Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 01.10.2004, Blaðsíða 23

Náttúrufræðingurinn - 01.10.2004, Blaðsíða 23
Tímarit Hins íslenska náttúrufræðifélags urnar voru settar út 13. júlí og voru tæmdar á hálfs mánaðar fresti til loka nóvember. b. Til að meta fræframleiðslu eftir aldri lúpínu var 28 gildrum komið fyrir á Háamel í Heiðmörk. Þar var lúpína að breiðast út yfir lítt gróinn mel, en jafnframt byrjuð að gisna þar sem hún hafði fyrst verið sett um 1965." I júlíbyrjun var gildrum komið fyrir á 52 m löngu sniði sem náði frá gisnum elsta hluta breiðunnar, út í gegn- um jaðarinn og 11 m út á melinn fyrir utan breiðuna. Gildrurnar voru settar niður á 14 mismunandi stöðum (tvær saman) og var not- að meðaltal tveggja gildra þegar fræfall var reiknað fyrir hvern stað. Gildrurnar voru fjarlægðar 29. nóvember, eftir að fræfalli var lokið. c. Til að meta frædreifingu inn á svæði þar sem lúpína hafði hörf að var Sauðaás í Heiðmörk valinn. Þar var lúpínubreiða frá 1958 sem byrjaði að láta undan síga fyrir graslendi á árabilinu 1979-1987." I byrjun júlí voru lögð út tvö 40 og 20 m snið sem mættust á miðju því svæði sem lúpínan hafði hörf- að af en náðu inn í gisna lúpínu- breiðuna umhverfis. Gildrum var komið fyrir þannig að 10 gildrur voru í gisnum jaðri og lengra inni í lúpínubreiðunni, en 10 gildrur voru staðsettar á svæðinu sem lúpínan hafði hörfað af. Gildrurn- ar voru fjarlægðar 29. nóvember. 1. mynd. Alaskalíipína í blóma Sigurðsson. Flowering Nootka lupin. Ljósm./Photo:Bjarni Diðrik Hvað er fræforði og hvert er mikilvægi hans? í flestum gróðursamfélögum eiga sér stað hægfara breytingar á tegundasamsetningu, svokölluð gróðurframvinda. Jafnvel í hástigssamfélögum eru tegundir dauðadæmdar á ákveðnum stað þegar til lengri tíma er litið, nema þær geti numið land á nýjum stöðum.12 Plöntur geta dreift fræjum sínum á tvennan hátt: í rúmi og tíma. Margar tegundir hafa fræ sem eru vel aðlöguð því að berast langa leið með vindi, vatni eða dýrum. Þannig aukast líkur á að einhverjir afkomendur hitti á bletti sem eru hagstæðir fyrir vöxt og nái að þroskast þar. Frædvali er hinsvegar aðferð til að dreifast í tíma og hefur þróast hjá tegundum sem búa við óstöðug vaxtarskilyrði.12 Frædvali er tiltölulega óalgengur hjá plöntum í hitabeltinu, þar sem umhverfisskilyrði breytast lítið, en verður að jafnaði algengari eftir því sem norðar dregur.13 Þannig getur planta aukið líkur á að afkomendur komist af með því að tefja komu þeirra fram á sjónarsviðið. Flestar norðlægar plöntur nota báðar þessar dreifingaraðferðir að einhverju marki og eftir frædreifingu tekur við tímabil frædvala, til dæmis fram til næsta vors. Hjá sumum tegundum getur þó frædvalinn varað árum saman. Oft er í þessu sambandi talað um fræforða eða fræbanka (e: seed bank), sem hefur verið skilgreindur sem: Forði spírunarhæfra fræja á yfirborði og í jarðvegi. 111
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.