil International pour L'Exploration de la Mer 185.111-119. 11. Girton, J.B., T.B. Sanford & R.H. Kase 2001. Synoptic sections of the Denmark Strait overflow. Geophysical Research Letters 28. 1619-1622. 12. Saunders, P.M. 2001. The Dense Northern Overflows. í: Ocean circulation and climate (ritstj. G. Siedler, J. Church, J. Gould). Academic Press, San Diego, CA. Bls. 401^117. Steingrímur Jónsson (f. 1957) lauk cand.scient.-prófi í jarðeðlisfræði frá Kaupmannahafnarháskóla 1985 og doktorsprófi í haffræði frá Háskólanum í Björgvin 1990. ríann var sérfræðingur við Hafrannsókna- stofnunina í Reykjavík 1990-1991 en tók þá við starfi útibússtjóra stofnunarinnar á Akureyri og varð jafnframt lektor við Háskólann á Akureyri. Hann varð prófessor við sama skóla 1997. Arið 1999 lét hann af starfi útibússtjóra Hafrannsóknastofnunarinnar en starfar enn sem sérfræðingur við útibúið. Héðinn Valdimarsson (f. 1955) lauk BS-prófi í jarðeðlisfræði frá Háskóla Islands 1982 og cand.- scient.-prófi í haffræði frá Kaupmannahafnarháskóla 1998. Hann hefur starfað á Hafrannsóknastofnuninni með hléum frá 1977 en hann vann m.a. við þróunar- störf í Namibíu og síðan sem sérfræðingur við sjó- rannsóknir frá 1992. PÓST- OG NETFÖNG HÖFUNDA/AUTHORS' ADDRESSES Steingrímur Jónsson steingíPunak.is Háskólinn á Akureyri Pósthólf 224 IS-602 Akureyri Héðinn Valdimarsson hv@hafro.is Hafrannsóknastofnunin Skúlagöru 4 IS-101 Reykjavík 143
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.