Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 01.10.2004, Blaðsíða 81

Náttúrufræðingurinn - 01.10.2004, Blaðsíða 81
Tímarit Hins íslenska náttúrufræðifélags dal. Einnig er sýslan eða bæjarfélagið tilgreint (fylki eða landshluti þegar um erlent ríkjasamband er að ræða). ísland kemur sjálfkrafa upp þegar kemur að reitnum land (annars er þar skráð nafn á ríki eða ríkjasambandi). Næstu fjórir reitir lúta að upp- lýsingum um finnanda eða safnanda og gefanda, hvenær sýninu var safnað og hvenær það var skráð í safnið. Seinni dagsetningin færist sjáifkrafa irvn við skráningu. Að lokum er ákvörðun tekin um það í hvaða undirsafni (sjá 1. töflu) sýnið skuli varðveitt og ef ekki er pláss í við- eigandi skápum vegna þrengsla eða stærðar grips er skráð hvar sýnið er geymt og reiturinn hvar geymt fylltur út í samræmi við það. NOTAGILDl STEINGERVINGASAFNSINS Meginhluti steingervingasafnsins er nokkuð aðgengilegur þeim sem leita eftir að nota það. Svæðasafninu er raðað í geymsluskápa eftir sýslum og því tiltölulega auðvelt að fá yfirsýn yfir hvað finna má á hverjum stað. Fyrirferðarmiklum gripum, sem ekki var hægt að hafa til sýnis í sýningarsal, hefur þó þurft að koma fyrir í geymslu. Þar er einkum um að ræða viðarsteina og surtarbrand úr blágrýtismynduninni og trjáboli úr mómýrum frá nútíma. Erlenda svæðasafnið er enn í kössum, en plássleysi háði safninu um tíma og var þá gripið til þess ráðs að pakka erlendum gripum niður til að skapa pláss í skápum fyrir ný innlend aðföng. Það voru einkum kennarar ásamt nemendum fram- haldsskólanna sem notfærðu sér erlenda safnhlutann, enda hafa þeir sjaldnast aðgang að erlendum stein- gervingum í skólunum. Þetta er því einkum bagalegt fyrir kennslu á framhaldsskólastigi en stendur vonandi til bóta nú með bættu geymslurými Náttúrufræðistofnunar í Reykjavík. Einhver bið gæti þó orðið á hirslukaupum vegna viðvarandi fjárskorts sem háir stomuninni rétt eins og forveranum, Náttúrugripa- safninu.11 Steingervingasafnið nýtist einkum við samanburðarrannsóknir á flóru og fánu fyrri jarðsögutímabila. Til safnsins leita jafnt innlendir sem erlendir vísindamenn auk jarðfræði- nema sem eru að vinna að verkefnum tengdum rannsóknum á jarðsögu íslands, steingervingafræði, út- breiðslu og uppruna tegunda og jarð- lagafræði. Við gerð jarðfræðikorta kemur gagnasafn um steingervinga að veru- legum notum því þar má kalla fram einstaka Iandshluta og fá upp lista yfir alla steingervinga sem finnast á því svæði. Gagnsemin mun aukast til muna þegar búið verður að hnita inn alla fundarstaði og tengja skrár við landfræðileg upplýsingakerfi. Kortið auðveldar yfirsýn yfir samkostinn og hjálpar til við að sjá hvar bera skuli niður til að bæta í eyður safnsins, en eitt af markmiðum vísindasafnsins er að sjá til þess að í því séu varðveitt eintök af öllum tegundum stein- gervinga úr jarðlögum íslands. LOKAORÐ Gagnasöfn má ætíð auka og bæta og gildir það einnig um steingervinga- skrá NÍ. Hnit fundarstaða hafa ekki verið skráð nema á allra nýjustu fundarstöðunum eftir að GPS- tæknin kom til sögunnar. Þá þarf að samræma betur skráningu eldri