Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 01.10.2004, Blaðsíða 56

Náttúrufræðingurinn - 01.10.2004, Blaðsíða 56
Náttúrafræðingurinn Ævar Petersen og Sverrir Thorstensen VÖKTUN STORMMÁFSSTOFNSINS í EYJAFIRÐI 1980-2000 Stormmáfur Larus canus er nýjasti landneminn í hópi þeirra sjö máfa- tegunda sem verpa að staðaldri hér á landi. I varpbúningi er stormmáfur hvítur að lit nema blágrár á baki og ofan á vængjum. Vængendar eru svartir, nefið grængult og einnig lappirnar. Þegar fuglinn stendur er hann u.þ.b. 30 cm á hæð og svipaður ritu Rissa tridactyla sem er frábrugin að því leyti að hún er með heiðgult nef, svartar lappir og lágfættari (1. mynd). Varptími stormmáfs er frá seinni hluta maí og fram í júní. Hann verpur oftast þremur eggjum og er hreiðrið oft haganlega gert úr grófri sinu.2 Útungunartíminn er um 24 dagar en ungarnir verða fleygir á u.þ.b. fimm vikum.2 Hérlendis verða ungar fleygir seinustu tíu dagana í júlí. Fæðan er mestmegnis dýrakyns, einkum hryggleysingjar sem máf- arnir tína m.a. úr túnum, en einnig úrgangur frá manninum, þ. á m. fæðuagnir úr skólpi.2,3 í Eyjafirði eru stormmáfar taldir fimmta hvert ár og þar er stærsta samfellda svæðið hér á landi þar sem þessi tegund er vöktuð með skipulegum hætti. Eyjafjörður er jafnframt langmikilvægasta varp- svæði stormmáfs á landinu.2,4 Með vökrun fást upplýsingar um stofn- stærð og varpdreifingu og hvernig þessir þættir breytast með tíman- um. Jafnframt er reynt að greina hvaða þættir hafa helst áhrif á stofninn og hvetja til hnitmiðaðra rannsókna til að skilja eðli þeirra og afleiðingar eftir því sem þörf krefur. Stormmáfar hafa verið taldir fjórum sinnum í Eyjafirði í heild, fyrst árið 1980, svo 1990 og 1995 en síðast 2000. Upplýsingar eru til frá mörgum varpstöðum frá öðrum árum, þ. á m. um það hvenær ein- stök vörp mynduðust. Talninga á stormmáfum á afmarkaðri svæðum í Eyjafirði er einnig getið í öðrum greinum eða skýrslum, s.s. frá Akureyrarflugvelli5,6, úr Krossanes- borgum7,8 og óshólmum Eyja- fjarðarár.9 Hér er skýrt frá fjölda og dreifingu stormmáfa í Eyjafirði í heild og leitt líkum að hugsan- legum ástæðum fyrir breytingum. Auk þess er fjallað um búsvæðaval og landnám tegundarinnar. 144 Náttúrufræðingurinn 72 (3-4), bls. 144-154, 2004
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.