Andvari

Árgangur

Andvari - 01.01.1999, Blaðsíða 156

Andvari - 01.01.1999, Blaðsíða 156
154 BIRNA BJARNADÓTTIR ANDVARI ömmu minnar. Hverfið var vafið fátæklegri grýttri fegurð sem er auðvelt að auka með hugsun um ímyndaða staði. Allt er annað en það sem maður sér eða getur horft á með berum augum. (75) Það var ekki fyrr en löngu seinna, þegar maðurinn hafði heimsótt löndin sem hann hafði áður séð í leiðslu; það var þar á þessum „svokölluðu fögru stöðum“ sem hann átti ekki eftir að sjá neitt fegurra en það sem birtist hvað eftir annað í svefnrofunum, grýtta auðnina fram með sjónum. Enda er það oft fegurst sem enginn getur séð nema við sjálf og maður verður helst að sjá það með lokuð augun eða um nótt í myrkri eða þegar ekkert sést fyrir innri sýn. Svona getur fegurðin verið eigingjörn og falin fyrir öðrum. (75) í leit að uppruna lífs og listar og í viðvarandi hugsun um listina séð frá sjónarhóli lífsins, verður fleira á vegi þessa manns í hugsun um fegurð. Svona eigingjörn og falin fyrir öðrum er hugsunin um hana til skiptanna. En hvernig ef hún er þetta „ekkert“ sem kallað er svo? Hvernig getur það sem í huga margra kallast „ekkert“ orðið að „frumdrögum fegurðar- smekks“; sjálf „uppspretta fegurðarinnar“? Á þessum litla grýtta mel sem ég hef núna í huga dró ég þegar ég var barn frum- drögin að fegurðarsmekk mínum. Líklega dytti fáum í hug að líta þannig á málið eða trúa að þetta svæði fyrir sunnan húsið, að þetta ekkert eins og flestir myndu segja, hafi verið í mínum augum og skynjun uppspretta fegurðarinnar. Enginn nema sá sem hefur kannski alist upp á öðrum mel og heldur að hann sé hinn eini sanni eða maður sem eyddi bernsku sinni á graslendi eða í stórborg gæti látið slíka fjarstæðu frá sér fara um melinn minn. Sá sem þannig talar hefur ekki hugmynd um að hvergi nema í bernskunni og síðan í skáldskapnum kunnum við best að meta það sem jaðrar við að vera ekkert, fljótt á litið, en allt við nánari aðgæslu. Barnið lifir í fegurð þess sem lítur út fyrir að vera úr engu gert eða einföldu eða litlu. (102-103) En í hvernig fegurð lifir skáldið? Skáldið virðist lifa hugsunina um fláræði skynjunarinnar og spyr sig spurninga á borð við: „Getur verið að ég hafi litið skökkum augum á lífið og fegurð þess fyrir einum sólarhring?“ „Er ég tileygur eða rangeygur hvað varðar sérsvið mitt, það að hafa vit á hvoru tveggja?“ „Ber ég í raun og veru ekkert skynbragð á það sem er fagurt eins og mamman sem finnst sinn fífill fegurstur, barnið sem hún hefur fætt, því hún er eigingjörn og blind á fegurð annarra fífla?“ (103). í kjölfar þessara spurninga reifar maðurinn í húsinu afrakstur kerfis- bundinnar fagurfræði, eða þeirra lögmála um fegurð sem líta með reglu- legu millibili dagsins ljós, segir frá tilraunum til að finna „skynsamleg og ákveðin lögmál fyrir fegurðinni, til að koma í veg fyrir að hún eða öllu heldur smekkurinn geti alltaf leikið lausum hala í lostasögunni“ (104). En
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162

x

Andvari

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.