Náttúrufræðingurinn

Árgangur

Náttúrufræðingurinn - 01.10.2004, Blaðsíða 31

Náttúrufræðingurinn - 01.10.2004, Blaðsíða 31
Tímarit Hins íslenska náttúrufræðifélags m.a. í Skagafirði, Grímsey, Keldu- hverfi, á Melrakkasléttu, Langanesi og Borgarfirði eystra. Vestan Skaga- fjarðar, þ.e. í Strandasýslu, á Vestfjörðum og á Snæfellsnesi, hófst fuglafellir um 20. janúar. Síðasta hrinan kom síðan um mánaðamótin janúar/febrúar en þá rak fugl m.a. í Steingrímsfirði, Skagafirði og á Tjörnesi. Samkvæmt þeirri mynd sem hér er dregin upp hófst svartfugla- dauðinn fyrir Norðausturlandi um miðjan desember. Síðan koma a.m.k. þrjár hrinur á næstu sjö vikum. Fyrst var rekinn bundinn við Norður-, Norðaustur- og Austurland en breiddist svo út til Norðvestur- og Vesturlands. Fjöldi fuglshræja Fjöldi sniða Number of carcasses Number of transects 1 2 2 2 3 2 5 3 7 3 8 1 9 2 10 2 13 1 14 1 15 2 18 1 28 1 48 1 1. tafla. Niðurstöður talninga á sjó- reknum fuglshræjum á 24 sniðum (hvert 500 m langt) á strandlengjunni frá Lónsósi í Kelduhverfi austur að Rauða- núpi á Sléttu dagana 11.-16. janúar 2002. Eingöngu voru talin hræ sem voru innan við mánaðargömul. - The results of carcass counts on 24 500 m long transects on the coastline from Lónsós in Keldu- hverfi east to Rauðinúpur on Slétta 11-16 January 2002. Only fresh carcasses were counted (<30 days old). Meðaltal I mean = 10,21, dreifni I variance -104,433, n = 24. Dreifingin var ekki marktækt frábrugöin neikvæðri tvíkostadreifingu (U-prófsbr. Krebs 1989:81), k-gildi = 1,62452, U-gildi = 30,077, staðalskckkja U = 37,7383. Til að hafiia H„- tilgátunni um að neikvæð tvíkostadreifing lýsi dreifingu gagua þarf U-gildið að vera a.m.k. 2x stærra en staðalskekkjan miðað við 95% öryggi; bér er Mutfallið 0,8x og H„ er sampykkt. - The distribution ums not significantly differcnt from a ncgativc-bino- mial distribution (U-tcst, U-statistic - 30.077, standard dcvia- tionofU = 37.7383). 2. mynd. Staðir á Islandi þar sem staðfest var að óvanalega mikið hefði rekið af svartfugli veturinn 2001-2002. - Coastal areas in lceland where alcid wrecks were confirmed during the winter 2001-2002. Rannsóknir á Norðausturlandi í janúar 2002 Þéttleiki hræja og ástand Talið var á 24 sniðum en eitt snið reyndist óaðgengilegt (undir sjávar- hömrum). Ný hræ, þ.e. yngri en mánaðargömul, fundust á öllum sniðum, samtals 245 hræ, minnst eitt og mest 48 hræ á sniði, meðaltalið var 10,2 (1. tafla). Heldur meira fannst að jafnaði af fugli í sand- fjörum (meðaltal 12,7 fuglar, n = 14) samanborið við grjótfjörur (meðaltal 7,4 fuglar, n = 10). Munur á fjölda fugla eftir fjörugerðum var þó ekki marktækur (Kruskal-Wallis próf HU4 = 3,7599, p = 0,053). Tíðni- dreifing hræja eftir sniðum var greinilega skekkt til hægri og töl- fræðipróf sýndi marktæka hnapp- dreifingu (%2 = 235,294, frítölur = 23, p « 0,001). Samkvæmt þessu rak fleiri fugla á vissum sniðum en ef tilviljun ein hefði ráðið hvar hræin bar að landi. Dreifingin reyndist ekki vera marktækt frábrugðin neikvæðri tvíkostadreifingu (negn- tive binomial distribution; 1. tafla). Meðaltal fugla á sniði og efri og neðri 95% vikmörk voru því reiknuð út á log (x+k/2) vörpuðum tölum4 (bls. 94). Þeim niðurstöðum var svo aftur varpað yfir á upprunalegan kvarða. Meðaltalið var 14,5 fuglar á hvern kílómetra og efri og neðri vikmörkin voru 9,8 og 21,1 fugl. Þessar tölur voru notaðar til að reikna út hversu mikið af fugli hefði rekið upp á ströndina við Öxarfjörð, á Melrakkasléttu og í Þistilfirði, sbr. hér á eftir. Ljóst var bæði af okkar athugun- um og annarra að fuglar sem bárust á land voru annaðhvort nýlega dauðir eða í andarslitrunum. Máfar og fálkar voru skjótir til að nýta sér þetta æti og höfðu étið af 214 (87%) af 245 fuglum sem fundust á sniðunum (3. mynd). Þrjátíu fuglar voru heilir (12%) og einn var lifandi. I 188 tilvikum var ákvarðað hverjir hefðu verið að verki; algengast var að máfar hefðu étið af hræjunum, eða 169 tilvik (90%), en fálki í 19 tilvikum (10%). Við sáum fálka fimm sinnum athugunardagana, fjórum sirvnum var um að ræða fugla á fyrsta vetri og einu sinni fullorðinn fugl. Einn ungfuglinn var að éta svartfugl. Guðmundur Örn Benediktsson taldi að a.m.k. tveir fálkar, annar ungur og hinn fullorðinn, hefðu legið í svartfuglum við Kópasker. Hann sá fullorðna fálkann einu sinni taka langvíu sem var að skríða á land. I önnur þrjú skipti fældi hann full- orðinn fálka af bráð og alltaf var um 119
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92

x

Náttúrufræðingurinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.