Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 01.10.2004, Blaðsíða 78

Náttúrufræðingurinn - 01.10.2004, Blaðsíða 78
Náttúrufræðingurinn Aofnr. 4686 Snr. Fyiking- Gymnospermae-Berfrævingar Gerfl Surtarbrandur Hokkur Latneskt nafn Taxodiaceae íslenskt nafn risafuruætt Lýsing í tveimur hlutum; annar í geymslu i Súðarvogi Jaromyndun Blágrýtismyndunin Aldur Míósen Hæa 60 m y.s. Staösetning Hafnarófæra í Helgafelli (á milli Svalvoga og Þingeyrar) Fundarstaður Svalvogar (jörðin) Svæöi Dýrafjörður Sýsla Isafjarðarsýsla Und Island Safnandi Elís Kjaran Friðfinnsson Gefandi Elís Kjaran Friðfinnsson Skráo 13.2.2001 Safnao 1976 Undirsafn Plöntusteingervingar, svæðasafn Hvargeymt skápur4 1. mynd. Skráningarblað úr gagnagrunni steingervingasafns. Gert er ráðfyrir aðfyllt sé í 20 reiti á skráningarblaðinu þó ekki sé hægt að verða við því í öllurn tilvikum; t.d. er sjaldnast vitað um latneskt heiti á viðarsteini eða surtarbrandi og þar með verður erfitt að fullyrða um það hvort trjábolurinn var barrtré eða lauftré og reiturinn fylking/flokkur verður þar með auður. Einnig vantar oft nákvæma lýsingu á staðsetningu og á það einkum við um eldri gripi safnsins. Þá er mjög algengt að hæð yfir sjávarmáli vanti eða í þann reit sé skráður fremur ónákvæmur aflestur af korti. I framtíðinni má gera ráðfyrir nýjum reitum, m.a. fyrir hnit fundarstaða. skráðir í nokkur undirsöfn, sjá 1. töflu. Þau helstu eru söfn kennd við Guðmund G. Bárðarson, en þar eru skeldýr sem hann safnaði úr Tjör- neslögunum (um 660 færslur) og svokallað viðmiðunarsafn skeldýra einnig frá Tjörnesi (um 340 færslur). Þá er innlent svæðasafn sem skipt er í tvennt, dýrasteingervinga (um 2100 færslur) og plöntusteingervinga (um 1600 færslur), og erlent svæðasafn sem hefur að geyma 815 færslur. HVAÐ ER SKRÁÐ? Þegar nýir gripir berast safninu eru þeir skráðir beint í rafrænan gagna- grunn steingervingasafns. Hér áður fyrr var handfært inn í Aðfangabók þar sem ein lína (8 atriði) var fyrir Deildir og undirsöfh hvern grip og sýnamiði síðan fylltur út, en miðinn fylgir gripnum ætíð síðan í öskju í geymsluskáp eða inn- pakkaður í geymslukassa, og þannig eru flestir sýnamiðar enn í dag aðeins til í handskrifaðri útgáfu. Þegar hafist var handa við að tölvuskrá allt safnið (um 6000 gripi) haustið 1995 var bætt við fleiri atriðum en áður höfðu verið tilgreind í Aðfangabókinni enda hægt um vik nú þegar ekki þarf lengur að margfæra inn sömu upp- lýsingar. Hér á eftir verða tíunduð þau 20 atriði sem aflað er upplýsinga um þegar kemur að skráningu nýrra gripa. Til hliðsjónar er útfyllt skrán- ingarblað á 1. mynd. Sérhver nýr gripur fær aðfanga- númer sem er einstakt fyrir við- komandi grip. Númeraröðin er Fjöldi skráninga Originalar 784 Steingervingar: Safn Guðmundar G. Bárðarsonar 661 Safn Guðmundar G. Bárðarsonar, viðmiðunarsafn 341 Dýrasteingervingar, svæðasafn 2112 Plöntusteingervingar, svæðasafn 1611 Erlent svæðasafn 815 Sögusafn 2 1. tafla. Skipting steingervingasafns í deildir og undirsöfn. hlaupandi og færist inn sjálfkrafa. Komi gripur úr öðru safni er sýnisnúmer safnanda skráð. Gerð gripsins þarf að koma fram, þ.e. hvort um er að ræða skel, far, líffar, afsteypu, bein, stilk, rifkalk, mó, kísilgúr, lurk, steingerðan við, surtarbrand (steinbrand, viðar- brand), jurtaleifar, trjáfar, stöngul, blað, nálar, fræ, köngul, aldin, rekil, brumhlíf eða kolefhissýni. Nokkur dæmi um helstu gerðir stein- gervinga í jarðlögum á Islandi getur að líta á 2. og 3. mynd. Næst er það flokkunarfræðin, en þá er gripnum skipað ífylkingu eða flokk lífríkisins; frumdýr, svampa, holdýr o.s.frv. upp í spendýr, og latneskt heiti skráð. Ef greining til tegundar er óviss er spurningar- merki sett fyrir aftan nafnið. Islenskt heiti er ekki alltaf til en oftast er íslenskt heiti ættkvíslar, ættar eða ættbálks þekkt og það þá látið duga. í reitinn lýsing er form eða stærð grips tíunduð, einnig fjöldi stykkja þegar gripur er í brotum auk við- bótarupplýsinga sem oft fylgja frá safnanda. Upplýsingar um jarð- myndunina, þ.e. blágrýtismyndun, grágrýtismyndun, móbergsmynd- un, Tjörneslög, Svínafellslög, ná- kuðungslög, og aldur gripsins, þ.e. tertíer (míósen, plíósen), kvarter (árpleistósen, síðpleistósen), hólósen (nútími), koma fram í næstu tveimur reitum. Þær má oftast lesa af jarðfræðikortí út frá fundarstað. Síðan eru skráðar upplýsingar um staðsetningu sýnis. Þar er átt við nákvæma lýsingu á því hvar gripur fannst, t.d. 100 m sunnan við gilið (örnefni), borhola (auðkenni og númer) o.s.frv. I sumum tilvikum er hægt að nota örnefni sem þá þarf að vera í minna en 20 m fjarlægð frá fundarstað. Þegar jarðlagafræðileg vinna liggur tíl grundvallar stein- gervingafundi er í þennan reit skráð auðkenni jarðlags ásamt jarðlaga- sniði (gildir t.d. um steingervinga úr Tjörneslögunum). Hæðin í metrum yfir sjávarmáli er oftast lesin af korti en stundum hefur hún verið mæld. Fundarstaður er örnefni nærri fundar- stað, oftast bæjarnafn eða jarðareign, en svæði er t.d. nafn á hrepp, firði eða 166
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.