fundarstaða þannig að leit í skránni verði sem öruggust. Ljósmyndir tengdar færslum í gagnagrunn gætu aukið rann- sóknargildi safnsins verulega. Huga má að stafrænni Ijósmyndun safn- gripa og til að byrja með er brýnast að eiga myndir af þeim gripum sem nú eru óaðgengilegir í geymslu- kössum. Vefaðgangur að skránum er einnig verðugt verkefni sem komið hefur til tals. Það mál þarfnast þó nánari athugunar enda að mörgu leyti vandmeðfarið, m.a. vegna þess hve viðkvæmir sumir fundarstaðir eru og því óþarfi að vekja of mikla athygli á þeim. Stefnt er að því að koma geymslu- málum í betra horf þannig að safnið nýtist sem best, sérstaklega til fræðslu framhaldskólanema um lífríkið á þeim jarðsögutímabilum þegar Island var enn ekki myndað. Þakkir Sveini P. Jakobssyni, (Náttúrufræðistofnun Islands) er þakkaður yfirlestur og góðar ábendingar. Heimildir 1. Sigríður Friðriksdóttir 1978. Fundarstaðir skelja frá síðjökultíma. Náttúrufræðing- urinn 48. 75-85. 2. Sigríður Friðriksdóttir 1978. Fundarstaðir surtarbrands og annarra plöntuleifa. Náttúrufræðingurinn 48. 142-156. 3. Sveinn P. Jakobsson og Krisrján Jónasson 2000. Gagnagrunnur steinasafns Náttúru- fræðistofnunar Islands. Náttúrufræði- stofnun íslands, Ársrit 1998 (ritstj. Álf- heiður Ingadóttir). Bls. 19-24. 4. Akhmetiev, M.A., Bratseva, G.M., Giterman, R.E., Golubeva, L.V. & Moise- yev, A.I. 1978. Late Cenozoic stratigraphy and flora of Iceland. Academy of Sciences of the USSR. Transactions 316. 188 bls. 5. Gladenkov, Y.B., Norton, P. & Spaink, G. 1980. Upper Cenozoic of Iceland (Strati- graphy of Pliocene-Pleistocene and Paleontological Assemblages). Academy of Sciences of the USSR. Transactions 345. 116 bls. 6. Jóhannes Áskelsson 1946. Um gróður- menjar í Þórishlíðarfjalli við Selárdal. Andvari 71. 80-85. 7. Jóhannes Áskelsson 1957. Myndir úr jarðfræði fslands VI. Þrjár nýjar plöntur úr surtarbandslögunum í Þórishlíðarfjalli. Náttúrufræðingurinn 27. 24-29. 8. Hafdís Eygló Jónsdóttir og Margrét Halls- dóttir 2001. Nýr fundarstaður plöntu- steingervinga í Eyjafirði. Vorráðstefna 2001. Ágrip erinda og veggspjalda. Jarð- fræðafélag íslands. 27. 9. Magnús A. Sigurgeirsson og Sveinn P. Jakobsson 1997. Trjábolaafsteypur í Skriðnafellsnúpi á Barðaströnd. Náttúru- fræðingurinn 67. 33-43. 10. Jóhannes Áskelsson 1960. Fossiliferous xenoliths in the Móberg formation of South Iceland. Acta Naturalia Islandica II- 3. 30 bls. 11. Finnur Guðmundsson 1951. Þættir úr sögu náttúrugripasafnsins. Náttúrufræð- ingurinn 21. 51-64. PÓSTFANG HÖFUNDAR________ Margrét Hallsdóttir Náttúrufræðistofnun fslands Pósthólf 5320 IS-125 Reykjavík mh@ni.is Um HÖFUNDINN tMargrét Hallsdóttir (f. 1949) lauk BS-prófi í jarðfræði frá Háskóla Is- lands 1973 og doktors- prófi í ísaldarjarðfræði frá Háskólanum Lundi í Svíþjóð 1987. Hún fékkst við rannsóknir og kennslu við Raunvísindastofnun Háskólans og Háskóla íslands um 17 ára skeið en starfar nú við Náttúrufræðistofnun íslands, þar sem hún sér um frjómælingar og frjórannsóknir ásamt því að vera umsjónar- maður steingervingasafns. 169
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.